Ngoại trưởng Seyed Abbas Araghchi phát biểu tại một hội nghị ở thành phố Rasht, miền Bắc Iran. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Theo bài đăng trên kênh Telegram của ông Araghchi được hãng tin Mehr News dẫn lại, tại phiên họp chính phủ cùng ngày, Ngoại trưởng Iran đã báo cáo về tình hình hiện tại của các cuộc đàm phán với Oman. Ông cho biết các cuộc thảo luận đã đạt được những tiến triển đáng kể, đang ở giai đoạn cuối và sắp hoàn tất.
Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh các cuộc tham vấn giữa hai bên vẫn đang được tiến hành trong khuôn khổ thảo luận về những vấn đề liên quan đến tuyến đường thủy chiến lược này và quá trình đàm phán đang tiến đến giai đoạn cuối.
Trước đó, hãng thông tấn Fars đưa tin Iran chưa cho phép mở lại eo biển Hormuz, đồng thời bác bỏ thông tin của kênh truyền hình N12 của Israel cho rằng Tehran đã chấp nhận đề xuất của các nhà trung gian Qatar về việc nối lại hoạt động của tuyến đường thủy này.
Về phần mình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết các cuộc đàm phán là hoạt động song phương và "không liên quan đến bất kỳ bên nào khác", theo hãng thông tấn bán chính thức Fars.
Ông Baqaei nói: "Việc Iran và Oman tiến hành đàm phán nhằm xây dựng một cơ chế bảo vệ lợi ích của chúng ta không phải là vấn đề mới và đã được thảo luận từ lâu".
Theo ông Baqaei, căn cứ Điều 5 của bản ghi nhớ với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, việc quản lý eo biển Hormuz trong tương lai sẽ do Iran đảm nhiệm, với sự tham vấn của Oman và thông qua đối thoại với các nước trong khu vực.
Ông cho biết tuyến đường phía Bắc của eo biển "hoàn toàn an toàn" trong 22 hoặc 23 ngày đầu tiên thực hiện bản ghi nhớ và các tàu thuyền vẫn lưu thông trên tuyến này trong thời gian đó.
Ông Baqaei cho biết sau đó Mỹ đã phát động một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran trước khi kết thúc thời hạn 30 ngày để khôi phục hoạt động hàng hải về trạng thái trước chiến tranh.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, tuyến đường phía Nam đã góp phần gây bất ổn khu vực và làm tổn hại đến lợi ích quốc gia của Iran, vì vậy Tehran sẽ không chấp nhận phương án này. Ông nói: "Tuyến đường được thống nhất sẽ không phải là tuyến đường phía Bắc hiện nay, cũng không phải tuyến đường phía Nam, mà sẽ là một tuyến đường mới mà hai bên đạt được sự đồng thuận".
Ông nhấn mạnh sự hiểu biết chung giữa Iran và Oman về một tuyến đường mới "không đồng nghĩa với việc eo biển Hormuz sẽ được mở hoặc tiếp tục đóng cửa".
Ông Baqaei khẳng định: "Cộng hòa Hồi giáo Iran hành động dựa trên lợi ích và sự cân nhắc của đất nước, đồng thời sẽ không thay đổi các quyết định dưới tác động của những lời đe dọa hay sức ép từ bất kỳ bên nào".
Hiện Oman chưa đưa ra bình luận về các tuyên bố của phía Iran.
Trong khi đó, ông Baqaei cũng cảnh báo các nước trong khu vực không tạo điều kiện cho bất kỳ cuộc tấn công tiềm tàng nào của Mỹ nhằm vào Iran.
Ông nói: "Tất cả bạn bè và các nước láng giềng cần hiểu rằng hậu quả của bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực".
Ông cũng cho rằng việc cho phép "kẻ xâm lược" tiếp cận các căn cứ quân sự hoặc cơ sở hậu cần sẽ khiến quốc gia đó bị Tehran coi là một bên tham gia hành động xâm lược.
Theo ông, Anh, Bulgaria và Ukraine đã liên lạc với Tehran trong vòng 24 giờ qua, khẳng định sẽ "không đóng bất kỳ vai trò nào trong một cuộc tấn công tiềm tàng của Mỹ nhằm vào Iran".
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/8 cho biết ông đã hủy kế hoạch tiến hành một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran sau khi Tehran và "các nước Trung Đông khác" đề nghị có thêm thời gian để hoàn tất khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình. Ông cũng cho biết Israel đã tham gia cam kết này.
Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Trump tuyên bố các bên đã thống nhất về "phạm vi" của một thỏa thuận tiềm năng, bao gồm việc mở lại "ngay lập tức, đầy đủ và hoàn toàn" eo biển Hormuz, đồng thời chấm dứt mối đe dọa hạt nhân từ Iran.