Lực lượng an ninh gác tại Mexico City, Mexico ngày 23/2/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo hãng tin Reuters, El Mencho, trùm băng đảng bị truy nã gắt gao nhất Mexico, là kẻ chủ mưu của băng đảng quyền lực Thế hệ Mới Jalisco (CJNG). Mỹ đã treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông ta.
El Mencho tử vong trên trực thăng sau khi bị thương trong một chiến dịch quân sự do lực lượng đặc nhiệm Mexico tiến hành tại khu vực rừng núi bên ngoài thị trấn Tapalpa thuộc bang Jalisco ở phía Tây.
Bộ trưởng Quốc phòng Ricardo Trevilla cho biết thông tin từ người thân cận của một trong các bạn gái của El Mencho đã giúp giới chức nhanh chóng lên kế hoạch đột kích vào ngày 22/2 tại khu nhà của trùm tội phạm này.
Trong cuộc đột kích, các tay súng của El Mencho đã nổ súng vào lực lượng an ninh và giao tranh lan sang một khu nhà gỗ trong rừng, nơi ông ta bị thương cùng hai vệ sĩ. Ba người được trực thăng đưa về Mexico City nhưng không qua khỏi.
“Đáng tiếc, bọn họ đã tử vong trên đường đi”, ông Trevilla nói tại cuộc họp báo thường nhật của tổng thống.
Giới chức cho biết họ đã phát hiện súng trường gắn súng phóng lựu, bệ phóng rocket và đạn cối tại hiện trường.
Văn phòng Tổng chưởng lý Mexico cho biết họ đang tiến hành các thủ tục cần thiết tại 14 bang, tương đương gần một nửa đất nước Mexico.
Cái chết của El Mencho đã kích hoạt làn sóng bạo lực trên khắp Mexico, khi các phần tử trung thành với băng đảng của ông ta phong tỏa đường và đốt xe để trả đũa chính phủ.
Bộ trưởng An ninh Mexico Omar Garcia Harfuch nói với các phóng viên tại cuộc họp báo rằng 30 thành viên băng đảng đã thiệt mạng trong các vụ tấn công này cùng một người qua đường. Ít nhất 70 người bị bắt tại 7 bang. Chính phủ cho biết không có người nước ngoài nào bị thương.
Theo Bộ Quốc phòng Mexico, các vụ tấn công tại Jalisco do cánh tay phải và là người phụ trách tài chính hàng đầu của El Mencho chỉ đạo. Người này cũng đã thiệt mạng trong cuộc đụng độ với lực lượng an ninh khi họ tìm cách bắt giữ ông ta. Theo ông Trevilla, thành viên băng đảng này đã treo thưởng 20.000 peso (1.160 USD) cho cái chết của binh sĩ Mexico.
Ông Garcia Harfuch cho biết thêm giới chức đang theo dõi chặt chẽ khả năng phản ứng hoặc tái cơ cấu trong băng đảng CJNG có thể làm bùng phát thêm bạo lực. Ông nói: "Hiện đã có giám sát cụ thể đối với một số thủ lĩnh của tổ chức tội phạm này".
Giới chức Mexico cũng tiết lộ họ đã sử dụng thông tin tình báo của Mỹ để xác định chính xác vị trí khu nhà ở Tapalpa nhưng nhấn mạnh đây là chiến dịch của Mexico. "Tôi khẳng định không có sự tham gia của lực lượng Mỹ trong chiến dịch này. Chỉ có sự trao đổi thông tin", Tổng thống Claudia Sheinbaum nói.
Trong khi đó, ngày 23/2, chính phủ Mexico đã điều động thêm 2.000 binh sĩ thuộc Bộ Quốc phòng tới bang miền Tây Jalisco nhằm tăng cường an ninh sau làn sóng bạo lực bùng phát.
Theo phóng viên TTXVN tại Mexico, Thống đốc bang Jalisco Pablo Lemus cho biết toàn bộ lực lượng tăng viện đã bắt đầu tuần tra trên các tuyến phố, phối hợp với lực lượng an ninh và cơ quan bảo vệ dân sự địa phương nhằm bảo đảm trật tự. Đến sáng 23/2 (giờ địa phương), một số tuyến vận tải công cộng quy mô lớn đã được khôi phục hoàn toàn, trong khi các tuyến chính và tuyến nhánh đang từng bước nối lại hoạt động. Tuy nhiên, ngành giáo dục tiếp tục tạm dừng các lớp học trực tiếp trong ngày, còn ngành y tế tạm hoãn chiến dịch tiêm chủng tại một trong những địa phương bị ảnh hưởng nặng nề bởi đợt bùng phát bệnh sởi. Các dịch vụ công thiết yếu cơ bản đã hoạt động trở lại.
Chính quyền bang cho biết đã bắt giữ ít nhất 41 người liên quan đến các hành vi bạo lực sau khi El Mencho bị tiêu diệt, gồm 20 đối tượng bị cáo buộc trực tiếp tham gia gây rối và 21 người bị bắt vì cướp phá, hôi của tại các cơ sở thương mại. Các vụ bắt giữ do lực lượng Vệ binh quốc gia, Văn phòng Công tố và Sở An ninh bang phối hợp thực hiện.
Phát biểu tại họp báo cùng ngày, Tổng thống Sheinbaum kêu gọi người dân bình tĩnh, khẳng định tình hình an ninh cơ bản đã ổn định trở lại, hầu hết các hoạt động đã được khôi phục và toàn bộ các điểm phong tỏa giao thông đã được dỡ bỏ. Theo bà, với sự hiện diện của chính phủ liên bang và các lực lượng vũ trang, cùng sự phối hợp chặt chẽ của nội các an ninh và chính quyền các bang, trật tự xã hội đang từng bước được bảo đảm trên phạm vi cả nước.
Tổng thống Sheinbaum cho biết sau chiến dịch ngày 22/2, Chính phủ liên bang đã thiết lập một trung tâm chỉ huy quốc gia để điều phối các hoạt động an ninh với sự tham gia của Bộ trưởng An ninh và Bảo vệ Công dân, Bộ Quốc phòng, Bộ Hải quân và Bộ Nội vụ, nhằm bảo đảm công tác phối hợp đồng bộ, thông suốt.