Động đất Venezuela: Địa hình hiểm trở và dư chấn cản trở cuộc chạy đua cứu nạn

Theo kênh CNN, trước quy mô nghiêm trọng của thảm họa, các đội cứu hộ chuyên biệt từ Mỹ, Mexico, Colombia, Tây Ban Nha và nhiều quốc gia khác đã bắt đầu được huy động tới Venezuela, phối hợp với chính quyền địa phương và Liên hợp quốc nhằm hỗ trợ công tác tìm kiếm, cứu nạn.

Tuy nhiên, hoạt động cứu hộ đang gặp nhiều trở ngại lớn. Địa hình hiểm trở tại các khu vực bị ảnh hưởng, những trận dư chấn liên tiếp cùng tình trạng thiếu thiết bị máy móc hạng nặng đang khiến việc tiếp cận hiện trường và tìm kiếm người bị mắc kẹt gặp nhiều khó khăn. Tại nhiều cộng đồng, người dân vẫn phải tự tay dọn dẹp đống đổ nát và tìm kiếm người thân trong điều kiện thiếu thốn.

Nhiều nhân viên cứu trợ từng trực tiếp trải qua trận động đất cũng phải nhanh chóng sắp xếp lại công việc để ứng phó khẩn cấp, trong khi vẫn lo lắng cho sự an toàn của gia đình. Một số người thậm chí phải ngủ ngoài trời vì lo ngại các công trình tiếp tục sụp đổ do dư chấn.

Quy mô thảm họa tiếp tục được cập nhật theo hướng nghiêm trọng hơn. Giới chức Venezuela ngày 26/6 cho biết trên 50.000 người có thể vẫn đang mất tích sau hai trận động đất mạnh xảy ra ngày 24/6. Số người thiệt mạng đã tăng lên 920 người, trong khi 3.360 người bị thương.

Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodríguez xác nhận số người thiệt mạng đã gần như tăng gấp đôi so với các thống kê trước đó. Trong khi đó, quyền Tổng thống Delcy Rodríguez tuyên bố chính phủ sẽ “nỗ lực hết sức chạy đua với thời gian để cứu sống càng nhiều người càng tốt”.

Bà Delcy Rodríguez cho biết các đội tìm kiếm và cứu nạn quốc tế đã bắt đầu đến Venezuela và triển khai hỗ trợ tại những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là bang La Guaira.

“Thực trạng tại hiện trường là thảm họa”, ông Ciarán Donnelly, Phó Chủ tịch cấp cao của Ủy ban Cứu trợ Quốc tế (IRC), nhận định, đồng thời cho biết hoạt động ứng phó nhân đạo đang phải đối mặt với nhiều hạn chế nghiêm trọng.

Theo ông Donnelly, các nhóm cứu trợ của IRC đã bắt đầu tập trung vào những nhu cầu cấp thiết nhất như cung cấp lương thực, nước uống, chỗ ở tạm thời và đánh giá nguy cơ sức khỏe tại những khu vực có người dân phải di dời.

Bà Elinor Raikes, Phó Chủ tịch kiêm người đứng đầu bộ phận triển khai chương trình của IRC, cho rằng hoạt động ứng phó sau động đất tại Venezuela sẽ là một nỗ lực kéo dài.

Trả lời hãng tin Reuters (Anh), bà Raikes cho biết với mức độ thiệt hại lớn mà Venezuela phải gánh chịu, tổ chức của bà đang tìm cách hỗ trợ củng cố các dịch vụ công thiết yếu, đồng thời đưa các nhu yếu phẩm cứu trợ đến những người cần nhất.

“Nhưng cần bắt đầu nghĩ đến cả giai đoạn dài hơn. Đây sẽ là một chiến dịch ứng phó kéo dài nhiều tháng, chứ không chỉ vài tuần sau các trận động đất”, bà Raikes nhấn mạnh.

Theo bà Raikes, việc huy động viện trợ đang gặp nhiều khó khăn do tình trạng cơ sở hạ tầng tại Venezuela. Sân bay chính của nước này bị hư hại khiến việc vận chuyển lượng lớn hàng cứu trợ trở nên phức tạp. IRC hiện có một số nguồn hàng viện trợ tại nước láng giềng Colombia, nhưng cần tiếp cận được các tuyến vận chuyển phù hợp để đưa nguồn lực này vào Venezuela.

Trong những ngày tới, các nhóm của IRC sẽ ưu tiên đưa những nhu yếu phẩm cơ bản như thực phẩm, nước uống, chỗ trú ẩn đến người dân bị ảnh hưởng, đồng thời cung cấp vật tư y tế cho các cơ sở chăm sóc sức khỏe.

Hệ thống bệnh viện tại Venezuela cũng đang chịu sức ép lớn khi thiếu hụt nhiều vật tư quan trọng như nước sạch, thuốc kháng sinh, dung dịch truyền tĩnh mạch, thuốc gây mê và ga trải giường dùng trong bệnh viện. Bác sĩ nhi khoa tại Caracas, ông Huniades Urbina-Medina, cho biết tình trạng này đang làm gia tăng áp lực lên ngành y tế trong bối cảnh nhu cầu cứu chữa tăng cao.

Ông Urbina-Medina cho biết ít nhất hai bệnh viện - một ở Caracas và một ở La Guaira - đã bị sập do ảnh hưởng của các trận động đất. Theo ông, các công trình này vốn đã xuống cấp do được xây dựng từ lâu và không được bảo trì đầy đủ.

Trong bối cảnh lực lượng cứu hộ đang phải chạy đua với thời gian, các chuyên gia nhấn mạnh những giờ đầu tiên sau động đất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khoảng 48 đến 72 giờ sau thảm họa thường được xem là “thời gian vàng” để tìm kiếm những người còn sống bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Sau khoảng thời gian này, cơ hội sống sót của nạn nhân sẽ giảm nhanh chóng nếu không được tiếp cận nguồn nước.

Một số nghiên cứu cho thấy phần lớn các trường hợp cứu sống người bị vùi lấp thường xảy ra trong vòng 5 - 6 ngày đầu tiên.

Nhiều đội cứu hộ cũng áp dụng “quy tắc số 4”, dựa trên giả định rằng người bị mắc kẹt có thể sống sót khoảng 4 phút nếu không có không khí, 4 ngày nếu không có nước và 4 tuần nếu không có thức ăn.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những mốc thời gian cứng nhắc và áp dụng chung cho mọi trường hợp có thể chưa hoàn toàn chính xác, bởi trong một số điều kiện đặc biệt, con người có thể duy trì sự sống lâu hơn dự kiến.

Nhiều nguồn tin địa phương và tình nguyện viên cho biết việc tiếp cận hiện trường vẫn gặp khó khăn, khiến người dân phải tự tìm kiếm nạn nhân trong điều kiện thiếu thiết bị chuyên dụng. Một số quan sát viên quốc tế nhận định thảm họa lần này cho thấy những thách thức lớn trong năng lực ứng phó khẩn cấp và hệ thống y tế công cộng của Venezuela, vốn đã chịu nhiều sức ép trong những năm gần đây do khó khăn kinh tế - xã hội và tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên môn.

Một số chuyên gia cũng cho rằng việc thiếu đầu tư dài hạn vào hạ tầng và các dịch vụ khẩn cấp đã khiến khả năng ứng phó của quốc gia Nam Mỹ này gặp thêm nhiều khó khăn khi đối mặt với thảm họa quy mô lớn.