Đến tận bây giờ, thời điểm tổ chức hội nghị hòa bình quốc tế Geneva 2 để giải quyết xung đột ở Syria vẫn là một dấu hỏi lớn do cộng đồng quốc tế vấp phải nhiều thách thức lớn. Một vài thách thức có thể kể đến gồm việc phe đối lập Syria “nhùng nhằng” trong khâu chọn đại diện tham gia và chính phủ Syria kiên quyết không đối thoại với phe đối lập mà họ gọi là “quân khủng bố”.
Hiện trường vụ đánh bom bằng xe tải ở Hama ngày 20/10. Ảnh: THX/TTXVN |
Phát biểu với phóng viên tại thủ đô Cairo của Ai Cập ngày 20/10, ông Lakhdar Brahimi, đặc phái viên về vấn đề Syria của Liên hợp quốc và Liên đoàn Arập, cho biết khả năng tổ chức Geneva 2 còn chưa rõ ràng dù thời gian theo kế hoạch sẽ là tháng 11/2013. Theo ông Brahimi, ông sẽ gặp hai nước ủng hộ phe đối lập Syria là Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, sau đó gặp quan chức Nga, Mỹ ở Geneva rồi mới thông báo ngày tổ chức hội nghị. Vị quan chức này cũng không quên khẳng định: “Hội nghị sẽ không được tổ chức nếu không thuyết phục được phe đối lập Syria tham gia”.
Trong khi đó, các nhóm đối lập Syria chưa thể vượt qua bất hòa và thống nhất đại diện tham gia hội nghị. Nhóm đối lập chính Liên minh Dân tộc cho biết sẽ quyết định về việc có tham gia Geneva 2 hay không tại cuộc họp ngày 1 và 2/11 ở Thổ Nhĩ Kỳ. Còn Hội đồng Dân tộc Syria, một thành viên quan trọng của Liên minh Dân tộc, lại đe dọa tách ra nếu liên minh tham gia Geneva 2.
Trước đó, hàng chục nhóm đối lập quan trọng đã công khai tách khỏi Liên minh Dân tộc. Ngay cả khi Liên minh Dân tộc dự hội nghị thì cũng chưa rõ có đạt được một thỏa thuận nào với chính phủ Syria hay không.
Trong bối cảnh đó, các nhà ngoại giao Arập và phương Tây dự kiến có cuộc gặp với các thủ lĩnh của phe đối lập Syria vào hôm nay, 22/10 tại hội nghị "Những người bạn của Syria" để thuyết phục lực lượng này tham gia hội nghị Geneva 2.
Về phần mình, Chủ tịch Liên đoàn Arập Nabil al-Arabi cũng thừa nhận có nhiều thách thức cần giải quyết trước khi tổ chức Geneva 2 - hội nghị nhằm thực hiện những thỏa thuận đã đạt được trong lần trước, trong đó kêu gọi một giai đoạn chuyển tiếp và thành lập chính phủ lâm thời gồm thành viên từ cả chính phủ và phe đối lập.
Đối với chính phủ Syria, dù khẳng định sẽ tham gia hội nghị không cần điều kiện tiên quyết nhưng chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad kiên quyết không đàm phán với khủng bố. Lập trường này một lần nữa lại được Bộ trưởng Thông tin Syria Omran al-Zoubi nhắc lại ngày 20/10.
Chính quyền Syria luôn coi phe đối lập là khủng bố - những kẻ đã gây ra cảnh đổ máu cho người dân Syria và nhiều nhóm đã liên kết với mạng lưới khủng bố al-Qaeda. Chính quyền Syria cũng từ chối bàn việc từ chức của ông Assad theo yêu cầu của phe đối lập.
Sáng kiến tổ chức hội nghị Geneva 2 lần đầu được Nga và Mỹ đề xuất năm 2012 nhưng liên tục bị trì hoãn vì nhiều lý do.
Trong lúc cộng đồng quốc tế tìm cách giải quyết xung đột ở Syria, tình hình chiến sự vẫn không có dấu hiệu giảm bớt. Ngày 20/10, một kẻ đánh bom liều chết đã điều khiển chiếc xe tải chất 1,5 tấn thuốc nổ lao vào chốt kiểm soát ở ngoại ô thành phố Hama, khiến một xe bồn chứa xăng gần đó bắt lửa gây ra hàng loạt vụ nổ lớn. Hãng tin SANA cho biết có 37 người thiệt mạng. Đây là vụ tấn công gây nhiều thương vong thứ hai trong hai ngày qua do phe đối lập thực hiện.
Thùy Dương