Biểu tượng của NASA tại trung tâm hàng không vũ trụ Kennedy ở Florida (Mỹ). Ảnh: REUTERS/TTXVN
Theo Euronews, trong bản báo cáo nhiệt độ Trái Đất thường niên phát hành ngày 14/1, NASA xác nhận nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu năm 2025 tăng nhẹ so với năm 2023. Cơ quan này cũng cho biết năm nóng nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận dữ liệu vào năm 1880 vẫn là 2024. Phân tích độc lập của Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) cho thấy năm 2025 xếp thứ ba trong danh sách các năm nóng nhất từng được ghi nhận.
Tuy nhiên, điểm gây chú ý là toàn bộ bản báo cáo của NASA không đề cập đến biến đổi khí hậu, phát thải khí nhà kính, nhiên liệu hóa thạch hay hiện tượng nóng lên toàn cầu. Thông điệp chỉ dừng lại ở việc mô tả xu hướng nhiệt độ tăng, nhấn mạnh rằng các nhóm khoa học khác nhau sử dụng cùng bộ dữ liệu nhưng áp dụng các mô hình và phương pháp khác nhau, song đều cho thấy xu hướng ấm lên kéo dài.
Sự im lặng này trái ngược rõ rệt với các thông cáo trong những năm trước, khi NASA từng khẳng định nhiệt độ toàn cầu tăng là hệ quả trực tiếp từ hoạt động của con người. Dưới thời chính quyền tiền nhiệm, cơ quan này thường xuyên liên hệ xu hướng nóng lên với các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, cháy rừng, mưa lớn và lũ lụt. Những nội dung đó đều không xuất hiện trong bản công bố mới nhất.
Trong khi đó, các tổ chức khoa học khác tiếp tục đưa ra đánh giá trực diện. Copernicus Climate Change Service của châu Âu cho rằng sự tích tụ khí nhà kính trong khí quyển, bắt nguồn từ phát thải gia tăng và khả năng hấp thụ CO2 suy giảm của các bể chứa tự nhiên như rừng, là nguyên nhân chính khiến các năm gần đây liên tục nằm trong nhóm nóng nhất lịch sử.
Giới quan sát cho rằng sự thay đổi trong cách truyền thông của NASA phản ánh bối cảnh chính trị tại Mỹ. Ông Mike Scott, chuyên gia về môi trường và phát triển bền vững tại tổ chức Carbon Copy Communications, nhận định việc né tránh thuật ngữ biến đổi khí hậu là phù hợp với chuỗi hành động mà Chính quyền Tổng thống Trump đã thực hiện trong năm qua. Theo ông, nhiều cơ quan liên bang đã điều chỉnh ngôn ngữ công khai liên quan đến khí hậu, làm suy yếu mối liên hệ giữa dữ liệu khoa học và nguyên nhân phát thải.
Trước đó, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã loại bỏ mọi đề cập đến nhiên liệu hóa thạch khỏi trang thông tin phổ biến giải thích nguyên nhân của biến đổi khí hậu. Động thái này được xem là một phần trong xu hướng thu hẹp vai trò của khoa học khí hậu trong chính sách liên bang.
Theo ông Scott, việc không thừa nhận tác động của biến đổi khí hậu có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong ứng phó với các rủi ro môi trường ngày càng gia tăng. Ông cảnh báo rằng lập trường phủ nhận sẽ làm suy yếu năng lực ứng phó trước các thảm họa khí hậu, từ đó ảnh hưởng đến kinh tế và đời sống người dân. Quan điểm này cũng đặt ra lo ngại về tương lai của dữ liệu khí hậu, vốn đóng vai trò then chốt trong việc giúp các quốc gia và doanh nghiệp xây dựng chiến lược thích ứng dài hạn.
Giới chuyên gia nhấn mạnh rằng xu hướng nóng lên toàn cầu vẫn tiếp diễn bất chấp cách diễn đạt trong các thông cáo chính thức. Việc tránh né ngôn ngữ khoa học không làm thay đổi thực tế của khí hậu Trái Đất, nhưng có thể làm suy giảm khả năng hoạch định chính sách. Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng thường xuyên, cách tiếp cận này được đánh giá là tiềm ẩn rủi ro lâu dài cho cả khoa học, kinh tế và an ninh môi trường của Mỹ.