Ngày 14/4, Bộ Dầu mỏ Iraq cho biết nước này đã đạt được “hiểu biết chung” với Mỹ và Iran về giảm bớt tác động từ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Baghdad.
Diễn biến này làm dấy lên câu hỏi về việc thực thi lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt, khi vẫn chưa rõ lực lượng Mỹ sẽ chặn các tàu vi phạm phong tỏa bằng cách nào.
Iran đã chủ động triển khai các biện pháp nhằm duy trì nguồn cung dầu trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Mỹ liên quan đến hoạt động vận tải hàng hải tại khu vực vịnh Ba Tư.
Mỹ triển khai phong tỏa eo biển Hormuz nhằm gây sức ép lên Iran, song giới chuyên gia cảnh báo động thái này khó duy trì lâu dài và có thể kéo theo hệ lụy lớn về kinh tế cũng như nguy cơ xung đột lan rộng.
Ngày 13/4, Tổng Giám đốc tập đoàn năng lượng TotalEnergies (Pháp), ông Patrick Pouyanne nhấn mạnh việc mở cửa lại eo biển Hormuz đóng vai trò sống còn đối với thị trường toàn cầu, kể cả khi các tàu vận tải phải trả mức phí lưu thông. Ông cũng cảnh báo nguy cơ đứt gãy nguồn cung nghiêm trọng nếu tình trạng phong tỏa tại đây tiếp tục kéo dài.
Tàu chở dầu hướng tới Trung Quốc quay đầu tại eo biển Hormuz giữa lúc Mỹ phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này; Bắc Kinh tuyên bố “không can thiệp vào công việc của chúng tôi”.
Sáu tuần sau khi bắt đầu cuộc chiến với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang giao cho Hải quân Mỹ những nhiệm vụ khó khăn nhất trong cuộc xung đột: Phong tỏa cảng Iran và quét sạch thủy lôi mà Iran rải tại eo biển chiến lược Hormuz.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết mục tiêu của việc phong tỏa eo biển Hormuz là buộc Iran quay trở lại bàn đàm phán, đồng thời cảnh báo rằng các “tàu tấn công nhanh” của Iran sẽ bị “tiêu diệt ngay lập tức” nếu tiến gần khu vực phong tỏa của Mỹ.
Ngày 13/4, nhiều nước trên thế giới kêu gọi ngừng các hành động phong tỏa eo biển Hormuz cũng như thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và lâu dài thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao giữa Iran - Mỹ - Israel. Các tuyên bố được đưa ra trước thời hạn Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển của Iran.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz lập tức bị đình trệ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, có hiệu lực vào lúc 14h00 GMT ngày 13/4.
Theo Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, phía Iran đang chặn một phía eo biển Hormuz và “cho phép những gì họ muốn đi qua. Phía Mỹ nói ‘anh không cho thứ tôi muốn đi qua, vậy tôi sẽ sang phía bên kia eo biển Hormuz và không cho thứ anh muốn đi qua’”.
Ngày 13/4, Iran tuyên bố sẽ duy trì kiểm soát và đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz, cảnh báo không một cảng nào ở Vịnh Persian và Biển Oman sẽ an toàn nếu các cảng của nước này bị đe dọa. Iran đưa ra tuyên bố trên trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ gia tăng.
Giá dầu đứng trước nguy cơ tăng vọt và vượt xa mức hiện tại nếu Mỹ chính thức tiến hành kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz. Các chuyên gia cảnh báo động thái này có thể khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu sụt giảm tới 12 triệu thùng mỗi ngày.
Trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vừa thông báo triển khai các thiết bị không người lái (UAV) dưới nước nhằm hỗ trợ rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới.
Công ty dữ liệu hàng hải Windward cho rằng việc ngăn chặn và phong tỏa eo biển Hormuz đang làm gia tăng sự bất ổn của hoạt động vận tải tại khu vực này.
Sáng 13/4, giá khí đốt tự nhiên châu Âu đã tăng vọt ngay trong phiên giao dịch sớm trên thị trường châu Á.
Mỹ dự kiến bắt đầu phong tỏa toàn bộ giao thông hàng hải ra vào các cảng của Iran từ ngày 13/4, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước tiếp tục gia tăng.
Ngày 12/4, hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran dẫn tuyên bố của Phó Tổng thống Mohammad Reza Aref tái khẳng định quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz.
Ngày 12/4, Tổng thống Donald Trump khẳng định Hải quân Mỹ sẽ “lập tức” bắt đầu phong tỏa để ngăn chặn các tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz.
Theo kênh Al Jazeera ngày 12/4, Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế Arsenio Dominguez nói rằng thế giới nên bác bỏ việc thu phí tại eo biển Hormuz.