Tổ chức lực lượng Cảnh sát phòng, chống ma túy ở Lào

* Tình hình tội phạm buôn bán, vận chuyển trái phép chất ma túy ở Lào


Trong những năm qua, tình hình tội phạm về ma túy ở Lào diễn ra rất nghiêm trọng. Mặc dù Đảng và Nhà nước Lào đã có nhiều chủ trương và biện pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy một cách quyết liệt, nhưng đến nay tội phạm về ma túy còn diễn biến phức tạp, phương thức hoạt động của tội phạm ma túy tinh vi xảo quyệt và manh động, hình thành nhiều tổ chức, đường dây hoạt động chuyên nghiệp, có sự móc nối chặt chẽ với đối tượng phạm tội ngoài nước hình thành tổ chức buôn lậu ma túy xuyên quốc gia.

Đối tượng phạm tội buôn bán vận chuyển trái phép chất ma túy ở Lào thường hoạt động theo tuyến và địa bàn nhất định, chủ yếu tâp trung ở các tỉnh, thành phố lớn, thành phố Bắc Lào, nhất là có biên giới với Tam giác vàng và các tỉnh có chung đường biên giới với các nước khác trong khu vực như: Bo Kẹo, Luông Nậm Tha, U Đôm Xay, Luông Pha Băng, Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Thủ đô Viên Chăn, Bô Ly Khăm Xay, Khăm Muộn, Sa Va Na Khẹt, Chăm Pa Sắc.

Từ năm 2003 đến năm 2011, lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm ma túy ở Lào đã khám phá 3.740 vụ án về ma túy, bắt 7.032 đối tượng, thu 431,94 kg heroin, 713,62 kg thuốc phiện, 3.977,11 kg ma túy tổng hợp, 13.130,9 kg cần sa.

Tội phạm mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy ở Lào diễn ra trên các tuyến chủ yếu sau:

- Tuyến trọng điểm ma túy từ Tam giác vàng qua các tỉnh Bo Kẹo, Phong Sa Lỳ vào tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, hoặc đưa qua biên giới vào các tỉnh Tây Bắc Việt Nam như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La (Tuyến vận chuyển này chiếm khoảng 20% số lượng ma túy).

- Tuyến từ Tam giác vàng buôn lậu ma túy qua các tỉnh: Bo Kẹo, Luông Pha Băng, U Đôm Xay đưa vào tỉnh Vân Nam - Trung Quốc (10%).

- Tuyến từ Tam giác vàng qua tỉnh Bo Kẹo, tỉnh Luông Năm Tha, tỉnh U Đôm Xay, tỉnh Xiêng Khoảng hoặc tỉnh Hủa Phăn đưa vào Việt Nam (qua các tỉnh Thanh Hóa, hoặc Hòa Bình, hoặc Sơn La) (30%).

- Tuyến từ Tam giác vàng qua tỉnh Bo Kẹo, tỉnh U Đôm Xay, Luông Pha Băng, Thủ đô Viên Chăn đưa sang Thái Lan, qua tỉnh Nỏng Khai hoặc vận chuyển qua tỉnh Bo Ly Khăm Xay đưa vào tỉnh Hà Tĩnh, (còn đưa ma túy đi các tỉnh trọng điểm khác) (20%).

- Tuyến từ Tam giác vàng qua tỉnh Bo Kẹo, Xay Nha Bu Ly đưa ma túy vào các tỉnh biên giới Thái Lan (20%).

Ma túy được vận chuyển cả bằng đường bộ, đường thủy và đường không. Qua nghiên cứu 200 vụ tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy ở tỉnh Bo Kẹo (Tam giác vàng) phát hiện trên đường bộ 186 vụ (chiếm 93%), tuyến đường thủy theo sông Mê Công 08 vụ (chiếm 4%), đường không 04 vụ (chiếm 2%).

Như vậy có thể thấy tội phạm ma túy coi nước Lào là nơi trung chuyển ma túy, những đường dây buôn lậu ma túy có sự móc nối giữa công dân Lào và người nước ngoài để vận chuyển chất ma túy từ Lào đến nơi tiêu thụ ở một số nước khác.

Thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán vận chuyển chất ma túy ở Lào ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Đối với thủ đoạn mua gom khai thác nguồn ma túy, bọn chúng thường móc nối với đường dây từ nơi sản xuất hoặc móc nối với các nhân viên y tế để mua các loại thuốc có chất ma túy.

Điển hình, bọn tội phạm ma túy thường thu gom ma túy ở làng Mom, huyện Tộn Phậng, tỉnh Bo Kẹo, vì làng này có nhiều người qua lại quen biết và thân thiết với người Myanmar ở Tam giác vàng nên việc mua gom ma túy rất dễ.

Những đối tượng buôn lậu ma túy bị bắt giữ ở Viêng Chăn đa số có dính líu với người dân làng này. Đối với thủ đoạn vận chuyển ma túy, tội phạm ma túy thường cho ma túy lẫn vào hàng hóa khác, hoặc giấu trong lốp xe ô tô, săm xe, cốp xe, thành xe hoặc dùng xe mang biển số đại sứ quán nước ngoài tại Lào để vận chuyển che giấu tội phạm.

Một số thủ đoạn cất giấu mang tính phổ biến như đào hầm bí mật để cất giấu ma túy với khối lượng lớn, giấu ngay trong nhà bằng cách bỏ trong tủ, trong chậu, đáy hòm có hai đáy, trần nhà, trong các đồ gỗ, đồ điện ngụy trang khéo léo để không bị phát hiện.

Ngoài ra, tội phạm về ma túy còn dùng thủ đoạn “tẩy rửa tiền” với những hình thức như: lợi dụng hoạt động của hệ thống ngân hàng quốc gia và ngân hàng nước ngoài trong khu vực gửi tài khoản vào ngân hàng, cho vay chính mình, cung cấp vốn kinh doanh; lợi dụng thị trường chứng khoán, lợi dụng hình thức đổi tiền tại các ngân hàng và quầy, lợi dụng sổ tiết kiệm của họ hàng, anh em thân thiết cư trú ở nước ngoài; lợi dụng cá độ, cá cược, xổ số, sòng bạc và lợi dụng hợp đồng mua bán. Bọn tội phạm về ma túy hoạt động “tẩy rửa tiền” có thể lợi dụng một hoặc một số hình thức trên chuyển tiền bất hợp pháp và tiếp tục mua bán ma túy hoặc tham gia điều hành kinh tế.

*Tổ chức lực lượng Cảnh sát phòng, chống ma túy ở Lào

Cục Cảnh sát phòng, chống ma túy Lào là một bộ phận thuộc Tổng cục Cảnh sát nhân dân, là một lực lượng điều tra chuyên trách của cơ quan điều tra Bộ An ninh Lào, có nhiệm vụ tiến hành điều tra tội phạm về ma túy. Tổ chức gồm 3 cấp: cấp Bộ, cấp tỉnh và cấp huyện.

- Đối với cấp Bộ: Tháng 11/1997, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy Lào được thành lập trực thuộc Văn phòng Bộ Nội vụ (nay là Văn phòng Bộ An ninh Lào). Từ năm 1999 đến nay, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy Lào trực thuộc Tổng cục Cảnh sát nhân dân Bộ An ninh Lào.

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy Lào có nhiệm vụ vừa tham mưu hướng dẫn toàn bộ lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm ma túy, vừa trực tiếp tổ chức công tác phòng ngừa và phát hiện, điều tra khám phá các vụ án ma túy phức tạp, những đường dây, ổ nhóm tội phạm lớn hoạt động có tổ chức, liên quan đến người nước ngoài, đến nhiều địa bàn khác nhau. Cục Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy Lào có 6 phòng trực thuộc:

- Phòng Hành chính tổng hợp có chức năng nhiệm vụ làm công tác tham mưu cho lãnh đạo Cục đề ra các chủ trương, đường lối, kế hoạch công tác tham mưu về công tác cán bộ, xây dựng lực lượng, đồng thời là trung tâm trao đổi thông tin giữa lực lượng Cảnh sát phòng chống ma túy các địa phương và quốc tế.

- Phòng điều tra xét hỏi có chức năng nhiệm vụ hướng dẫn thủ tục tố tụng và các hoạt động điều tra theo qui định của Luật tố tụng Hình sự đối với các tội phạm về ma túy cho lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy các địa phương, đồng thời tiếp nhận hồ sơ điều tra vụ án về ma túy do Phòng trinh sát chuyển đến và tiến hành kiểm tra theo yêu cầu của hoạt động tố tụng.

- Phòng tuyên truyền vận động có chức năng nhiệm vụ triển khai thực hiện kế hoạch phòng chống ma túy của Nhà nước trong từng giai đoạn, đồng thời soạn thảo các nội dung phục vụ công tác tuyên truyền sâu rộng phòng chống ma túy và tác hại ma túy đến các tầng lớp nhân dân.

- Phòng đấu tranh trấn áp tội phạm về ma túy có nhiệm vụ lập kế hoạch và trực tiếp đấu tranh phòng chống các tội về ma túy hoạt động có tổ chức, hoạt động xuyên quốc gia và có yếu tố nước ngoài, đồng thời phối hợp với Cảnh sát các nước tiến hành điều tra khám phá tội phạm về ma túy có liên quan, đặc biệt là phối hợp thực hiện việc kiểm soát ma túy, tham mưu hướng dẫn, chỉ đạo và phối hợp với lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy các địa phương để tổ chức lực lượng tiến hành điều tra các vụ án về ma túy có tổ chức, liên quan đến nước ngoài.

- Phòng kiểm tra hồ sơ và truy tố có chức năng nhiệm vụ quản lý, bảo quản vật chứng và đồ vật liên quan đến vụ án về ma túy, đảm bảo tuyệt đối vật chứng và đồ vật liên quan không bị mất mát, hư hỏng, biến dạng, đồng thời thống kê đầy đủ và chính xác, niêm phong, đóng dấu các vật chứng và kiểm tra hồ sơ vụ án mà cán bộ điều tra đã thụ lý xong và đưa ra truy tố đến Viện Kiểm sát nhân dân.

- Phòng trinh sát có chức năng nhiệm vụ tham mưu, theo dõi, chỉ đạo công tác phòng ngừa và đấu tranh với các tội phạm về ma túy trên địa bàn cả nước mà có tính chất phức tạp hoặc liên quan đến nhiều địa bàn khác nhau, đồng thời trực tiếp đấu tranh các chuyên án lớn đặc biệt phức tạp, tham mưu hướng dẫn, chỉ đạo và phối hợp với lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy các địa phương tổ chức lực lượng triệt xóa các tụ điểm về tệ nạn ma túy.

- Đối với cấp tỉnh: Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy cấp tỉnh của Lào có nhiệm vụ giúp Ban giám đốc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ huy, chỉ đạo, tiến hành thực hiện các biện pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy trong phạm vi địa phương theo đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Nhà nước và của ngành Công an Lào.

Cơ cấu tổ chức của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy được chia thành 5 đội nghiệp vụ gồm: Đội trinh sát-trấn áp tội phạm về ma túy; Đội điều tra tội phạm về ma túy; Đội tuyên truyền phòng chống ma túy; Đội tham mưu tổng hợp và Đội kiểm tra hồ sơ và truy tố.

- Đối với cấp quận, huyện, thị xã: Lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm ma túy ở cấp quận, huyện trực thuộc tỉnh, thành phố chỉ thành lập một tổ nằm chung trong Đội Cảnh sát quản lý kinh tế và phòng chống tội phạm về ma túy. Tổ Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy có nhiệm vụ đấu tranh trấn áp với tội phạm về ma túy trên địa bàn quận, huyện theo đúng qui định của pháp luật và qui định của Bộ An ninh Lào đề ra.



Phan Thị Mỹ Hạnh