Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm lĩnh 20 năm tù về tội 'Nhận hối lộ'

Trong đó, 34 bị cáo thuộc Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) bị kết án về tội “Nhận hối lộ” (theo quy định tại Điều 354 - Bộ luật Hình sự), 21 bị cáo khác bị kết án về tội “Đưa hối lộ” (theo quy định tại Điều 364 - Bộ luật Hình sự).

Theo đó, 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm gồm: Nguyễn Thanh Phong bị Tòa tuyên phạt 20 năm tù, Trần Việt Nga 15 năm tù; 2 cựu Cục phó: Nguyễn Hùng Long 12 năm tù và Đỗ Hữu Tuấn 7 năm tù; 30 cán bộ dưới quyền bị đề nghị các mức án từ 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 9 năm tù về cùng tội “Nhận hối lộ”.

Đối với nhóm 21 bị cáo bị xét xử về tội “Đưa hối lộ”, Tòa đã tuyên phạt các mức án gồm: Trần Thị Quỳnh Trang (dược sĩ, trú tại phường Việt Hưng, Hà Nội) 5 năm 6 tháng tù, Nguyễn Việt Anh (cựu Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Balactan Việt Nam) 4 năm 6 tháng tù; Lê Thị Thu Hà (trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội), Lại Thị Thu Anh (Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Great Health Việt Nam), Nguyễn Thị Vinh (lao động tự do) và Quách Thị Trà My (nhân viên kinh doanh Công ty Trách nhiệm hữu hạn xuất, nhập khẩu hóa dược IPM) cùng lĩnh 3 năm 6 tháng tù. 18 bị cáo còn lại bị đề nghị các mức án từ 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 26 tháng tù.

Theo Bản án sơ thẩm, quá trình thực hiện Nghị định 15/2018 (quy định về “Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm chưa có trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định phải đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế”) có nhiều nội dung mới gây khó khăn cho các cá nhân, doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, nhất là các yêu cầu liên quan đến cung cấp tài liệu khoa học chứng minh công dụng, liều dùng của sản phẩm.

Lợi dụng những khó khăn, bất cập trên, các chuyên viên, lãnh đạo đơn vị chuyên môn liên quan tại Cục An toàn thực phẩm đã nhiều lần gửi văn bản yêu cầu các cá nhân, doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung hồ sơ với nội dung chung chung, khó hiểu, gây khó khăn hoặc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ nhằm trục lợi. Thêm vào đó, do thẩm quyền quyết định đối với nhiều nội dung chuyên môn tập trung vào một số cá nhân hoặc bộ phận, dẫn đến việc lạm dụng quyền lực và hình thành cơ chế “xin - cho" trong giải quyết thủ tục hành chính.

Về phía doanh nghiệp vì mục tiêu lợi nhuận, để tránh việc xét duyệt hồ sơ và công bố sản phẩm bị kéo dài dẫn đến không thể sản xuất, đưa sản phẩm ra lưu thông ngoài thị trường nên nhiều đơn vị, cá nhân khi làm hồ sơ  đã chủ động đề nghị đưa tiền từ 5 triệu đến 10 triệu đồng/1 hồ sơ ngoài lệ phí phải nộp theo quy định để rút ngắn thời gian thẩm định, hợp thức hóa hồ sơ không đủ điều kiện để được cấp giấy tiếp nhận, giấy xác nhận, giấy chứng nhận GMP.

Lợi dụng các quy định pháp luật, trong thời gian từ năm 2018 đến 2025, một số chuyên viên báo cáo nội dung các doanh nghiệp đưa tiền để “bôi trơn” trong các hoạt động: Thẩm định cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định Giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm, cấp Giấy chứng nhận GMP cho lãnh đạo cấp phòng, trung tâm để báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của Phó cục trưởng và Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm đồng ý cho phép nhân viên nhận tiền để hướng dẫn giúp đỡ khi tiếp nhận, thẩm xét hồ sơ cho các doanh nghiệp, cá nhân. Sau khi được Nguyễn Thanh Phong đồng ý cho chủ trương trên, lãnh đạo phòng, trung tâm trao đổi lại với các chuyên viên thống nhất thực hiện.

Kết quả điều tra xác định trong thời gian từ 2018 đến 2024, Nguyễn Thanh Phong cùng 34 bị cáo nguyên là lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm đã có hành vi nhận hối lộ hơn 107 tỷ đồng của 21 bị cáo là các cá nhân, doanh nghiệp. Trong đó, tổng số tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận là gần 94 tỷ đồng, cấp giấy xác nhận là hơn 12 tỷ đồng và giấy chứng nhận GMP là hơn 1 tỷ đồng.

Hội đồng xét xử đánh giá, đối với nhóm các bị cáo phạm tội "Nhận hối lộ", bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) và bị cáo Trần Thị Việt Nga (thời điểm phạm tội là Cục phó Cục An toàn thực phẩm) là người giữ vai trò chính trong vụ án, các bị cáo phạm tội với vai trò là chủ mưu cầm đầu đưa ra chủ trương nhận tiền hối lộ, ngoài lệ phí theo quy định, phân chia tiền hối lộ và chỉ đạo cấp dưới thống nhất chủ trương thực hiện hành vi nhận hối lộ.

Trong vụ án này, các bị cáo đã nhận hối lộ với số tiền đặc biệt lớn. Bị cáo Nguyễn Thanh Phong gần 95 tỷ đồng, bị cáo Trần Việt Nga gần 13 tỷ đồng. Trong đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong được hưởng lợi gần 44 tỷ đồng, bị cáo Trần Thị Nga hưởng lợi hơn 8 tỷ đồng, Vì vậy, cần áp dụng mức hình phạt cao trong vụ án mới tương xứng với hành vi và vai trò phạm tội của các bị cáo.

Tòa cấp sơ thẩm khẳng định, tính chất của vụ án là đặc biệt nghiêm trọng, vụ án được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm theo dõi. Hành vi phạm tội của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài với sự cấu kết, tham gia của nhiều lãnh đạo, quản lý trong lĩnh vực quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về lĩnh vực an toàn thực phẩm cùng các cán bộ, chuyên viên và các cá nhân, doanh nghiệp.

Hành vi phạm tội các bị cáo là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến hoạt động đúng đắn và uy tín của các cơ quan, tổ chức, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào các cơ quan quản lý nhà nước. Những hành vi này được thực hiện trong lĩnh vực quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, dễ gây ra nhiều hệ lụy xấu, cũng có thể là tác nhân dẫn đến thực phẩm không đảm bảo chất lượng, không có nguồn gốc, được lưu thông trên thị trường, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe của người tiêu dùng. Hành vi của các bị cáo đã gây bất bình trong xã hội, gây mất trật tự trị an an toàn xã hội, gây hoang mang, lo lắng trong quần chúng nhân dân.

“Việc đưa các bị cáo ra xét xử nghiêm khắc trước pháp luật là cần thiết, có tác dụng cải tạo, giáo dục đối với các bị cáo cũng như đáp ứng yêu cầu đấu tranh và phòng ngừa loại tội phạm này nói chung”, bản án sơ thẩm kết luận.