Đây là khẳng định của ông Phan Kiên Cường – Trọng tài kinh tế Séc, Slovakia và Wien, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển kinh tế – thương mại Việt Nam (VICENDETI) – trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Praha về các diễn đàn, cơ chế để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tham gia đóng góp ý kiến xây dựng đất nước.
Theo ông Phan Kiên Cường, các hoạt động này tiếp tục khẳng định nhất quán quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước coi người Việt Nam ở nước ngoài là “bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đồng thời là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước”. Việc mời gọi và lắng nghe ý kiến kiều bào không mang tính hình thức mà được đặt trong khuôn khổ chính sách chính thức, có tính thể chế rõ ràng.
Bên cạnh các hội nghị trực tiếp, diễn đàn kiều bào và các cuộc gặp gỡ lãnh đạo cấp cao, Nhà nước đã đa dạng hóa và mở rộng các kênh tham vấn thông qua cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, các nền tảng trực tuyến và hệ thống hội đoàn. Cách làm này giúp kiều bào ở nhiều khu vực địa lý, với trình độ chuyên môn và điều kiện khác nhau, có thể “tham gia đóng góp ý kiến một cách thuận lợi, kịp thời và hiệu quả hơn”.
Đáng chú ý, nội dung lấy ý kiến không chỉ giới hạn ở các vấn đề đối ngoại hay công tác cộng đồng, mà còn mở rộng sang những lĩnh vực nền tảng và mang tính chiến lược như định hướng phát triển đất nước, xây dựng Đảng, hoàn thiện thể chế, khoa học – công nghệ, giáo dục và văn hóa. Theo ông Phan Kiên Cường, điều này cho thấy Đảng và Nhà nước “không xem kiều bào đơn thuần là đối tượng vận động, mà là chủ thể tham gia vào quá trình xây dựng và phản biện chính sách”, với lợi thế về tri thức, kinh nghiệm quốc tế và góc nhìn đa chiều.
Ông nhấn mạnh các diễn đàn và đợt lấy ý kiến còn truyền tải thông điệp rõ ràng rằng Đảng và Nhà nước luôn lắng nghe, trân trọng và tạo điều kiện để kiều bào gắn bó với quê hương, đóng góp vào sự nghiệp phát triển đất nước. Đây cũng là phương thức quan trọng nhằm “củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội, từng bước thu hẹp khoảng cách tâm lý và lịch sử”, đồng thời khơi dậy tinh thần trách nhiệm và niềm tự hào dân tộc trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
Ông Phan Kiên Cường đánh giá việc tạo diễn đàn để kiều bào tham gia đóng góp ý kiến cho các văn kiện, nghị quyết và chính sách lớn là biểu hiện sinh động của chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh mới. Dù vẫn còn dư địa để tiếp tục hoàn thiện cơ chế phản hồi và tiếp thu ý kiến một cách cụ thể, minh bạch hơn, song xu hướng chung là “ngày càng cởi mở, thực chất và có chiều sâu”, góp phần đưa chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài đi vào cuộc sống một cách bền vững.
Đề cập đến sự hưởng ứng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, ông Phan Kiên Cường cho rằng kiều bào nhìn chung phản hồi tích cực, ngày càng chủ động và thực chất trước các chủ trương, diễn đàn và đợt lấy ý kiến của Đảng và Nhà nước, thể hiện rõ mong muốn được đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.
Theo ông, trong các đợt lấy ý kiến đối với dự thảo văn kiện Đại hội Đảng, nghị quyết và chính sách lớn, đông đảo kiều bào, đặc biệt là đội ngũ trí thức, doanh nhân và chuyên gia, đã nghiêm túc nghiên cứu tài liệu, gửi góp ý bằng văn bản, tham gia các hội thảo và tọa đàm chuyên đề. Điều này cho thấy kiều bào “không chỉ quan tâm đến quyền lợi riêng của cộng đồng, mà ngày càng chú trọng tới các vấn đề chiến lược, dài hạn của quốc gia”.
Về mong muốn đóng góp, kiều bào bày tỏ nguyện vọng ưu tiên chuyển giao tri thức, kinh nghiệm quản lý, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong các lĩnh vực Việt Nam đang có nhu cầu lớn như chuyển đổi số, kinh tế xanh, y tế, giáo dục và công nghiệp công nghệ cao. Bên cạnh đó là mong muốn đầu tư, kết nối thị trường và mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế, góp phần “đưa sản phẩm và doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”.
Nhiều ý kiến của kiều bào xuất phát từ tinh thần xây dựng, thẳng thắn và tâm huyết, phản ánh mong muốn đất nước phát triển bền vững, quản trị hiệu quả, hệ thống pháp luật ổn định và môi trường đầu tư minh bạch. Theo ông Phan Kiên Cường, điều này cho thấy dù sinh sống và làm việc ở nước ngoài, kiều bào vẫn “luôn dõi theo tình hình trong nước và mong muốn được đóng góp lâu dài, có chiều sâu”, chứ không chỉ dừng lại ở những hoạt động mang tính ngắn hạn.
Bên cạnh sự hưởng ứng tích cực, kiều bào cũng kỳ vọng Đảng và Nhà nước tiếp tục hoàn thiện cơ chế tiếp nhận và phản hồi ý kiến một cách rõ ràng; tạo môi trường pháp lý thuận lợi hơn để kiều bào về nước làm việc, đầu tư và nghiên cứu; đồng thời hình thành các đầu mối kết nối đủ mạnh nhằm sử dụng hiệu quả chất xám của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Tổng thể, ông Phan Kiên Cường khẳng định kiều bào không chỉ hưởng ứng về mặt tinh thần mà đang ngày càng thể hiện mong muốn đóng góp thực chất, bền bỉ và có trách nhiệm vào sự phát triển của đất nước. Đây là “nguồn lực đặc biệt quan trọng”, nếu được khơi thông và phát huy hiệu quả, sẽ đóng góp đáng kể cho công cuộc xây dựng và phát triển Việt Nam trong giai đoạn mới.