Gieo giữ những mầm xanh cội nguồn

Chủ nhật, Paris đang chìm trong cái nắng nóng và không khí của lễ hội âm nhạc đường phố với những giai điệu trẻ trung, tiếng đàn trống điện tử sôi động. Nhưng chỉ bước chân qua cánh cổng Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp là một không gian bình dị mở ra, thân thuộc như những ngày hội sau lũy tre làng. Ở đó có hương trà xanh, có sách, có thơ, có nón quai thao, có tiếng trống cơm lốc cốc và điệu múa quạt sân đình, trong một cuộc hội ngộ đặc biệt: Kỷ niệm 5 năm ngày thành lập Diễn đàn gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt ở nước ngoài.

Năm năm, một cột mốc mang nhiều ý nghĩa, bởi có lẽ ai cũng hiểu rằng phía sau con số ấy là cả chặng đường dài hơn thế rất nhiều. Những kết quả được nhìn thấy hôm nay đã được xây dựng từ rất lâu trước đó, bằng tâm huyết, sự kiên trì và tình yêu của nhiều thế hệ người Việt. Đến đây, sống giữa những câu chuyện về dạy, học và tôn vinh tiếng Việt, văn hóa Việt, lại nhớ và cảm nhận sâu sắc hơn những bài viết của nhà báo Hương Giang, phóng viên thường trú TTXVN gắn bó với các hoạt động của cộng đồng tại Bỉ và châu Âu, về hành trình thầm lặng nhưng mạnh mẽ để gieo giữ tiếng mẹ vào những trái tim non nớt.

Hành trình, hình ảnh của nhiều con người đang bền bỉ gieo giữ những mầm xanh ấy ngày hôm nay đang cùng gặp gỡ tại đây. Họ cùng tham gia, cùng chuẩn bị trong tình thân, trách nhiệm và sự trân trọng, như cái cách mà người Việt vẫn hay cùng làm trong các dịp lễ Tết của gia đình.

Đó là thầy Lê Xuân Lâm, mái đầu bạc trắng, Chủ tịch Diễn đàn, tất tả ngược xuôi lo toan từ sáng sớm đến tối muộn để sự kiện diễn ra được suôn sẻ. Là đoàn cô trò Trung tâm tiếng Việt Karlovy Vary đến từ Cộng hòa Séc, mang theo những bức tranh thấm đẫm hồn Việt. Là liền chị Bích Hường với hành lý nặng trĩu những trang phục quan họ, cùng câu chuyện mượn làn điệu dân ca để dạy tiếng Việt, quảng bá văn hóa Việt Nam tại Italy. Là chuyến đi đường bộ kết hợp đường hàng không dài 36 giờ đồng hồ của giảng viên tiếng Việt, Vân Anh, Trường Đại học Tổng hợp Quốc gia Kiev, mang theo những nỗi niềm của gần 20 năm buồn vui trăn trở cùng những lớp học tiếng Việt giữa vùng đất Đông Âu. Là những tà áo, những điệu múa, lời ca truyền thống của cô trò Trường Tiếng Việt Lạc Long Quân, Ba Lan. Là hình ảnh một cô giáo đến từ Hà Lan, vừa vài phút trước đang đăm chiêu ghi chép thu chi cho các hoạt động, thì vài phút sau đã lại nở nụ cười ấm áp, đứng trên bục nói về vai trò của gia đình trong việc gìn giữ và phát triển tiếng Việt.

Bao câu chuyện được sẻ chia, của nhiều thế hệ, từ nhiều quốc gia và từ cả những người bạn quốc tế; mang cả những chân tình, hài hước tới những trăn trở, âu lo nhưng đều lấp lánh một niềm say mê với tiếng Việt, văn hóa Việt. Thật cảm động khi những người tham gia lễ kỷ niệm trực tuyến từ đầu cầu châu Á, dù cách biệt tới 5, 7 giờ đồng hồ, vẫn thức tới khuya muộn để theo dõi và sẻ chia những kinh nghiệm, những nghiên cứu của mình.

Và ai cũng sẽ nhớ hình ảnh quầy trà và sách bên ngoài hội trường. Nhỏ xinh, gần gũi như quán nước cây đa đầu làng. Với bản đồ trà vẽ tay tạo nên một bức tranh ghép hình khéo léo - mảnh ghép của những vùng đất, những con người đang giữ hồn Việt bằng những cách khác nhau. Là những bức tranh thêu tinh tế trên lá bồ đề của một cô gái nhỏ nhắn, người đang nhiệt tình giới thiệu với khách tham quan về thơ, về sách, về trà mà tuyệt nhiên không một lời nào nói về bản thân mình.

Cạnh đó là những cuốn sách mà chị Kiều Bích Hương kéo nặng vali từ Bỉ sang. Người phụ trách Kênh Việt Happiness Station ấy đã 5 năm bền bỉ kết nối cộng đồng người Việt trên toàn thế giới bằng những câu chuyện về hạnh phúc. Biết bao xúc động, tin yêu và tự hào khi theo dõi trên kênh những bài viết, những bức tranh, những bộ phim ngắn của các bạn trẻ tham gia cuộc thi "Việt Nam đất nước tôi yêu". Là những lời tự sự của những đứa trẻ tìm về cội nguồn… Là chuỗi hoạt động quảng bá văn hóa Việt Nam đầy sáng tạo trong trường mầm non của Hiệp hội Thanh niên Việt tại Hungary... Là phim ngắn "Tết là Nhà" của Tuệ Linh, Hiệp hội VieGo, mang theo những cảm xúc sâu lắng gắn kết hai mảnh đất thân thuộc Hà Nội - Brussels, cùng tiếng Việt, Tết Việt.

Hội ngộ rồi chia tay, mỗi người lại trở về nhịp sống của riêng mình, nhưng sẽ mang theo những hành trang, những kinh nghiệm mới trên hành trình gieo mầm xanh Việt. Những dịp gặp gỡ như thế này chính là nơi để nhìn thấy sự tự hào của cộng đồng người Việt ở nước ngoài trên toàn thế giới, để nhận ra những nguồn lực quý giá đang hiện diện ở nhiều nơi và cùng học hỏi từ những cách làm khác nhau. Để tự tin hơn cho những hoạt động và dự án trong tương lai, để cùng kết nối, cùng làm, và cùng đi xa hơn. Để mỗi đứa trẻ lớn lên giữa các dòng ngôn ngữ đều có thể tìm thấy một bản sắc Việt Nam của riêng mình, đầy tự hào.