Quảng Ngãi xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững từ mô hình liên kết

Hiệu quả từ vùng chuyên canh lạc liên kết

Trên cánh đồng Rẫy thuộc thôn Thạch Thang, xã Lân Phong, không khí lao động diễn ra vô cùng khẩn trương. Trên những luống đất tơi xốp, từng bụi lạc chắc hạt, sai củ được người dân nhổ lên, chất thành từng đống vàng ươm. Đây chính là thành quả từ Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.
 
Dự án có quy mô hơn 13 ha với 77 hộ dân tham gia. Khác với cách làm truyền thống, nông dân được hỗ trợ 50% chi phí vật tư và được chuyển giao quy trình kỹ thuật tiên tiến. Bà Nguyễn Thị Hiển (xã Lân Phong) phấn khởi: “Vụ này gia đình tôi trồng 5.000m2. Nhờ bón phân đúng định kỳ và áp dụng kỹ thuật mới, năng suất ước đạt 35 tạ/ha, cao hơn 7 tạ/ha so với trước đây. Với giá bán được doanh nghiệp cam kết bao tiêu, chúng tôi rất yên tâm”.
 
Cùng chung niềm vui, bà Đỗ Thị Liên, một hộ dân canh tác 1.500m2 lạc, cho biết: Khi tham gia chuỗi liên kết, từ khâu làm đất đến lúc thu hoạch đều có sự giám sát, hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật. Hiệu quả thấy rõ nhất là chi phí đầu vào giảm nhờ bón phân cân đối; đồng thời, năng suất tăng cao hơn.

Trong chuỗi liên kết này, Hợp tác xã Nông nghiệp Đức Phong đóng vai trò là “bà đỡ” then chốt. Ông Nguyễn Thanh Châu, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đức Phong, xã Lân Phong cho biết, đơn vị đứng ra kết nối nông dân với doanh nghiệp, cung ứng vật tư chuẩn và giám sát kỹ thuật. Kết quả, mỗi ha lạc vùng dự án mang lại lợi nhuận khoảng 45 triệu đồng.
 
Ông Nguyễn Ngọc Tưởng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lân Phong khẳng định, đây là mô hình phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của địa phương: “Trong thời gian tới, xã sẽ phối hợp với các đơn vị để tiếp tục nhân rộng mô hình. Định hướng của địa phương là xây dựng vùng chuyên canh tập trung, hướng tới sơ chế, đóng gói để nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu lạc Lân Phong vươn xa hơn”.
 
Khẳng định tính bền vững của chuỗi đậu nành Long Phụng

Tại xã Long Phụng, một câu chuyện liên kết khác cũng đang viết nên những trang mới cho nông nghiệp địa phương. Từ những thửa ruộng manh mún, nay Long Phụng đã hình thành vùng chuyên canh đậu nành tập trung, gắn bó mật thiết với doanh nghiệp chế biến.
 
Chị Nguyễn Thị Thuận (thôn Phú An), hộ liên kết với Công ty Sữa đậu nành Vinasoy, cho biết, đậu nành trồng khoảng 65-70 ngày là cho thu hoạch, nên mỗi năm nông dân có thể sản xuất tới 4 vụ liên tục hoặc luân canh với các loại cây trồng khác. Đặc biệt, việc sản xuất luân canh giữa đậu nành rau với lúa và các loại rau màu giúp cải tạo đất và giảm sâu bệnh, tạo thuận lợi để cây trồng đạt năng suất cao.
 
“Trồng đậu nành theo chuỗi liên kết thu về khoảng 2,5 triệu đồng/500m2, cao hơn gấp đôi so với lúa, ngô; trong khi chi phí và công chăm sóc lại thấp hơn 30%”, chị Thuận cho hay.

Điểm then chốt của mô hình tại Long Phụng chính là cơ chế bao tiêu sản phẩm minh bạch. Ông Lê Văn Trường, Tổ trưởng Tổ liên kết sản xuất đậu nành thôn Phú An, cho biết mô hình đã duy trì ổn định gần 10 năm. Trước mỗi vụ, doanh nghiệp và nông dân thỏa thuận rõ ràng về giá và tiêu chuẩn chất lượng. Sản phẩm được thu mua tận nơi, giúp người dân loại bỏ hoàn toàn rủi ro thị trường.
 
Ông Ngô Văn Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Phụng khẳng định, việc hình thành vùng sản xuất ổn định gắn với tiêu thụ và chế biến không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo nền tảng cho phát triển nông thôn bền vững.
 
Thành công từ các mô hình tại Lân Phong và Long Phụng đã chứng minh: Khi người nông dân không còn đơn độc trên cánh đồng, có sự gắn kết chặt chẽ giữa “Bốn nhà” (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông), giá trị nông sản sẽ được nâng tầm, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn mới của tỉnh Quảng Ngãi.