Nhà nông ứng phó với nắng nóng, bảo vệ sản xuất

Khoảng 3 ngày nay, anh Nguyễn Đình Tuân (thôn Chi Đoan, xã An Phú, thành phố Hải Phòng) thường xuyên túc trực ở khu vực chuồng trại. Trang trại gia đình anh đang nuôi hơn 5 vạn con gà; trong đó có 2 chuồng gà đẻ với 2,3 vạn con và 1 chuồng gà hậu bị. Với kinh nghiệm 16 năm chăn nuôi, trước mùa hè 2026, anh Tuân đã chủ động các biện pháp chống nóng để bảo đảm sức khỏe cho đàn gia cầm.

Theo anh Tuân, giữ mát chuồng trại là yếu tố quyết định. Chuồng trại của gia đình anh luôn thông thoáng, có mái chống nóng và hệ thống làm mát. Những ngày này, hệ thống phun nước làm mát lắp đặt bên ngoài chuồng hoạt động từ 7 giờ sáng đến 11 giờ đêm. Quạt thông gió được bật 24/24 để duy trì nhiệt độ bên trong chuồng giữ ổn định khoảng 28-29 độ C. Gia đình anh Tuân đã trang bị sẵn 2 máy phát điện dự phòng cho sự cố không may mất điện để hệ thống quạt thông gió, làm mát chuồng trại luôn được duy trì. Chế độ dinh dưỡng cho đàn gia cầm cũng được anh thay đổi để phù hợp với thời tiết nắng nóng.

"Thời gian cho gà ăn là khoảng 5h hoặc chiều muộn 4-5 giờ, giúp việc trao đổi chất tốt nhất. Nước uống đầy đủ, bổ sung chất điện giải, chống mất nước", anh Tuân chia sẻ.

Nếu như mối quan tâm lớn nhất của chủ trang trại gia cầm là làm mát chuồng trại thì với người nuôi cá lồng như anh Vũ Trí Vinh, xã An Phú, lưu tâm hàng đầu là điều chỉnh liều lượng thức ăn cho cá. Gia đình anh Vinh có 28 lồng cá. Ngày nắng nóng, anh Vinh cho cá ăn thành nhiều lần trong ngày, túc trực theo dõi cá thường xuyên để phát hiện những biểu hiện bất thường và kịp thời khắc phục. Còn với gia đình anh Lê Văn Đạt có 1ha nuôi thủy sản, việc nuôi cá trong ao có nhiều nỗi lo hơn.

Anh Đạt chia sẻ: "Với lứa cá trắm, chép, rô ở ao gần nhà khoảng 3 tháng nữa cho thu hoạch, hiện mỗi ngày giảm khoảng 20% lượng thức ăn so với ngày thường, chia thành nhiều lần, kết hợp bổ sung vitamin C vào thức ăn tăng sức đề kháng cho con cá. Khoảng 5 ngày sẽ định kỳ xử lý môi trường nước trong ao, tránh gây bệnh cho cá". Tùy theo nhiệt độ môi trường để linh hoạt điều chỉnh máy sục trong ao giúp tăng hàm lượng ô xy cung cấp cho cá. Mặc dù có gần 20 năm nuôi cá nhưng theo anh, nông dân vẫn mong muốn thường xuyên được cán bộ chuyên môn hướng dẫn, phổ biến kiến thức nuôi cá để nông dân thích ứng với thời tiết cực đoan, giảm thiểu dịch bệnh.

Theo thống kê, xã An Phú hiện có 164 ha rau màu, gần 1.000 ha lúa đông xuân và đàn gia cầm khoảng 66.500 con, đàn trâu bò hơn 200 con, đàn lợn khoảng 3.500 con. Xã có khoảng 180 ha diện tích nuôi thủy sản và 34 hộ nuôi cá lồng.

Phó Chủ tịch UBND xã An Phú Trần Đức Khanh cho biết, chính quyền địa phương đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn tập trung chỉ đạo đảm bảo đủ nước tưới cho cây trồng, hướng dẫn các hộ chăn nuôi thực hiện nhiều biện pháp chăm sóc đàn vật nuôi phù hợp. Nông dân giữ chuồng trại thông thoáng, che phủ mái chuồng bằng vật liệu chống nóng, lắp đặt quạt thông gió, hệ thống phun sương, trồng cây xanh, tạo bóng mát xung quanh khu vực chăn nuôi. Đồng thời, xử lý chất thải đúng quy định, giữ chuồng trại khô ráo để hạn chế ô nhiễm và phát sinh dịch bệnh.

Cùng với đó, xã khuyến cáo bà con cung cấp đủ nước uống sạch, bổ sung điện giải, vitamin C và khoáng chất cần thiết để tăng sức đề kháng cho vật nuôi; Điều chỉnh thời gian cho vật nuôi ăn vào sáng sớm hoặc chiều mát, chia nhỏ khẩu phần để vật nuôi dễ tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng. Địa phương cũng lưu ý nông dân chăn thả gia súc vào sáng sớm hoặc chiều mát tránh sốc nhiệt; người chăn nuôi cần tiêu độc khử trùng chuồng trại, tiêm phòng  đầy đủ cho vật nuôi theo hướng dẫn của cơ quan thú y. Khi phát hiện vật nuôi có biểu hiện bất thường như bỏ ăn, sốt cao, tiêu chảy, chết không rõ nguyên nhân, cần báo cho cán bộ thú y để được hướng dẫn, xử lý kịp thời.

Tại xã Kim Thành, vùng chuyên canh rau màu nổi tiếng ở khu vực phía Tây Hải Phòng, nhiều biện pháp ứng phó với nắng nóng được bà con nông dân áp dụng vừa để bảo đảm sức khỏe vừa bảo vệ cây trồng. Toàn xã hiện có hơn 950 ha trồng rau, đậu các loại.

Theo ông Đồng Minh Đại, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Thành, đợt nắng nóng này xảy ra sau một số trận mưa lớn giữa tháng 5. Chính sự thay đổi kiểu thời tiết trái ngược này gây ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của các loại rau màu, đặc biệt là rau ăn lá, rau gia vị.

Tuy nhiên, vốn là địa phương giàu kinh nghiệm trong canh tác rau màu nên nông dân Kim Thành đã chủ động trước thời tiết bất lợi. Mấy ngày qua, bà con hạn chế bón thúc, tích cực tưới nước cho rau màu, tập trung tưới vào thời điểm sáng sớm và sau khi tắt nắng. Đối với những loại rau nhạy cảm, bà con dùng các biện pháp che phủ để hạn chế thiệt hại. Hiện nay cũng là thời điểm nông dân bắt đầu thu hoạch lúa đông xuân. Do việc thu hoạch đều đã ứng dụng cơ giới hóa nên nắng nóng không quá ảnh hưởng, nông dân đang tranh thủ thời tiết để tập trung thu hoạch nhanh và phơi để lúa được nắng.

Để chủ động ứng phó với nắng nóng, mưa lũ, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra, ngày 26/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã có công văn gửi các xã, phường, đặc khu. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin, tuyên truyền, khuyến cáo cho người dân tác hại của nắng nóng.

Về trồng trọt, hướng dẫn nông dân tranh thủ thời tiết nắng ráo, thu hoạch nhanh gọn những diện tích lúa đã chín để hạn chế bị ảnh hưởng khi xảy ra mưa lớn, dông lốc; Khuyến cáo nông dân tránh làm việc vào những thời điểm nắng nóng gay gắt; Sử dụng lưới đen để che phủ nhất là những cây mới trồng, cây chống chịu nắng kém; Tưới ẩm vào sáng sớm và chiều mát để làm mát đất; Hạn chế sử dụng các loại phân vô cơ như đạm, NPK, ưu tiên sử dụng phân hữu cơ hoai mục. 

Về chăn nuôi, hướng dẫn nông dân gia cố chuồng trại, ao nuôi, lồng bè; đảm bảo thức ăn, nước uống, vitamin, các dụng cụ che chắn, hệ thống làm mát và bảo đảm vệ sinh chuồng trại. Các địa phương có rừng chỉ đạo Ban chỉ huy cấp xã phối hợp với lực lượng kiểm lâm khu vực đôn đốc việc phòng cháy, chữa cháy rừng, cấm đốt thảm thực bì ven rừng, trực 10/24 giờ trong ngày (từ 10 giờ đến 20 giờ), đặc biệt chú trọng giờ cao điểm từ 11 giờ đến 19 giờ. Các địa phương lưu ý theo dõi thời tiết, rà soát, đánh giá công tác bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi sẵn sàng ứng phó với tình huống thiên tai…