Động lực mới cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Số liệu GDP 6 tháng đầu năm 2026 vừa được công bố ghi nhận mức tăng trưởng khá ấn tượng. Bà có thể phân tích rõ hơn kết quả này, và đâu là những động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nửa đầu năm?

Tiếp nối đà phục hồi của quý I, kinh tế Việt Nam trong quý II năm 2026 tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,39%; tính chung 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, cao hơn cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng khá ấn tượng trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, rủi ro và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng.

Xét từ phía cung, cả ba khu vực của nền kinh tế đều duy trì đà tăng trưởng tích cực. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục phát huy vai trò trụ đỡ với mức tăng ổn định nhờ chuyển đổi cơ cấu sản xuất, ứng dụng công nghệ cao và nâng cao hiệu quả quản lý.

Khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò "đầu tàu", tăng trên 10%, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng chung. Ngành xây dựng tăng tốc nhờ tiến độ triển khai nhiều dự án hạ tầng, trong khi lĩnh vực sản xuất và phân phối điện cũng tăng trưởng mạnh, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng.

Khu vực dịch vụ tiếp tục phục hồi, nổi bật ở các ngành bán buôn, bán lẻ, vận tải, kho bãi, thông tin truyền thông và các dịch vụ giải trí. Tuy nhiên, một số lĩnh vực như bất động sản, tài chính - ngân hàng hay lưu trú, ăn uống vẫn chưa đạt mức bứt phá như kỳ vọng.

Ở phía cầu, tiêu dùng hộ gia đình tiếp tục cải thiện, phản ánh sức mua trong nước phục hồi rõ nét, đặc biệt đối với các dịch vụ du lịch, giải trí và thương mại. Đầu tư cũng là điểm sáng khi tích lũy tài sản tăng mạnh, cho thấy hiệu quả từ việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công cũng như tín hiệu phục hồi của khu vực sản xuất. Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục tăng trưởng tích cực, tạo động lực cho sản xuất; việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu do nhu cầu nhập nguyên vật liệu, linh kiện phục vụ mở rộng sản xuất.

Có thể thấy, ba động lực truyền thống gồm đầu tư, sản xuất - xuất khẩu và tiêu dùng vẫn là trụ cột của tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm. Bên cạnh đó, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và chuyển đổi số đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện nay, các yếu tố này chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ, chưa đủ mạnh để trở thành lực kéo chính của nền kinh tế.

Với kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 2026 đạt hai con số, áp lực đối với 6 tháng cuối năm sẽ như thế nào? Và đâu sẽ là những động lực quyết định tới mục tiêu tăng trưởng, thưa bà?

Theo kịch bản cập nhật, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% trong năm 2026, tăng trưởng 6 tháng cuối năm cần đạt khoảng 11,7%. Đây là nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi sự quyết liệt trong điều hành và sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương.

Trong những tháng cuối năm, nền kinh tế sẽ tiếp tục chịu áp lực từ bối cảnh quốc tế với xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật, biến động địa chính trị và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu, đặc biệt đối với các ngành chế biến, chế tạo có độ mở cao.

Trong nước, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục là yếu tố có tính quyết định. Nếu những khó khăn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu và năng lực triển khai không được tháo gỡ kịp thời thì hiệu ứng lan tỏa tới các ngành xây dựng, công nghiệp vật liệu, vận tải và khu vực doanh nghiệp sẽ bị hạn chế.

Bên cạnh đó, khu vực doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều khó khăn về dòng tiền, khả năng tiếp cận tín dụng, chi phí logistics và thị trường tiêu thụ. Áp lực điều hành tỷ giá, lãi suất và kiểm soát lạm phát cũng sẽ tiếp tục hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng và nguyên liệu thế giới còn nhiều biến động.

Bên cạnh những áp lực nêu trên, nền kinh tế vẫn có nhiều yếu tố thuận lợi để duy trì đà tăng trưởng. Trước hết, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là nền tảng quan trọng nếu đơn hàng xuất khẩu được cải thiện và dòng vốn FDI tiếp tục duy trì tích cực, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và công nghệ cao. Khu vực dịch vụ cũng được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng nhờ sự phục hồi của thương mại, vận tải, logistics, tài chính, công nghệ thông tin, du lịch và tiêu dùng trong nước.

Về phía cầu, đầu tư công vẫn là động lực quan trọng nhất trong 6 tháng cuối năm. Việc đẩy nhanh triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh tới nhiều ngành kinh tế, đồng thời kích thích đầu tư tư nhân và mở rộng tổng cầu. Tiêu dùng trong nước cũng được kỳ vọng tiếp tục phục hồi nhờ thu nhập và việc làm cải thiện, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử và các chương trình kích cầu.

Ngoài ra, việc Chính phủ tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư sẽ góp phần củng cố niềm tin của thị trường, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Bên cạnh các động lực truyền thống, đâu sẽ là những động lực tăng trưởng mới có thể tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030, thưa bà?

Các động lực tăng trưởng mới ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam.

Thứ nhất, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư quốc tế tiếp tục tạo cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong mạng lưới sản xuất toàn cầu. Với lợi thế về môi trường chính trị ổn định, mạng lưới hiệp định thương mại tự do và vị trí địa kinh tế thuận lợi, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của các dự án công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và sản xuất thông minh. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa khu vực doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nhằm nâng cao giá trị gia tăng nội địa.

\Thứ hai, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và chuyển đổi số đang trở thành động lực tăng trưởng mới chiến lược đối với nền kinh tế. Việc đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT) và tự động hóa trong sản xuất, kinh doanh và quản trị góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng.

Đồng thời, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, thanh toán số, tài chính số và các nền tảng số đang mở rộng không gian phát triển của kinh tế số, từng bước trở thành khu vực đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng GDP. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng công nghệ của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế; đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), hạ tầng số và nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, do đó đóng góp của động lực này trong 6 tháng cuối năm chủ yếu thể hiện ở việc nâng cao hiệu quả của các ngành kinh tế hiện có hơn là tạo ra mức tăng trưởng đột phá trong ngắn hạn.

Thứ ba, phát triển kinh tế xanh và chuyển đổi năng lượng đang mở ra những cơ hội mới trong thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Cam kết phát thải ròng bằng "0", cùng xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng phát triển bền vững, tạo điều kiện để Việt Nam thu hút các dự án đầu tư trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, công nghệ sạch, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa các cơ hội này vẫn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện cơ chế, chính sách, huy động nguồn lực đầu tư và phát triển hạ tầng năng lượng.

Thứ tư, cải cách thể chế và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được xem là động lực mang tính nền tảng. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn về đầu tư, đất đai, xây dựng và thị trường vốn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, khuyến khích đầu tư tư nhân và đổi mới sáng tạo. Đây là động lực có tác động lan tỏa rộng, góp phần nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), cải thiện năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong trung và dài hạn.

Xin trân trọng cảm ơn bà!