Ảnh minh họa: TTXVN
Theo thống kê, toàn tỉnh có 179.066 con lợn các loại bị bệnh và buộc phải tiêu hủy, với tổng trọng lượng lên tới hơn 8,5 triệu kg. Đây là con số cho thấy mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh đối với đời sống người dân cũng như nền kinh tế nông nghiệp địa phương.
Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền cùng sự vào cuộc đồng bộ của các ngành chức năng, đến nay Cao Bằng đã đạt được những kết quả tích cực trong công tác phòng, chống dịch. Toàn tỉnh có 1.190 xóm thuộc 56 xã công bố hết dịch, chiếm 97,54% tổng số xóm có dịch; trong đó, 51 xã đã công bố hết dịch trên toàn địa bàn.
Tuy nhiên, vẫn còn 5 xã chưa công bố hết dịch gồm: Cần Yên, Minh Tâm, Nguyễn Huệ, Đoài Dương và Huy Giáp. Đáng chú ý, trong hai tuần gần đây, tại một số hộ chăn nuôi ở xã Đức Long và phường Thục Phán đã tái xuất hiện tình trạng lợn chết do DTLCP, đặt ra yêu cầu cấp bách phải tiếp tục tăng cường các biện pháp phòng ngừa.
Trước diễn trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng đã yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm Công điện số 27/CĐ-CT ngày 28/11/2025 của Chủ tịch UBND tỉnh về việc quyết liệt triển khai hỗ trợ và tổ chức tái đàn lợn an toàn, khẩn trương khôi phục chăn nuôi sau dịch.
Theo đó, các xã đã công bố hết dịch vẫn phải duy trì công tác khử trùng, tiêu độc chuồng trại ít nhất một lần mỗi tuần, theo dõi sức khỏe đàn lợn thường xuyên, đặc biệt tại những hộ từng phát sinh dịch hoặc nuôi lợn nái. Người chăn nuôi tuyệt đối không được bán chạy lợn ốm, nghi bệnh. Khi phát hiện lợn có dấu hiệu bất thường, phải báo ngay cho chính quyền địa phương để kịp thời xử lý, khoanh vùng, không để dịch lây lan.
Đối với các xã chưa công bố hết dịch, yêu cầu khẩn trương áp dụng các biện pháp chống dịch, xử lý dứt điểm các ổ dịch nhỏ còn tồn tại. Đồng thời, tuyên truyền, hướng dẫn người dân chuyển hướng sang chăn nuôi gia súc, gia cầm để bù đắp sản lượng thịt lợn giảm.
UBND các xã, phường phải xây dựng phương án tái đàn đảm bảo an toàn sinh học. Việc tái đàn chỉ được thực hiện khi địa bàn đã công bố hết dịch và chuồng trại để trống ít nhất 30 ngày sau khử trùng. Người chăn nuôi phải kê khai số lượng vật nuôi với chính quyền địa phương, chấp hành sự giám sát dịch bệnh của cơ quan chuyên môn.
Chuồng trại cần được sửa chữa, nâng cấp, bố trí khu cách ly để theo dõi lợn giống ít nhất 7 ngày trước khi nhập đàn. Lợn giống phải có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh, được tiêm phòng đầy đủ và có giấy chứng nhận kiểm dịch nếu nhập từ ngoài tỉnh. Người dân tuyệt đối không mua lợn giống qua các nền tảng xã hội như Zalo, Facebook, không rõ nguồn gốc.
Ngoài ra, hộ chăn nuôi cần sử dụng thức ăn có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, bổ sung chế phẩm sinh học để tăng sức đề kháng cho lợn. Nước uống phải sạch, hợp vệ sinh, có nguồn cấp riêng để dễ dàng xử lý. Chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi cần được vệ sinh, tiêu độc định kỳ 2 lần/tuần bằng vôi bột và hóa chất chuyên dụng.
Đối với các ổ dịch mới tại xã Đức Long, Nguyên Bình và phường Thục Phán, UBND địa phương phải khẩn trương khoanh vùng, xử lý dứt điểm, phun khử trùng chuồng trại và môi trường theo tần suất một lần/ngày trong tuần đầu, sau đó ba lần/tuần trong hai tuần tiếp theo. Đồng thời, giám sát chặt chẽ các ổ dịch cũ, xử lý nghiêm các trường hợp vứt xác lợn chết ra môi trường hoặc bán chạy lợn bệnh.
Các địa phương phải đặt biển báo vùng dịch, tuyên truyền người dân không mua mới lợn về nuôi, cập nhật thông tin dịch bệnh hằng ngày trên bảng thông báo của xóm, xã. UBND xã Nguyên Bình được giao nhiệm vụ phối hợp với thôn xóm theo dõi diễn biến đàn lợn, chủ động bao vây, khống chế khi có dấu hiệu dịch bệnh phát sinh.
Chi cục Chăn nuôi tỉnh được giao phối hợp với các phòng chuyên môn xã, cung cấp hóa chất khử trùng, hướng dẫn xử lý ổ dịch mới, thông báo kết quả xét nghiệm và cập nhật tình hình biến chủng virus. Đồng thời, xây dựng kế hoạch kiểm tra, đôn đốc công tác phòng chống dịch bệnh dịch tả lợn châu Phi nói riêng và dịch bệnh trên đàn vật nuôi vụ Đông Xuân 2025 – 2026.
Ông Nông Quốc Hùng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng cho biết, công tác phòng, chống dịch tả lợn châu Phi tại Cao Bằng được triển khai quyết liệt, đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của người dân và sự giám sát chặt chẽ của cơ quan chuyên môn đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Các biện pháp an toàn sinh học như từ khử trùng chuồng trại, kiểm soát nguồn giống, thức ăn, nước uống đến giám sát sức khỏe đàn lợn đã được thực hiện tốt.
Tuy nhiên, ông Hùng nhấn mạnh không được chủ quan, chính quyền địa phương và ngành chức năng khuyến cáo người dân thận trọng trong việc tái đàn, không nóng vội, chỉ tái đàn khi đủ điều kiện an toàn. Song song với đó, sở đang tiến hành xây dựng Kế hoạch kịch bản tăng trường lĩnh vực nông nghiệp, trong đó tập trung vào các biện pháp, giải pháp: mở rộng diện tích các cây trồng có tiềm năng, giá trị kinh tế cao; thu hút đầu tư, hỗ trợ, mở rộng sản xuất kinh doanh các dự án chăn nuôi tập trung; khai thác có hiệu quả các loại lâm sản và lâm sản ngoài gỗ… để bù đắp các thiếu hụt, thiệt hại của dịch bệnh tả lợn châu Phi, từ đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp năm 2026 đạt 4,5%.