Bộ tiêu chí năng suất - 'đòn bẩy' tăng trưởng của doanh nghiệp

Trong quá trình Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, doanh nghiệp Việt Nam đang phải thích ứng với những yêu cầu mới từ thị trường, nhà đầu tư, đối tác và người tiêu dùng nên các yêu cầu liên quan đến minh bạch thông tin, quản trị rủi ro, trách nhiệm xã hội và hiệu quả môi trường... nhằm thúc đẩy năng suất gắn với phát triển bền vững là định hướng quan trọng. Vì vậy, việc tiếp cận và từng bước áp dụng bộ tiêu chí năng suất là "đòn bẩy" tăng trưởng của doanh nghiệp.

Bộ tiêu chí năng suất ESG

Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia, Giám đốc Tổ chức Năng suất châu Á (APO) Việt Nam nhấn mạnh: Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở thành xu thế chủ đạo trên phạm vi toàn cầu, dự án “Phát triển năng suất bền vững dựa trên ESG” thuộc Chương trình Hỗ trợ doanh nghiệp thí điểm của Tổ chức Năng suất châu Á (APO) dự kiến triển khai trong năm 2026 nhằm hỗ trợ doanh nghiệp của Việt Nam từng bước áp dụng các nguyên tắc Môi trường - Xã hội - Quản trị (ESG), xây dựng báo cáo ESG phù hợp với chuẩn mực quốc tế như GRI và SASB. Vì vậy, ESG không chỉ là bộ tiêu chí mang tính tham chiếu mà còn từng bước trở thành định hướng quản trị quan trọng đối với doanh nghiệp và tổ chức. Việc lồng ghép các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào chiến lược phát triển không chỉ giúp nâng cao hình ảnh, uy tín và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn góp phần sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, tăng khả năng thích ứng và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Tại cuộc họp khởi động dự án “Phát triển năng suất bền vững dựa trên ESG" mới diễn ra, ông Nguyễn Tiến Huy, Giám đốc Văn phòng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết: ESG không chỉ là bộ tiêu chuẩn báo cáo mà là một cách tiếp cận mới trong quản trị và vận hành doanh nghiệp. Thông qua ESG, doanh nghiệp sẽ thực hiện tái cấu trúc quy trình sản xuất theo hướng tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, tích hợp công nghệ xanh và kinh tế tuần hoàn, tăng cường minh bạch và quản trị rủi ro hình thành nền tảng để chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu. Đặc biệt, ESG đang trở thành nền tảng để các nhà đầu tư, đối tác và thị trường đánh giá một doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, phần lớn doanh nghiệp chưa có năng lực xây dựng báo cáo ESG đạt chuẩn quốc tế, trong khi tại các thị trường xuất khẩu lớn như: EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, yêu cầu về minh bạch ESG, báo cáo phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc carbon ngày càng trở nên nghiêm ngặt. Vì vậy, thông qua các sáng kiến như: Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp thí điểm (DMP), các doanh nghiệp được hỗ trợ đánh giá mức độ sẵn sàng ESG, xây dựng chiến lược và triển khai cải tiến. Việc áp dụng công nghệ xanh và quy trình bền vững có thể giúp giảm tới 15% lãng phí tài nguyên trong vòng 5 năm, hiệu quả cao trong tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành, chất lượng sản phẩm được nâng cao và tăng hiệu quả quản lý rủi ro. Nói cách khác, ESG không phải là chi phí mà là đòn bẩy năng suất. ESG giúp xác định khoảng trống, xây dựng công cụ đánh giá cơ sở ban đầu và đề xuất lộ trình cải tiến phù hợp cho doanh nghiệp.

Ông Phan Thanh Sơn, đại diện Ban Thư ký APO cho biết: Trong bối cảnh ESG ngày càng được quan tâm, cùng với những biến động địa chính trị toàn cầu, nhận thức về ESG hiện nay đã có sự cải thiện rõ rệt. APO thúc đẩy áp dụng ESG một cách rộng rãi hơn, giúp doanh nghiệp phát triển năng suất theo hướng bền vững, đồng thời nâng cao khả năng chuẩn bị và thích ứng trước những biến động trong tương lai và APO hướng tới thúc đẩy cách tiếp cận kết hợp giữa năng suất với phát triển xanh và bền vững.

Nâng cao hiệu quả tại doanh nghiệp

Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia chia sẻ: Hiện nay, việc triển khai ESG vẫn chủ yếu tập trung ở các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán, trong khi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn hạn chế.

Theo ông Trần Hậu Ngọc, Dự án “Phát triển năng suất bền vững dựa trên ESG” năm 2026 sẽ thực hiện tại: Bệnh viện Bạch Mai, Công ty cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông, Công ty cổ phần Cơ điện Trần Phú và Công ty cổ phần Tập đoàn Vitto. Các đơn vị tham gia thực hiện dự án cần chủ động thực hiện và phối hợp với đơn vị chức năng, tìm ra các giải pháp phù hợp, khả thi và sát với điều kiện thực tiễn của từng đơn vị để nâng cao chất lượng và đạt hiệu quả dự án. Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia mong muốn, thông qua dự án, các doanh nghiệp và tổ chức tham gia không chỉ nâng cao hiểu biết về ESG mà còn từng bước xây dựng được các công cụ, kế hoạch hành động và định hướng triển khai cụ thể góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và tính bền vững trong hoạt động của đơn vị.

Ông Nguyễn Tiến Huy cho biết thêm, thực tế không thể phủ nhận là các tập đoàn đa quốc gia ngày càng yêu cầu nhà cung cấp phải tuân thủ các tiêu chuẩn ESG, điều này đồng nghĩa với việc không có báo cáo ESG khó tiếp cận đơn hàng lớn; không kiểm soát phát thải, có nguy cơ bị áp thuế carbon; không đảm bảo tiêu chuẩn lao động... sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp ngành xây dựng khi các doanh nghiệp áp dụng ESG sẽ chuyển từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sinh khối, tái sử dụng nguyên liệu và giảm phát thải CO₂. Những thay đổi này giúp giảm chi phí dài hạn và nâng cao hình ảnh thương hiệu trong mắt khách hàng quốc tế.

Theo đại diện Tập đoàn FPT, ESG là những yếu tố tạo nên sức mạnh của tập đoàn nên kinh nghiệm quản trị trong thực thi ESG, tập đoàn đã đẩy mạnh triển khai quản trị theo phương pháp OKRs (mục tiêu và hiệu quả then chốt). Phương pháp này đã giúp thiết lập mục tiêu thống nhất của từng cá nhân với mục tiêu của phòng ban, công ty thành viên, tập đoàn, đảm bảo đi theo đúng chiến lược, định hướng chung, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và năng suất lao động.

Đối với Tập đoàn Vingroup, việc từng bước áp dụng ESG đã mang lại hiệu quả, quản trị doanh nghiệp được xác định là yếu tố cốt lõi trong sự phát triển, tăng trưởng bền vững và đảm bảo duy trì các giá trị cốt lõi. Vingroup triển khai hệ thống quản trị phù hợp với mục tiêu kinh doanh tại từng thời điểm, cũng như cân bằng hài hòa quyền lợi của các bên liên quan trong việc xây dựng các nguyên tắc bền vững cho tổ chức và nâng cao khả năng cạnh tranh.