Một robot tại điểm bỏ phiếu bầu cử ở Puducherry. Ảnh: Tài khoản X của ECI
Trong tháng 4, các bang Tamil Nadu, Kerala, Tây Bengal và Assam của Ấn Độ, cùng Lãnh thổ Liên bang Puducherry, tiến hành bầu cử hội đồng lập pháp nhằm xác định đảng phái sẽ thành lập chính quyền tiếp theo.
Theo Channel News Asia, các chuyên gia nhận định các cuộc bầu cử này cho thấy rõ trí tuệ nhân tạo (AI) đã chuyển từ yếu tố mới mẻ thành công cụ thiết yếu trong chính trị Ấn Độ, không còn chỉ là “phụ trợ” mà trở thành một phần quan trọng của chiến dịch tranh cử.
Theo ông Prachir Singh, nhà phân tích cấp cao tại Counterpoint Research, cuộc bầu cử cấp bang năm 2026 đánh dấu bước chuyển đáng kể về quy mô và mức độ ứng dụng AI so với cuộc tổng tuyển cử năm 2024, thời điểm công nghệ này chủ yếu còn mang tính thử nghiệm.
Ông cho biết Tamil Nadu đang dẫn đầu xu hướng, trong khi các bang như Tây Bengal, Assam và Kerala cũng tăng cường xây dựng các “phòng tác chiến số” - trung tâm điều phối chiến dịch, nơi các nhóm chuyên trách theo dõi tâm lý cử tri, sản xuất nội dung và triển khai thông điệp trực tuyến.
Theo nhà báo Pramila Krishnan của tờ The Federal, tại Tamil Nadu, bang đông dân thứ sáu của Ấn Độ, các phòng tác chiến số ứng dụng AI hiện có vai trò tương đương với lực lượng vận động truyền thống. Các đảng chính trị không còn xem AI là công cụ bổ trợ, mà sử dụng để xây dựng thông điệp, định hình chiến lược và khuếch đại nội dung tranh cử.
Ông Prateek Waghre, chuyên gia tại Viện Toàn cầu Công nghệ, cho biết việc sử dụng AI ngày càng phổ biến cũng khiến việc phân biệt nội dung thật - giả trở nên khó khăn hơn so với năm 2024.
Trong các chiến dịch cấp bang, AI được sử dụng để tăng tốc sản xuất nội dung, hỗ trợ đa ngôn ngữ, sao chép giọng nói, tạo hình đại diện và tối ưu hóa việc nhắm mục tiêu cử tri.
Không chỉ dừng ở việc xuất hiện, AI hiện được tích hợp sâu vào toàn bộ bộ máy vận động tranh cử. Ông Vivek Singh Bagri, Giám đốc công ty tư vấn chính trị Leadtech, cho biết việc ứng dụng AI đã lan rộng từ cấp trung ương xuống các nhóm vận động địa phương, trợ lý và các đơn vị nhỏ.
Các nhóm này sử dụng AI không chỉ để tạo nội dung, mà còn phân tích dữ liệu cử tri và xây dựng chiến lược. Một xu hướng nổi bật là “nhắm mục tiêu siêu cá nhân hóa”, trong đó dữ liệu từ danh sách cử tri, phúc lợi và hành vi mạng xã hội được khai thác để gửi thông điệp phù hợp theo từng nhóm.
Theo các chuyên gia, AI có thể phân tích dữ liệu từ các kỳ bầu cử trước, khảo sát, hoạt động vận động và tín hiệu từ mạng xã hội để dự đoán nhóm cử tri dễ bị tác động, dù không thể xác định chính xác từng cá nhân.
Tại Tamil Nadu, AI được coi là yếu tố “bắt buộc” trong chiến dịch. Các đảng đều tuyển dụng kỹ sư AI và nhân sự kỹ thuật số với mức lương cao, dao động từ 80.000-90.000 rupee/tháng, cao hơn nhiều so với mức thu nhập trung bình tại địa phương.
Hai đảng nổi bật tại bang này là Dravida Munnetra Kazhagam (DMK) và Tamilaga Vettri Kazhagam (TVK) - do diễn viên kiêm chính trị gia Vijay lãnh đạo - liên tục tung ra video ngắn và nội dung do AI tạo ra, tạo nên cuộc cạnh tranh trực tuyến sôi động.
Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về mức độ ảnh hưởng thực sự của AI đối với hành vi cử tri.
Ông Neil Shah, Phó Chủ tịch Counterpoint Research, cho rằng AI đã phát triển đến mức có thể tác động chính xác tới từng nhóm nhân khẩu học, nhất là khi cử tri ngày càng tiếp nhận thông tin qua điện thoại di động.
Ngược lại, nhà nghiên cứu công nghệ Waghre cho rằng vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng liệu AI có thể thuyết phục cử tri mới hay chỉ củng cố quan điểm sẵn có. Quan điểm này cũng được ông Ronojoy Sen, chuyên gia tại Đại học Quốc gia Singapore, chia sẻ khi cho rằng tác động của AI vẫn là “ẩn số”.
Một số nghiên cứu quốc tế, như của Đại học Cornell năm 2025, cho thấy chatbot AI có thể ảnh hưởng đến lựa chọn chính trị của cử tri, song mức độ và phạm vi tác động vẫn cần được kiểm chứng thêm.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định các đảng chính trị sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào AI do khả năng tự động hóa nhiều hoạt động, từ gọi điện vận động đến sản xuất nội dung và triển khai chiến dịch đa ngôn ngữ.
AI cũng góp phần giảm rào cản gia nhập đối với các đảng nhỏ và ứng cử viên độc lập. Dù không thay thế hoàn toàn hoạt động vận động trực tiếp, công nghệ này giúp chiến dịch diễn ra nhanh hơn, hiệu quả hơn và tiết kiệm nguồn lực.
Bên cạnh lợi ích, việc gia tăng nội dung giả mạo (deepfake) và thông tin tổng hợp cũng đặt ra thách thức lớn đối với cơ quan quản lý.
Ủy ban Bầu cử Ấn Độ đã yêu cầu gắn nhãn nội dung do AI tạo ra và triển khai các đầu mối giám sát, song việc thực thi còn hạn chế. Theo các chuyên gia, nhiều nội dung vi phạm xuất phát từ tài khoản ẩn danh hoặc người ủng hộ, khiến việc kiểm soát và xử lý gặp khó khăn.
Khoảng cách giữa quy định và thực thi vẫn là vấn đề lớn, khi các vi phạm chưa bị xử lý kịp thời, làm gia tăng rủi ro lan truyền thông tin sai lệch trong các chiến dịch tranh cử.