Diễn đàn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm phát triển sản phẩm OCOP làng nghề và mô hình nông nghiệp trải nghiệm ngày 14/8.
Mỗi nông trại trở thành một điểm đến
Ngày 14/8, tại Quảng Ngãi, diễn đàn “Trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm phát triển sản phẩm OCOP, làng nghề và mô hình nông nghiệp trải nghiệm” tạo dịp kết nối giữa cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia, doanh nghiệp phân phối, đơn vị lữ hành và các chủ thể sản xuất.
Hoạt động này tiếp nối các chương trình khảo sát thực tế, kết nối điểm đến giữa TP Hồ Chí Minh với Khánh Hòa, Đắk Lắk, Gia Lai, Quảng Ngãi và nhiều địa phương trong khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên. Qua khảo sát, các doanh nghiệp đánh giá mỗi địa phương đều có lợi thế riêng về cảnh quan, sản vật, nghề truyền thống, văn hóa cộng đồng và không gian sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện hình thành các sản phẩm, hành trình trải nghiệm đa dạng.
Trong đó, Khánh Hòa có lợi thế kết hợp không gian biển, khu vực nông thôn và các sản phẩm đặc trưng; Đắk Lắk nổi bật với văn hóa cà phê, cảnh quan cao nguyên, không gian biển và đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc; Gia Lai có hệ sinh thái nông nghiệp, làng nghề, không gian văn hóa bản địa cùng tài nguyên du lịch biển; Quảng Ngãi sở hữu nhiều sản vật, nghề truyền thống và cảnh quan đa dạng từ miền núi, đồng bằng đến biển đảo.
Ông Trần Phước Hiền, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi phát biểu khai mạc diễn đàn.
TP Hồ Chí Minh cũng có các vùng nông nghiệp đặc thù, làng nghề, sản phẩm OCOP, đồng thời là thị trường khách lớn để kết nối với chuỗi điểm đến của các địa phương.
Tuy nhiên, nhiều mô hình hiện vẫn hoạt động ở quy mô nhỏ, năng lực quản trị, xây dựng thương hiệu và tổ chức đón khách chưa đồng đều. Một số nông trại có cảnh quan, quy trình sản xuất phù hợp để khai thác du lịch nhưng chưa xây dựng được sản phẩm trải nghiệm hoàn chỉnh.
Bên cạnh đó, sự liên kết giữa các khâu sản xuất, chế biến, phân phối, logistics và du lịch còn hạn chế. Điều này khiến việc đưa sản phẩm, dịch vụ đến du khách chưa thuận lợi, trong khi người dân và các chủ thể sản xuất chưa khai thác đầy đủ giá trị từ tài nguyên bản địa.
Ông Trần Phước Hiền, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, việc kết nối giúp các chủ thể OCOP, làng nghề và doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm từ sản xuất, vận chuyển đến tiêu thụ sản phẩm. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, địa phương phải tiếp tục nâng chất lượng, chuẩn hóa quy trình, cải thiện mẫu mã và khả năng cung ứng. Theo đó, liên kết vùng cần đi vào thực chất, giúp sản phẩm đặc trưng tham gia được vào hệ thống phân phối và các chương trình du lịch.
Hướng dẫn viên giới thiệu về làng Gò Cỏ, Quảng Ngãi.
Tỉnh Lâm Đồng hiện nay đang phát triển mạnh các sản phẩm du lịch nông nghiệp vì có lợi thế du lịch nông nghiệp nhờ hội tụ ba vùng sinh thái cao nguyên, trung du, duyên hải, với sản phẩm từ rau, hoa, chè, cà phê đến cây ăn quả, kinh tế biển. Toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 33 mô hình du lịch nông thôn, tạo việc làm cho gần 1.000 lao động; từ năm 2018 đã đón gần 6 triệu lượt khách, doanh thu 250 tỷ đồng. Lâm Đồng còn có 899 sản phẩm OCOP cùng farmstay, tour cà phê và trang trại, góp phần gia tăng giá trị trải nghiệm, văn hóa bản địa.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết, tăng cường liên kết giữa các địa phương sẽ góp phần nhận diện, quảng bá và khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của du lịch nông nghiệp. Với không gian sinh thái đa dạng, từ cao nguyên đến duyên hải, Lâm Đồng có điều kiện xây dựng các hành trình kết nối vùng trồng rau, hoa, chè, cà phê, cây ăn quả, làng nghề và sản phẩm đặc trưng với các điểm đến văn hóa, nghỉ dưỡng.
Để thu hút và giữ chân du khách, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho rằng, mỗi mô hình phải bảo đảm chất lượng dịch vụ, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm và có câu chuyện riêng. Tỉnh sẽ tiếp tục hỗ trợ các chủ thể ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực, xây dựng thương hiệu; đồng thời tăng cường hợp tác với TP Hồ Chí Minh và các tỉnh để đưa sản phẩm vào tour, tuyến và hệ thống phân phối.
Sản phẩm nông nghiệp được giới thiệu khá nhiều đến đông đảo du khách.
Theo đại diện Sở, việc kết nối không chỉ góp phần quảng bá điểm đến mà còn mở rộng đầu ra cho nông sản, tạo thêm việc làm và giúp người dân trực tiếp hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
Hiện nhiều mô hình tại Lâm Đồng đã áp dụng các giải pháp kinh tế tuần hoàn như tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, xử lý chất thải chăn nuôi bằng biogas, sản xuất phân bón hữu cơ và tái sử dụng nước sau xử lý. Những giải pháp này góp phần giảm chi phí, hạn chế phát thải, đồng thời tạo thêm điều kiện để xây dựng các điểm đến phù hợp với xu hướng du lịch xanh, có trách nhiệm.
Hình thành chuỗi du lịch nông nghiệp liên vùng
Sau những chuyến khảo sát tại Khánh Hòa, Đắk Lắk, Gia Lai và Quảng Ngãi, các doanh nghiệp lữ hành đánh giá khu vực có thể hình thành nhiều tuyến kết nối TP Hồ Chí Minh với biển, cao nguyên, vùng nông nghiệp và làng nghề. Thay vì chỉ tham quan từng điểm riêng lẻ, hành trình liên vùng có thể kết hợp trải nghiệm sản xuất, thưởng thức ẩm thực, tìm hiểu văn hóa cộng đồng và mua sắm sản phẩm OCOP.
Du khách TP Hồ Chí Minh thích thú trải nghiệm đi xe kéo tại làng dệt chiều An Cư, Phú Yên cũ.
Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, ông Nguyễn Minh Mẫn, Phó Tổng Giám đốc VinaGroup Travel cho rằng, các sản phẩm nông nghiệp, OCOP và làng nghề tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên có nhiều tiềm năng để phát triển thành sản phẩm trải nghiệm trong các tour liên vùng.
Theo ông Nguyễn Minh Mẫn, nhu cầu của du khách hiện không chỉ dừng ở tham quan mà ngày càng hướng đến những trải nghiệm sâu hơn như tìm hiểu quy trình sản xuất, thưởng thức đặc sản, trực tiếp tham gia một số công đoạn và nghe câu chuyện về nghề truyền thống, đời sống cộng đồng.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, các địa phương cần phối hợp với doanh nghiệp lữ hành hoàn thiện dịch vụ tại điểm đến, bảo đảm chất lượng, an toàn và khả năng đón khách. Sản phẩm cũng cần được tổ chức phù hợp với từng nhóm khách, tránh phát triển tự phát hoặc chỉ dừng ở hoạt động tham quan đơn lẻ.
Khi nông nghiệp được kết nối với du lịch, người dân có thể tăng thêm thu nhập từ bán sản phẩm, hướng dẫn trải nghiệm và cung cấp các dịch vụ tại chỗ. Qua đó, du khách có thêm cơ hội tìm hiểu văn hóa, tập quán và bản sắc của từng địa phương, còn giá trị của nông sản, làng nghề và sản phẩm OCOP được mở rộng thông qua hoạt động du lịch.
TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Duyên hải miền Trung phối hợp tổ chức đoàn khảo sát, phát triển sản phẩm du lịch từ ngày 11-16/8.
Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết, qua các chương trình khảo sát thực tế tại Khánh Hòa, Đắk Lắk, Gia Lai và Quảng Ngãi, cơ quan quản lý cùng doanh nghiệp lữ hành nhận thấy các địa phương có nguồn tài nguyên nông nghiệp, văn hóa và cảnh quan đa dạng, song nhiều điểm đến vẫn phát triển riêng lẻ, chưa tạo được sự kết nối thành sản phẩm liên vùng.
Theo ông Lê Trương Hiền Hòa, để hình thành các sản phẩm có khả năng khai thác ổn định, mỗi địa phương cần xác định thế mạnh riêng, hoàn thiện dịch vụ và lựa chọn nhóm khách phù hợp như khách nội địa có khả năng chi tiêu cao, khách quốc tế đi lẻ, khách MICE và khách gia đình.
TP Hồ Chí Minh sẽ phát huy vai trò là trung tâm nguồn khách, kết nối doanh nghiệp lữ hành với các nông trại, làng nghề và chủ thể OCOP để xây dựng những hành trình kết hợp giữa thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và trải nghiệm sản xuất.
Việc liên kết cần hướng đến những sản phẩm có chất lượng dịch vụ ổn định, đáp ứng nhu cầu của từng nhóm khách, đồng thời tạo điều kiện để người dân và các chủ thể tại địa phương trực tiếp tham gia, hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
Du khách tham quan cánh đồng cói tại làng dệt chiếu An Cư, tỉnh Phú Yên cũ (nay là tỉnh Đắk Lắk).
Cụ thể hóa định hướng liên kết, ông Nguyễn Hữu Ân, Phó Trưởng phòng Quy hoạch phát triển tài nguyên du lịch, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho rằng, cần xây dựng các tuyến du lịch có lịch khởi hành, thời lượng và mức giá cụ thể, thay vì chỉ dừng ở việc giới thiệu từng điểm đến riêng lẻ.
Theo ông Nguyễn Hữu Ân, doanh nghiệp có thể thiết kế các hành trình theo chủ đề như cà phê Tây Nguyên, làng nghề ven biển, mùa thu hoạch hay nông nghiệp xanh, kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh. Mỗi tuyến cần lựa chọn một số điểm đủ điều kiện đón khách để thí điểm, sau đó đánh giá thời gian lưu trú, mức chi tiêu và phản hồi của du khách trước khi mở rộng.
Sản phẩm OCOP cũng cần được đưa vào xuyên suốt hành trình, từ quà chào đón, ẩm thực, hoạt động trải nghiệm chế biến đến điểm mua sắm cuối tuyến. Bên cạnh đó, các địa phương cần từng bước thống nhất tiêu chuẩn phục vụ, cải tiến bao bì phù hợp với nhu cầu của du khách, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và hỗ trợ giao hàng sau chuyến đi.
Ông Nguyễn Hữu Ân cho rằng, để duy trì liên kết lâu dài, doanh nghiệp lữ hành, hợp tác xã và người dân cần xây dựng cơ chế chia sẻ doanh thu minh bạch, qua đó bảo đảm lợi ích hài hòa giữa các bên tham gia chuỗi sản phẩm du lịch.