Công nghệ đúc lưỡi cày của người Mông

Những lưỡi cày thông thường dưới xuôi khi dùng ở vùng đất này đều bị gãy, hỏng. Vượt lên khó khăn đó, người dân nơi đây đã sáng tạo ra một loại lưỡi cày có thể cày trên đá.

Với địa hình chủ yếu là núi đá, đồng bào các dân tộc thiểu số ở cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) canh tác trên diện tích đất trồng hẹp giữa rừng đá trập trùng. Phía trên là thế, ở dưới lớp đất toàn là đá lổn nhổn nên việc cày, cấy rất khó khăn. Những lưỡi cày thông thường dưới xuôi khi dùng ở vùng đất này đều bị gãy, hỏng. Vượt lên khó khăn đó, người dân nơi đây đã sáng tạo ra một loại lưỡi cày có thể cày trên đá.


Dùng bút lông đuôi ngựa quét một lớp bột than tạo độ mịn cho khuôn.


Ở Đồng Văn có dòng họ Mua người dân tộc Mông cứ dịp đầu mùa cày cấy, họ lại dùng những kỹ thuật, kinh nghiệm nấu gang, đúc cày bao năm của ông cha để sản xuất ra những lưỡi cày với hình dáng đặc biệt, chắc chắn có thể “trườn mình” trên đá phục vụ chocông việc làm nương, rẫy trên vùng đất khó khăn.


Đập nhỏ đất sét tạo khuôn đúc lưỡi cày.
 


Khuôn đúc lưỡi cày có 2 mảnh làm từ đất sét trộn với bột than, bột đá đặt trên giá gỗ.



Bột than hoa từ gỗ sồi, bột đá là hai phụ gia dùng làm khuôn đúc.



Chồng 2 mảnh của khuôn đúc, cố định và hàn lớp đất sét bịt kín khuôn đúc.



Gang nguyên liệu được cắm thẳng vào lò, vun, phủ than hoa gỗ sồi lên trên.

Cần khoảng 7 kg nguyên liệu để đúc một chiếc lưỡi cày.

 


Chàng trai người Mông hào hứng thổi bễ lò nung.



Rót gang nóng chảy vào khuôn đúc.



Sau khoảng 3 phút có thể dỡ khuôn.



Chiếc lưỡi cày thành phẩm đỏ rực được đưa ra ngoài làm sạch ba-via trước khi được ủ trong tro bếp.



 Tại chợ phiên, những chiếc cày truyền thống này được bán với giá 350.000 đồng/chiếc.

Nhờ có loại lưỡi cày đặc biệt này mà người Mông có thể canh tác, trồng trọt được trên vùng cao nguyên đá Đồng Văn.


Bài và ảnh: Công Hoan

Phổ biến kiến thức

Tây Bắc - Tây Nguyên - Tây Nam bộ

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản