Tinh gọn bộ máy: Đánh giá chất lượng vận hành của mô hình mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu kết luận nêu rõ, sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị mà chỉ đánh giá giảm được bao nhiêu đầu mối, sắp xếp bao nhiêu tổ chức, xử lý được bao nhiêu trụ sở, phân cấp được bao nhiêu nhiệm vụ thì chưa đủ mà phải đánh giá được chất lượng vận hành của mô hình mới.

Quản trị phục vụ kiến tạo phát triển

Trong tuần, một số Đoàn Kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư chủ trì các Hội nghị thông qua báo cáo kết quả kiểm tra đợt 2 đối với Ban Thường vụ một số tỉnh/Thành ủy. Một trong những nội dung kiểm tra là việc tổ chức, hoạt động của các cơ quan, đơn vị sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Đối với tỉnh Tuyên Quang, Đoàn kiểm tra, giám sát đánh giá tỉnh đã có nhiều đổi mới trong tư duy lãnh đạo, chỉ đạo, quản trị và tổ chức thực hiện, có nhiều cách làm hay, đổi mới, sáng tạo trong việc tăng cường cán bộ tỉnh về cơ sở, giao quyền chủ động cho cấp xã trong việc bố trí cán bộ phù hợp. Đến nay, bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản đã vận hành ổn định, duy trì hoạt động nền nếp, chuyển dần từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị phục vụ kiến tạo phát triển. 

Tại An Giang, Đoàn kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư nhấn mạnh, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp mới đã giúp mở rộng không gian phát triển theo hướng đồng bằng - biên giới - biển đảo. Đặc biệt, đặc khu Phú Quốc được định hướng trở thành trung tâm động lực của kinh tế biển, chuẩn bị đăng cai Tuần lễ cấp cao APEC 2027. Trong công tác kiện toàn bộ máy, cấp tỉnh đã giảm còn 14 cơ quan chuyên môn, tổ chức bên trong giảm mạnh hơn 55%. Nhờ đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền với trên 19 nhiệm vụ được giao về cho cấp xã, thủ tục hành chính đã được rút ngắn đáng kể. Mô hình chính quyền tinh gọn giúp địa phương tiết kiệm chi thường xuyên đáng kể. Nguồn lực này được tái đầu tư cho đầu tư công cấp xã, chi hỗ trợ chi phí đi lại, nhà ở cho cán bộ sau sắp xếp…

Các đồng chí Trưởng đoàn kiểm tra, giám sát nêu bật yêu cầu về tập trung sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư, không có nhu cầu sử dụng, đang xuống cấp để tạo nguồn bổ sung đầu tư, sử dụng hiệu quả, đúng quy định, tránh lãng phí; khẩn trương sắp xếp các thôn, tổ dân phố theo hướng dẫn của Trung ương, bảo đảm chất lượng và tiến độ theo quy định…

Đối với việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cần thực hiện "cuộc cách mạng" về phương thức quản trị, trọng tâm là nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, hiệu quả quản trị địa phương; bố trí, sắp xếp, đánh giá cán bộ, công chức đảm bảo "đúng người, đúng việc, đúng thời điểm, đúng địa bàn"; đẩy mạnh dữ liệu hóa, điều hành số, giảm trung gian hành chính, giảm hội họp; quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, có chính sách đãi ngộ thỏa đáng để giữ chân và thu hút cán bộ giỏi về cơ sở, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền xã, phường.

Nâng cao chất lượng quản trị, đảm bảo năng lực thực thi

Gần 1 năm qua, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã lãnh đạo, chỉ đạo giải thể, thành lập, sáp nhập, tổ chức lại hàng nghìn tổ chức quân sự địa phương. Đây là thông tin tại Hội nghị rút kinh nghiệm hoạt động tổ chức quân sự địa phương khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp do Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức ngày 4/6.  Chủ trì hội nghị, Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng yêu cầu các cơ quan, đơn vị tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa các cấp; kịp thời ban hành các chỉ thị, nghị quyết, chương trình, kế hoạch cụ thể hóa phù hợp với điều kiện và đặc thù của từng cơ quan, đơn vị; thường xuyên đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành; tiếp tục nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh, sửa đổi bổ sung một số điều của các luật về quân sự, quốc phòng; nghị định của Chính phủ liên quan đến lĩnh vực quân sự, quốc phòng; các nghị quyết, quy định của Quân ủy Trung ương; thông tư, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng cho phù hợp tổ chức quân sự địa phương gắn với chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong tuần, một số địa phương sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Sau gần một năm vận hành mô hình mới, tốc độ tăng trưởng GRDP của Tây Ninh đạt 9,51%, đứng thứ hai khu vực Đông Nam Bộ và đứng thứ 10 cả nước. Những kết quả này cho thấy việc tinh gọn bộ máy đã góp phần tạo dư địa cho địa phương nâng cao chất lượng quản trị, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy nhanh tiến độ xử lý công việc và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh Nguyễn Văn Quyết cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay không còn nằm ở việc sắp xếp tổ chức bộ máy mà là nâng cao chất lượng vận hành và năng lực quản trị ở cơ sở, năng lực nắm bắt tình hình, dự báo và xử lý các vấn đề phát sinh từ cơ sở tại một số địa phương còn thiếu chủ động, linh hoạt.

Theo Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng, sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, toàn hệ thống chính trị, chính quyền cơ sở của thành phố đã được kiện toàn nhanh chóng, hoạt động thông suốt, không để có khoảng trống lãnh đạo quản lý trong tất cả lĩnh vực; đội ngũ cán bộ gần dân, sát dân đặc biệt là cấp cơ sở. Cần Thơ đã thực hiện phân cấp phân quyền 457 nhiệm vụ cho cấp xã, đứng ở mức trung bình của cả nước.

Bên cạnh đó, hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp của thành phố còn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục như: mô hình mới đã ổn định bước đầu nhưng thực tế chưa đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, vẫn còn có khó khăn, điểm nghẽn ở năng lực vận hành hiệu quả thực chất. Cấp xã được giao thêm nhiều nhiệm vụ, nhưng có nơi còn thiếu cán bộ đúng chuyên môn, thiếu kinh nghiệm xử lý hồ sơ phức tạp, thiếu dữ liệu, phần mềm liên thông, thiếu phương tiện và điều kiện làm việc...

Để hiện thực hóa mục tiêu vươn tầm khu vực, bám sát tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ, thành phố Hải Phòng tiếp tục xây dựng chính quyền địa phương thực sự hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp. Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu khẳng định, việc sắp xếp, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo động lực mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy thành phố thực hiện thắng lợi toàn diện các chỉ tiêu, nhiệm vụ kế hoạch đề ra, tạo đà vững chắc để phát triển bứt phá trong thời kỳ mới. 

Bí thư Thành ủy Hải Phòng cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế cần khẩn trương, nghiêm túc. Biến khó khăn thành động lực, thời gian tới, Bí thư Thành ủy Hải Phòng đề nghị Đảng bộ thành phố làm tốt công tác nhận xét, đánh giá cán bộ; trên cơ sở khối lượng công việc được giao, chất lượng hoàn thành, kịp thời thay thế những cán bộ yếu kém, hiệu quả công tác thấp; đồng thời phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng những cán bộ có năng lực, phẩm chất và tinh thần dấn thân phục vụ. Thành phố tiếp tục nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của các tổ chức, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị thành phố. Các cấp ủy, cơ quan, địa phương, đơn vị triển khai hiệu quả những nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị... 

Tại cuộc làm việc vào ngày 2/6 vừa qua với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, bước đầu cho thấy đã triển khai được một khối lượng công việc rất lớn, phạm vi rộng, yêu cầu cao; nhưng thành công của các giai đoạn sắp xếp chưa đồng nghĩa với thành công đầy đủ của các giai đoạn vận hành. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, từ nay trở đi yêu cầu trọng tâm là phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân cấp nhiệm vụ sang đảm bảo năng lực thực thi.