Bên cạnh các hoạt động trợ giúp khẩn cấp truyền thống, công tác nhân đạo năm nay được định hướng mạnh hơn theo hướng hỗ trợ sinh kế bền vững, giúp người nghèo và người yếu thế tăng khả năng tự phục hồi, ổn định cuộc sống lâu dài.
Khi hoạt động nhân đạo không chỉ dừng ở cứu trợ
Tại Nghệ An, một trong ba địa phương được Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lựa chọn triển khai mô hình điểm “Cộng đồng nhân ái - Kết nối yêu thương”, các hoạt động hưởng ứng Tháng Nhân đạo 2026 được xây dựng theo hướng tập trung nhiều hơn vào hỗ trợ sinh kế, tăng khả năng tự phục hồi cho người dân vùng khó khăn.
Trong tháng 5/2026, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Nghệ An đặt mục tiêu vận động khoảng 8 tỷ đồng để triển khai các hoạt động trợ giúp nhân đạo, ưu tiên người nghèo và các nhóm dễ bị tổn thương. Theo kế hoạch, bên cạnh các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hiến máu tình nguyện và xây dựng công trình nhân đạo, trọng tâm của chương trình năm nay là hỗ trợ sinh kế bền vững cho người dân vùng khó khăn.
Điểm nhấn của chương trình năm nay là mô hình “Cộng đồng nhân ái - Kết nối yêu thương” triển khai tại bản Lưu Phong, xã Tương Dương. Theo kế hoạch, 100% hộ nghèo tại địa bàn sẽ được hỗ trợ sinh kế; đồng thời 100% học sinh nghèo, có hoàn cảnh khó khăn được trao học bổng và đồ dùng học tập. Cùng với đó, địa phương sẽ triển khai các công trình nhân đạo gắn biển “80 năm - Hành trình nhân ái vì cộng đồng”. Mô hình tại Nghệ An được định hướng theo hướng hỗ trợ dài hạn nhằm giúp người dân có điều kiện ổn định sinh kế và tăng khả năng chống chịu trước thiên tai, biến đổi khí hậu.
Ông Trần Sỹ Pha, Trưởng Ban Quản lý thảm họa, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho biết, mô hình điểm được lựa chọn tại những địa bàn khó khăn như Nghệ An, mang tính đại diện cho ba vùng miền nhằm xây dựng các mô hình hỗ trợ sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực. Để phát triển sinh kế bền vững, các mô hình hỗ trợ phải tính đến khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và điều kiện tự nhiên của từng địa phương. Vì vậy, việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi hỗ trợ cho người dân sẽ được nghiên cứu, đánh giá trên cơ sở điều kiện khí hậu và khả năng phát triển tại từng vùng miền cụ thể.
Điểm mới của Tháng Nhân đạo 2026 là sự chuyển hướng rõ hơn từ hoạt động cứu trợ đơn thuần sang hỗ trợ sinh kế bền vững. Nếu trước đây mức hỗ trợ cho một mô hình sinh kế đơn lẻ phổ biến khoảng 5 triệu đồng/hộ thì năm 2026, Trung ương Hội định hướng nâng mức hỗ trợ tối thiểu lên khoảng 12 triệu đồng/hộ để người dân có điều kiện xây dựng mô hình sản xuất cụ thể, tạo giá trị kinh tế cao hơn và mang lại nguồn thu nhập ổn định hơn.
So với các hình thức hỗ trợ ngắn hạn, mô hình sinh kế được kỳ vọng tạo tác động dài hơn, đặc biệt tại các khu vực miền núi và vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai. Việc nâng mức hỗ trợ cũng cho thấy định hướng chuyển từ hỗ trợ mang tính trước mắt sang xây dựng các mô hình có khả năng tạo thu nhập ổn định cho người dân.
Bên cạnh hỗ trợ trực tiếp cho từng hộ dân, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cũng đang tính toán phương án phối hợp với Liên minh Hợp tác xã nhằm tạo điều kiện để các đối tượng được hỗ trợ tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã hoặc mô hình liên kết sản xuất tại địa phương. Theo định hướng này, người dân có thể tham gia các mô hình cây trồng, vật nuôi hoặc ngành nghề thủ công phù hợp với điều kiện từng khu vực nhằm đa dạng hóa sinh kế, tăng hiệu quả kinh tế và từng bước ổn định cuộc sống.
Các mô hình điểm triển khai trong Tháng Nhân đạo 2026 sẽ tiếp tục được đánh giá để làm cơ sở nhân rộng tại các địa phương khác trong thời gian tới. Mục tiêu mà Hội Chữ thập đỏ Việt Nam hướng tới là xây dựng các cộng đồng tự cường, an toàn, thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu và nâng khả năng chống chịu trước thiên tai, dịch bệnh.
Chuyển từ cứu trợ ngắn hạn sang xây dựng cộng đồng tự cường
Theo Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Hải Anh, sau nhiều năm tập trung vào các hoạt động cứu trợ khẩn cấp cho người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp, công tác nhân đạo của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đang được định hướng mạnh hơn theo hướng hỗ trợ sinh kế bền vững. Đây cũng là một trong những nội dung trọng tâm của Tháng Nhân đạo 2026.
Thực tế, hoạt động hỗ trợ sinh kế đã được Hội Chữ thập đỏ Việt Nam triển khai từ nhiều năm nay thông qua các chương trình như “Ngân hàng bò”, hỗ trợ cây trồng, vật nuôi, con giống, phân bón hay phương thức sản xuất cho người dân vùng khó khăn, vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Tuy nhiên, bước sang nhiệm kỳ XII, định hướng hoạt động của Hội được xác định sẽ chuyển mạnh hơn từ hỗ trợ trực tiếp sang hỗ trợ dài hạn, không chỉ trao vật chất mà còn hỗ trợ kiến thức, kỹ năng và phương thức sản xuất để người dân có thể chủ động tạo thu nhập và ổn định cuộc sống lâu dài.
Theo định hướng này, các chương trình hỗ trợ sinh kế thời gian tới sẽ gắn với yếu tố phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các mô hình hỗ trợ được xây dựng trên cơ sở đánh giá điều kiện tự nhiên, khí hậu và nhu cầu thực tế của từng địa phương nhằm lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp, bảo đảm hiệu quả sản xuất và khả năng duy trì lâu dài cho người dân.
Một nội dung đáng chú ý khác là định hướng hỗ trợ theo tinh thần “xanh”, trong đó các hoạt động nhân đạo không chỉ hướng tới hỗ trợ kinh tế mà còn chú trọng bảo vệ môi trường và xây dựng môi trường xã hội an toàn, nhân ái hơn. Theo đó, mục tiêu của hoạt động nhân đạo không chỉ là hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn hướng tới xây dựng các cộng đồng đoàn kết, có trách nhiệm với xã hội, hạn chế bạo lực gia đình, bạo lực trẻ em và tăng sự gắn kết trong cộng đồng.
Trong lộ trình này, mô hình “Cộng đồng nhân ái - Kết nối yêu thương” triển khai trong Tháng Nhân đạo 2026 được xem là bước khởi đầu cho chương trình trọng điểm “Cộng đồng an toàn - Sẵn sàng trước thảm họa” dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2031. Chương trình hướng tới xây dựng các cộng đồng có khả năng thích ứng tốt hơn trước thiên tai, dịch bệnh và các rủi ro xã hội, đồng thời nâng cao năng lực tự phục hồi cho người dân, nhất là các nhóm yếu thế và dễ bị tổn thương.
Bên cạnh mục tiêu hỗ trợ trực tiếp cho người dân khó khăn, Tháng Nhân đạo 2026 cũng đặt mục tiêu lan tỏa mạnh hơn tinh thần nhân ái trong cộng đồng. Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam kỳ vọng hoạt động nhân đạo sẽ không chỉ là công việc của riêng tổ chức Hội mà trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội, thông qua sự tham gia của các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức và người dân.
Theo kế hoạch của Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Tháng Nhân đạo 2026 đặt mục tiêu vận động khoảng 500 tỷ đồng nguồn lực cho các hoạt động nhân đạo; hỗ trợ hơn 17.000 hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn và triển khai các hoạt động tại 100% xã, phường trên cả nước. Trong đó, mô hình “Cộng đồng nhân ái - Kết nối yêu thương” được triển khai điểm tại ba địa phương đại diện cho ba vùng miền gồm Nghệ An, Tuyên Quang và An Giang.
Từ những mô hình điểm tại Nghệ An, Tuyên Quang hay An Giang, Tháng Nhân đạo 2026 cho thấy xu hướng hoạt động nhân đạo đang chuyển mạnh từ hỗ trợ trước mắt sang xây dựng năng lực tự phục hồi cho cộng đồng. Không chỉ là những phần quà cứu trợ, mục tiêu dài hạn được đặt ra là giúp người dân có sinh kế ổn định, tăng khả năng chống chịu trước thiên tai và từng bước tự vươn lên trong cuộc sống.