Giáo dục lý tưởng cách mạng gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong thanh niên

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hoá 

Đồng chí Nguyễn Tiến Hưng, Bí thư Thành đoàn Hà Nội nhấn mạnh: Trong bài viết “Thanh niên với tương lai của đất nước”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra cho Thanh niên ta: “Yêu nước trong thời đại mới không chỉ thể hiện bằng cảm xúc, mà phải được thể hiện bằng tri thức, năng lực hành động, tinh thần chinh phục những đỉnh cao mới của khoa học - công nghệ và ý chí làm chủ tương lai đất nước”.

Lý tưởng cách mạng hôm nay mang một hình hài sắc bén và thực tế: Đó là bản lĩnh, năng lực kiến tạo, khát vọng tự chủ công nghệ và khát vọng mãnh liệt về một Việt Nam phồn vinh, hùng cường.

“Nhìn lại chặng đường qua, chúng ta tự hào khi tổ chức Đoàn đang mạnh mẽ tái cấu trúc hoạt động, tạo ra sự chuyển dịch từ bề nổi đến cốt lõi của phong trào. Sức trẻ hóa thành hành động thực tế: Từ việc đông đảo thanh niên xung kích tham gia xây dựng đường dây 500 KV, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, các đội hình bình dân học vụ số, chuyển đổi số cộng đồng; cho đến những chiến dịch chưa từng có phủ đỏ trên không gian mạng với hàng tỷ lượt tương tác. Đó là những minh chứng trực quan nhất cho thấy, khi lý tưởng được đặt đúng vào dòng chảy của thời đại, thanh niên luôn sẵn sàng cống hiến”, đồng chí Nguyễn Tiến Hưng bày tỏ. 

Thời gian qua, Thành đoàn Hà Nội đã cụ thể hóa những chỉ đạo của Trung ương, tập trung vào hai nhóm nhiệm vụ trong tâm:

Thứ nhất, trên mặt trận chính trị, tư tưởng, Thành đoàn Hà Nội thiết lập “phòng tuyến” vững chắc từ cơ sở qua tổ chỉ đạo công tác 35, Câu lạc bộ lý luận trẻ và các tổ nắm bắt dư luận của 191 cơ sở đoàn trực thuộc; triển khai hiệu quả “Cuộc thi Chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng” theo phương châm phủ sóng diện rộng, sắc bén chiều sâu. 

Năm 2026, cuộc thi nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của thanh niên Thủ đô, với hơn 140.000 bài dự thi; Tổ chức tích cực các cuộc vận động “Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Thủ đô thời đại mới”, “Mỗi ngày một tin tốt, mối tuần một câu chuyện đẹp”. Song song đó, thiết lập các vùng xanh trên không gian mạng với hệ thống 579 trang cộng đồng với hơn 1 triệu thành viên là công chức, viên chức, công an, cán bộ đoàn và nhân dân các địa phương.

Thứ hai, trong thực tiễn hành động, lý tưởng, đạo đức và lối sống của đoàn viên, thanh niên Thủ đô được tôi luyện hiệu quả qua các phong trào tình nguyện gắn liền với các công trình, phần việc ý nghĩa. Hai công trình thanh niên tiêu biểu toàn quốc năm 2024, 2025  là: “Mã hoá 310 địa chỉ đỏ” và “Phục dựng 1.000 ảnh liệt sĩ” đã phần nào minh họa được cho những kết quả mà thanh niên Thủ đô nỗ lực trong thời gian qua. 

Việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo và Chatbot AI đã chuyển hóa những bài học lịch sử thành các trải nghiệm tương tác hấp dẫn, giúp công tác giáo dục lý tưởng cách mạng trở nên gần gũi, tự nhiên và thấm sâu hơn vào tâm trí người trẻ. Hay hành trình phục dựng những bức ảnh liệt sĩ hoen mờ chính là hành trình chạm vào trái tim. 

Nhìn lại những khuôn mặt của các chiến sĩ tuổi đôi mươi đã ngã xuống vì độc lập dân tộc, các bạn trẻ sẽ hiểu rõ hơn về giá trị của hòa bình, biết trân trọng lịch sử, từ đó hình thành thái độ sống tích cực, khát vọng dấn thân và cống hiến xây dựng Thủ đô và Đất nước. Tinh thần dấn thân còn được khẳng định qua việc tham gia hiệu quả vào các nhiệm vụ chính trị địa phương, tiêu biểu là 300 đội hình “Bình dân học vụ số”, 126 đội hình tình nguyện hỗ trợ chính quyền 2 cấp, Đội hình 8.800 tình nguyện viên phục vụ sự kiện A80 cùng nhiều phần việc ý nghĩa khác.

Bên cạnh những cơ hội rộng mở, thanh niên đang chịu nhiều áp lực vô hình làm ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng và lối sống. Đó là sự hoang mang giữa một "biển" thông tin thật - giả, tốt - xấu đan xen. Giữa thế giới ảo kết nối vạn vật, không ít bạn trẻ lại cảm thấy cô đơn, lạc lõng và dễ dàng sa đà vào những trào lưu độc hại, lệch chuẩn. Do vậy, tổ chức Đoàn phải làm tốt vai trò của một người bạn đồng hành thực sự. 

Theo đồng chí Nguyễn Tiến Hưng, trong giai đoạn tiếp theo, Thành đoàn Hà Nội sẽ đẩy mạnh thực hiện 3 nhóm giải pháp:

Thứ nhất, chuyển mạnh từ giáo dục theo hướng truyền đạt một chiều sang giáo dục thông qua trải nghiệm. Đưa các nội dung tuyên truyền một chiều khô khan vào không gian tương tác số. Khi thanh niên được "nhập vai" qua thực tế ảo hay học tập, thi đua trên các nền tảng số, những bài học lý luận, lịch sử sẽ được thẩm thấu một cách tự nhiên và sâu sắc nhất.

Thứ hai, giao tiếp cùng "tần số": Chạm vào cảm xúc bằng ngôn ngữ giới trẻ. Mạnh dạn loại bỏ các khuôn mẫu rườm rà, đóng gói thông điệp thành các định dạng ngắn gọn, có tính lan truyền cao như podcast, short-video hay infographic với nội dung phong phú, sáng tạo. Đặc biệt, lấy người trẻ dẫn dắt người trẻ. Dùng chính những câu chuyện dấn thân chân thực của họ để truyền lửa thay cho những khẩu hiệu khô cứng.

Thứ ba, khơi dậy khát vọng cống hiến, thực hiện lẽ sống cao đẹp. Giáo dục lý tưởng, đạo đức và lối sống hiệu quả nhất chính là đặt người trẻ vào môi trường cống hiến thực tế, để họ thấy mình có giá trị, thấy những lý tưởng cao đẹp của mình đem lại điều tốt đẹp cho cộng đồng. Tổ chức Đoàn tiếp tục tăng cường tạo lập môi trường để thanh niên dùng chính chất xám, chuyên môn của mình giải quyết các bài toán cộng đồng, để mỗi bạn trẻ bắt đầu khát vọng lớn từ hành động nhỏ và hiệu quả thực.

“Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức và lối sống cho thanh niên hôm nay mang sứ mệnh mới. Đó không chỉ là tiếp nối truyền thống, mà là hành trình trang bị năng lực tự chủ để thế hệ trẻ có đủ bản lĩnh, tự tin và chủ động dẫn dắt trước mọi biến động thời cuộc.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cùng sự dìu dắt của tổ chức Đoàn, thế hệ trẻ đang vươn mình bước vào kỷ nguyên mới với niềm tin sắt đá và khao khát làm chủ tương lai. Với vị thế là trái tim của cả nước, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh TP Hà Nội sẽ tiếp tục tăng cường đổi mới công tác giáo dục, xây dựng thế hệ thanh niên Thủ đô “Sáng lý tưởng - Vững bản lĩnh - Giàu khát vọng” tiên phong trong xây dựng Thủ đô và đất nước, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của tổ chức Đoàn”, đồng chí Nguyễn Tiến Hưng nhấn mạnh.

Tiên phong phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số quốc gia

Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã mở ra một thời kỳ mới cho đất nước, đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xác định là một trong những trụ cột quan trọng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Tham luận tại đại hội, đồng chí Ngô Minh Hải, Bí thư Thành Đoàn TP Hồ Chí Minh cho biết, đối với tuổi trẻ ngày nay, đặc biệt là tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh, đây không chỉ là cơ hội mà còn là sứ mệnh, trách nhiệm bởi hơn ai hết, thanh niên là lực lượng có khả năng học hỏi nhanh nhất, thích ứng tốt nhất với công nghệ mới, là chủ thể của đổi mới sáng tạo và là nguồn nhân lực trực tiếp tham gia xây dựng kinh tế số, xã hội số và công dân số ở hiện tại và tương lai. Với nhận thức đó, Thành Đoàn đã cụ thể hóa chủ trương của Đảng vào chương trình hành động ngay trong nhiệm kỳ Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Ban Thường vụ Thành Đoàn đã triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” qua việc phối hợp với các địa phương thành lập các “Đội hình bình dân học vụ số”, "Tổ công nghệ số cộng đồng" đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn cho người dân các kỹ năng số cơ bản, các bước truy cập và tra cứu và sử dụng dịch vụ công trực tuyến… 

Đặc biệt, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đoàn và Thành ủy TP Hồ Chí Minh, Thành Đoàn đã triển khai Đội hình Thanh niên tình nguyện “Mùa hè số” với mục tiêu đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”, xây dựng công dân số và nâng cao năng lực số trong cộng đồng; thành lập 489 đội hình “Mùa hè số” với 13.600 đoàn viên, thanh niên, sinh viên tham gia. 

Lực lượng thanh niên không chỉ tuyên truyền về chuyển đổi số, mà trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân, cán bộ, công chức, đảng viên và các cơ quan, đơn vị với 7 nhóm nhiệm vụ: Phổ cập kỹ năng số cơ bản cho người dân, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, hỗ trợ Đảng viên thực hiện thủ tục hành chính số, truyền thông nâng cao nhận thức chuyển đổi số, hỗ trợ hộ kinh doanh, tiểu thương chuyển đổi số, hỗ trợ ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), hỗ trợ chỉnh lý, số hóa tài liệu, làm sạch dữ liệu.

Thành Đoàn đã triển khai hiệu quả các mạng lưới liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học, các doanh nghiệp, đặc biệt là duy trì hoạt động của câu lạc bộ các nhà khoa học trẻ Thành phố Hồ Chí Minh; đầu tư đa dạng các mô hình sân chơi học thuật, hoạt động hỗ trợ nghiên cứu khoa học cho thanh niên có thể kể đến những mô hình tiêu biểu như: Liên hoan Tuổi trẻ sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh, Hội thi Tin học trẻ, Cuộc thi thử thách trí tuệ nhân tạo Thành phố Hồ Chí Minh (AI Challenge)… cùng nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo cho thanh niên.

“Hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo còn được phát triển thành hoạt động hợp tác quốc tế. Nhiều đoàn đại biểu thanh niên Thành phố đã được cử đi công tác, giao lưu, học tập kinh nghiệm; đồng thời Thành Đoàn cũng đón tiếp các đoàn Quốc tế đến giao lưu học tập, thảo luận, trao đổi kinh nghiệm về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, công nghệ số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giao lưu văn hóa, hợp tác tình nguyện giữa thanh niên thành phố và thanh niên quốc tế”, đồng chí Ngô Minh Hải chia sẻ.

Từ thực tiễn triển khai tại TP Hồ Chí Minh, đồng chí Ngô Minh Hải mong rằng, Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tiếp tục tin tưởng, giao nhiệm vụ cho thanh niên được dấn thân, cống hiến ở lĩnh vực khó góp phần chung cho sự phát triển của đất nước; tạo điều kiện để tổ chức Đoàn có lực lượng, có nhân tố để làm công tác vận động thanh niên tham gia tích cực trong thực hiện các mô hình, giải pháp đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đồng thời đề xuất tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát hiện, bồi dưỡng, thu hút và trọng dụng tài năng trẻ, tạo điều kiện để thanh niên được tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và giải quyết các bài toán phát triển của đất nước. Đề xuất Trung ương Đoàn và Bộ Khoa học và Công nghệ ký chương trình liên tịch về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong việc tham gia chuyển đổi số của hệ thống chính trị, phối hợp thực hiện chương trình phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.