Tại các khu vực có diện tích rừng lớn như xã Yên Thủy, Yên Trị và Lạc Lương của tỉnh Phú Thọ, thời điểm này, công tác tuần tra, kiểm soát rừng được tăng cường. Những cánh rừng keo, bạch đàn, rừng tự nhiên và rừng phòng hộ sau nhiều ngày nắng nóng trở nên khô hanh, lớp thực bì dày dễ bắt lửa nếu người dân bất cẩn trong sử dụng lửa.
Theo ngành kiểm lâm, nguyên nhân gây cháy rừng chủ yếu xuất phát từ hoạt động xử lý thực bì, đốt nương rẫy, đốt ong lấy mật hoặc người dân mang lửa vào rừng nhưng không kiểm soát tốt. Chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến những vụ cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài nguyên rừng và môi trường sinh thái.
Để giảm thiểu nguy cơ này, các địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức người dân trong bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Nhiều tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng được duy trì hoạt động thường xuyên, phát huy hiệu quả trong công tác tuần tra, phát hiện sớm nguy cơ cháy.
Gắn bó với công tác nhận khoán và bảo vệ rừng hơn 30 năm qua, ông Bùi Văn Thắng, thành viên tổ quần chúng bảo vệ rừng xóm Thống Nhất, xã Lạc Lương cho biết, người dân ngày càng nhận thức rõ vai trò của rừng đối với môi trường sống và phát triển kinh tế bền vững.
Theo ông Thắng, từ sự tuyên truyền của các cấp, ngành, người dân hiểu rằng rừng chính là “lá phổi xanh”, góp phần điều hòa khí hậu, giữ nguồn nước và hạn chế thiên tai. Vì vậy, các thành viên trong tổ thường xuyên họp bàn, phân công nhau tuần tra, nhắc nhở bà con khi vào rừng tuyệt đối không sử dụng lửa tùy tiện, không đốt thực bì trong thời điểm nắng nóng kéo dài. Nhờ vậy, nhiều năm nay diện tích rừng được giao quản lý luôn được bảo vệ tốt.
Tại xã Yên Thủy, Hạt Kiểm lâm Yên Thủy hiện quản lý hơn 15 nghìn ha rừng; trong đó, có gần 7.100 ha rừng tự nhiên, còn lại là rừng trồng. Đây là địa bàn có nguy cơ cháy rừng cao trong mùa khô, nắng nóng do diện tích rừng lớn, địa hình đồi núi phức tạp và nhiều khu vực xa khu dân cư.
Để chủ động ứng phó, Hạt Kiểm lâm Yên Thuỷ đã phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn cụ thể. Đồng thời, phối hợp với lực lượng bảo vệ rừng tại cơ sở tổ chức tuần tra, trực gác tại các khu vực trọng điểm. Tổ bảo vệ rừng được yêu cầu duy trì chế độ trực 24/24 giờ trong thời điểm nắng nóng gay gắt.
Ông Đinh Văn Toàn, Kiểm lâm viên phụ trách địa bàn xã Lạc Lương cho biết, lực lượng Kiểm lâm thường xuyên xuống cơ sở, phối hợp với các tổ bảo vệ rừng để tuyên truyền, hướng dẫn người dân nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy rừng. Đặc biệt, hạn chế mang lửa vào rừng, quản lý chặt việc xử lý thực bì khi khai thác rừng trồng và bảo vệ nghiêm diện tích rừng tự nhiên.
Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ năm 2025 đến nay, trên địa bàn các xã Yên Thủy, Yên Trị và Lạc Lương chưa xảy ra vụ cháy rừng nào. Đây là kết quả tích cực trong tuyên truyền, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng với người dân trong bảo vệ tài nguyên rừng.
Theo dự báo, năm 2026 do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nắng nóng được dự báo diễn biến gay gắt và kéo dài hơn, khiến nguy cơ cháy rừng tiếp tục ở mức cao trong nhiều tháng tới.
Phó Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ Trần Văn Cường cho biết, ngay từ đầu năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ đã tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về công tác quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Các địa phương được yêu cầu xây dựng phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, dụng cụ chữa cháy và sẵn sàng xử lý khi có tình huống xảy ra.
Theo ông Trần Văn Cường, ngành kiểm lâm tỉnh Phú Thọ đang tập trung chỉ đạo các Hạt Kiểm lâm tăng cường kiểm tra tại các khu vực có nguy cơ cháy cao. Đồng thời, duy trì chế độ trực, theo dõi cảnh báo cháy rừng hằng ngày để kịp thời phát hiện, xử lý. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng tiếp tục phối hợp với chính quyền cơ sở vận động người dân phát dọn thực bì, làm đường băng cản lửa, mở đường tuần tra và ký cam kết bảo vệ rừng. Các chủ rừng cũng được yêu cầu rà soát, bổ sung phương án phòng cháy, chữa cháy rừng phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực.
Ngoài công tác phòng cháy, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay còn là bảo vệ diện tích rừng tự nhiên, ngăn chặn tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép và xâm lấn đất rừng. Các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra tại những khu vực giáp ranh, khu vực rừng sâu, nơi tiềm ẩn nguy cơ vi phạm cao.
Ông Cường cho rằng, việc nâng cao nhận thức cộng đồng đóng vai trò quyết định trong công tác bảo vệ rừng. Nếu mỗi người dân đều có ý thức giữ rừng, chấp hành nghiêm các quy định về sử dụng lửa và chủ động phát hiện nguy cơ cháy thì thiệt hại do cháy rừng sẽ được hạn chế đáng kể.
Đặc biệt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, việc bảo vệ tài nguyên rừng không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì đa dạng sinh học mà còn giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Những cánh rừng xanh được gìn giữ hôm nay cũng chính là nền tảng để bảo đảm sinh kế và môi trường sống cho các thế hệ.
Với sự vào cuộc quyết tâm của các cấp chính quyền, lực lượng Kiểm lâm cùng tinh thần trách nhiệm của người dân, công tác bảo vệ tài nguyên rừng và phòng chống cháy rừng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã và đang góp phần giữ vững màu xanh của những cánh rừng trong mùa nắng nóng khắc nghiệt.