Thổi hồn vào linh vật năm Ngọ

Gói ghém hồn cốt dân tộc vào dáng hình ngựa ngày Xuân

Trong gian xưởng đầy ắp những sản phẩm vừa ra lò còn ấm nóng, anh Vũ Thành Như chào đón những vị khách đến thăm xưởng gốm bằng một nụ cười hiền hậu. Anh chia sẻ rằng, đối với người thợ gốm, việc tạo ra một linh vật cho năm mới không chỉ là công việc kinh doanh mà là một quá trình sáng tạo đầy nghiêm túc. Trước khi bắt tay vào nhào nặn bất kỳ sản phẩm nào, anh thường dành nhiều thời gian để suy nghĩ về ý nghĩa sâu xa mà món đồ đó mang lại. Từ ý nghĩa đó, người nghệ nhân mới lựa chọn dáng dấp, hình khối sao cho phù hợp nhất.

Anh Thành Như cầm một chú ngựa vừa hoàn thiện lên, giải thích rằng mẫu ngựa năm nay anh chọn có vóc dáng khỏe khoắn của ngựa phương Tây, nhưng trên thân mình lại điểm xuyết những họa tiết thuần Việt như hoa cúc cổ. Sự kết hợp giữa hai nền văn hóa tưởng chừng khác biệt lại trở nên hài hòa một cách lạ thường, mang đến một vẻ đẹp vừa mới mẻ vừa thân thuộc. Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại đã bình yên, không còn bóng dáng chiến tranh, anh Như muốn tạo ra những chú ngựa có tâm thế nhẹ nhàng, thong dong. Hình ảnh chú ngựa nhàn tản, đủ đầy chính là lời chúc cho gia chủ một năm mới bình an, không phải vất vả ngược xuôi. Những họa tiết hoa cúc trên thân ngựa không chỉ là để trang trí mà còn tượng trưng cho sự trường thọ và bền vững. Đối với anh, ý nghĩa chính là yếu tố then chốt, là cái hồn để sản phẩm gốm không chỉ là một đồ vật vô tri.

Bên cạnh những mẫu ngựa truyền thống, anh Như còn đặc biệt quan tâm đến thị hiếu của giới trẻ. Theo đơn đặt hàng của các bạn trẻ trong dịp Tết này, anh đã cho ra đời những mẫu ngựa cách tân với dáng hình mập mạp, vui mắt. Những chú ngựa này mang phong cách mới lạ, thoát ra khỏi những quan niệm cũ kỹ nhưng vẫn giữ được những nét đặc trưng để người xem nhìn vào là nhận ra ngay linh vật của năm. Điều này cho thấy gốm Bát Tràng luôn biết cách tự làm mới mình để đồng hành cùng hơi thở của thời đại.

Sự đa dạng của các dòng sản phẩm linh vật ngựa năm nay đã thu hút rất đông khách hàng tìm về tận xưởng để tham quan và mua sắm. Chị Nguyễn Thị Thanh Nhàn, trú tại phường Giảng Võ, Hà Nội cho biết, đây là lần đầu tiên chị đến với Bát Tràng và không giấu được sự thích thú trước những sản phẩm bắt mắt nơi đây.

Chị Thanh Nhàn chia sẻ, chứng kiến những mẫu ngựa cách tân đầy màu sắc và hiện đại tại xưởng của nghệ nhân Vũ Thành Như, chị rất ngưỡng mộ sự tài hoa, nhạy bén của nghệ nhân. Từ những chú ngựa mang nét cổ kính đến những mẫu mã trẻ trung, mỗi sản phẩm đều có một sức hút riêng biệt, khiến một người trẻ như chị cũng phải cân nhắc rất lâu mới chọn được một chú ngựa ưng ý để mang về trưng bày trong dịp Tết này.

Khơi dậy niềm đam mê gốm Việt qua những trải nghiệm mới mẻ

Cũng tại Bát Tràng, nơi làm việc của chị Nguyễn Thu Thủy, một nghệ sĩ gốm và cũng là một người làm công tác giảng dạy nghệ thuật, là một không gian nghệ thuật cuốn hút. Năm nay, tại đây, workshop “Sắc mã”, một dự án nghệ thuật trải nghiệm đã mang đến một luồng gió mới.

Chị Thu Thủy chia sẻ, năm nay chị triển khai mô hình sản xuất kết hợp một nửa là hàng loạt, một nửa là độc bản khi mỗi người tham gia có thể tự tay trang trí, lựa chọn màu men cho chú ngựa của mình dựa trên những hình khối có sẵn. Chị quan niệm, ngựa là loài vật tượng trưng cho sự tự do, vì vậy chị muốn mỗi người thông qua việc trải nghiệm làm gốm có thể tự do thể hiện cái tôi riêng qua sự sáng tạo của bản thân.

Dưới bàn tay khéo léo, những chú ngựa hiện lên ngộ nghĩnh nhưng không kém phần phóng khoáng, được tạo hình theo dáng con triện cổ. Lược giản về hình khối, những bức tượng ngựa này tập trung đặc tả vào những đường nét ở phần đầu và bờm, đặt trên một khối đế vuông vức, chắc chắn. Với kích thước vừa vặn trong lòng bàn tay, chúng có thể trở thành những chiếc chặn giấy đầy tính thẩm mỹ trên bàn làm việc, hay đơn giản là một món đồ trang trí nhỏ xinh nơi góc kệ, mang lại cảm giác bình an và may mắn cho gia chủ.

Trong không gian sáng tạo của mình, nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy luôn cố gắng tìm cách cân bằng giữa giá trị văn hóa truyền thống của Bát Tràng với tính thẩm mỹ đương đại. Nghệ sĩ thường gợi ý khách hàng tham gia workshop chọn màu men theo bản mệnh của mình, để chú ngựa gốm không chỉ là món đồ trang trí mà còn là một linh vật đồng hành, mang lại may mắn và bình an trong năm mới. Dù sử dụng hoàn toàn những loại men truyền thống nổi tiếng của làng nghề, nhưng chị Thu Thuỷ đã khéo léo biến tấu để chúng mang những màu sắc mới mẻ, phù hợp với những thiết kế hiện đại, phù hợp với thị hiếu. Không chọn cách bày bán hàng loạt, chị hướng đến sự cá nhân hóa, giúp mỗi khách hàng cảm thấy sự gắn kết đặc biệt với sản phẩm do chính tay mình hoàn thiện.

Sự lan tỏa của workshop “Sắc mã” đã thu hút không chỉ giới trẻ mà cả những người lớn tuổi tham gia. Cô Nguyễn Minh Hường, trú tại phường Hà Đông, Hà Nội, cho biết ban đầu cô chỉ đưa con gái đến tham gia vì nghĩ những buổi trải nghiệm này chỉ dành cho thanh thiếu niên. Thế nhưng, khi trực tiếp được hướng dẫn tô điểm cho chú ngựa gốm, cô đã bị cuốn hút hoàn toàn. Cô Nguyễn Minh Hường cảm thấy rất thú vị khi được tự tay tạo ra một sản phẩm mang ý nghĩa riêng của bản thân. Thành phẩm nhận về không chỉ là một chú ngựa đẹp mà còn chứa đựng niềm vui của sự sáng tạo và sự thư thái trong tâm hồn những ngày cuối năm.

Thông qua những trải nghiệm thực tế, mỗi người dân lại thêm yêu, thêm hiểu và có ý thức giữ gìn những giá trị truyền thống, để sức sống của làng nghề mãi trường tồn cùng thời gian.