Các đại biểu đóng góp nhiều ý kiến trong xây dựng chính sách, pháp luật chuyển đổi xanh ở Việt Nam.
Trong dòng chảy mạnh mẽ của kỷ nguyên phát triển mới - nơi tăng trưởng kinh tế không thể tách rời trách nhiệm môi trường , “chuyển đổi xanh” không còn là lựa chọn, mà đã trở thành một tất yếu mang tính chiến lược.
TS. Nguyễn Thị Thanh Bình, Đại biểu Quốc hội khoá XVI, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng: Thiết kế chính sách xanh phải dựa trên bằng chứng, bảo đảm cân bằng giữa mục tiêu môi trường và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp; cần phân hóa chính sách theo quy mô doanh nghiệp, đặc biệt bảo vệ khả năng thích ứng của doanh nghiệp nhỏ và vừa; xây dựng lộ trình thực hiện hợp lý, thay vì áp đặt nghĩa vụ tức thời và nội địa hóa các mô hình pháp lý quốc tế, để bảo đảm tính khả thi trong điều kiện Việt Nam.
TS. Trịnh Thục Hiền, Phó trưởng Khoa Luật Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh, chuyên gia pháp lý về biến đổi khí hậu, thương mại carbon, kinh tế xanh, thể chế thúc đẩy phát triển bền vững, lý thuyết pháp quyền, chia sẻ trong tham luận “Tiếng nói của phụ nữ và tính bao trùm của chính sách”: Cần bảo đảm sự tham gia thực chất của phụ nữ trong quá trình xây dựng chính sách môi trường. Thực tiễn cho thấy, dù phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động sinh kế liên quan đến tài nguyên, nhưng tiếng nói của họ lại chưa được phản ánh đầy đủ trong các cơ chế tham vấn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thiết kế lại quy trình chính sách theo hướng bao trùm, thân thiện và thực chất hơn, để chuyển đổi xanh không chỉ hiệu quả mà còn công bằng.
TS. Đỗ Việt Cường, Trường Đại học Luật, ĐHQG Hà Nội, Chuyên gia Công pháp quốc tế, Luật môi trường quốc tế, Luật biển, Luật năng lượng và các khía cạnh môi trường trong thương mại và đầu tư cho rằng: Thế hệ trẻ học luật hôm nay không chỉ là người tiếp nhận tri thức, mà phải trở thành lực lượng nòng cốt trong xây dựng và vận hành thể chế trong tương lai.
Theo các chuyên gia, Việt Nam cần ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng có lợi thế như điện gió và điện mặt trời, đồng thời từng bước tiếp cận các công nghệ mới như hydrogen xanh. Đáng chú ý, cách tiếp cận được đề xuất không phải là lựa chọn đơn lẻ, mà là tích hợp đồng bộ các yếu tố: Chi phí - an ninh năng lượng - công nghệ - nội địa hóa, qua đó bảo đảm hiệu quả dài hạn và cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Từ những phân tích của các chuyên gia cho thấy, chuyển đổi xanh không thể thành công nếu thiếu một nền tảng thể chế vững chắc, và pháp luật chính là “xương sống” của tiến trình đó. Trong kỷ nguyên phát triển mới, nơi mỗi quyết định chính sách đều gắn với tương lai của môi trường và xã hội, những người làm luật không chỉ là người giải thích quy định, mà phải trở thành người thiết kế luật chơi cho một nền kinh tế xanh, công bằng và bền vững.
Tại Diễn đàn, các sinh viên luật đã đưa ra đề xuất về việc xây dựng thể chế, phát triển các hướng nghiên cứu về năng lượng tái tạo để bảo đảm an ninh năng lượng nhưng cũng góp phần bảo vệ môi trường, năng lượng sinh khối. Sinh viên cũng đề xuất cơ chế bù trừ thuế bảo vệ môi trường bằng tín chỉ carbon nội địa ở Việt Nam, về minh bạch hóa thông tin và cơ chế thẩm định độc lập trong phát hành trái phiếu xanh tại Việt Nam, về quy định nghĩa vụ công bố thông tin ESG trong quản trị công ty của doanh nghiệp niêm yết…
Tại Diễn đàn, sinh viên luật đến từ hai cơ sở đào tạo luật ở hai miền đất nước cũng trao đổi về nghĩa vụ, trách nhiệm của thế hệ trẻ, đặc biệt là của sinh viên luật trong việc bảo vệ môi trường, nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ trong các hoạt động thanh niên và tuyên truyền về chuyển đổi xanh trong cộng đồng để góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh ở Việt Nam trong bối cảnh mới.