Chiến thắng vang dội của chính phủ liên minh ở Nhật Bản trong cuộc bầu cử Thượng viện ngày 21/7 đã khẳng định sự ủng hộ của dân chúng đối với các chính sách của Thủ tướng Shinzo Abe, do ông tập trung các biện pháp vào phục hồi nền kinh tế kể từ khi dẫn dắt Đảng Dân chủ Tự do (LDP) giành chiến thắng ở Hạ viện trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 12 năm ngoái. Với việc kiểm soát cả hai viện của Quốc hội, ông Abe hiện có quyền lực lập pháp mạnh nhất trong số các thủ tướng Nhật Bản kể từ năm 2007.
|
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sau khi cài hoa vào tên những ứng cử viên của đảng LDP thắng cử trong cuộc bầu cử Thượng viện. Ảnh: AFP-TTXVN |
Bộ phận dự báo, phân tích và tư vấn rủi ro (EIU) thuộc Tập đoàn "Nhà Kinh tế" cho rằng mặc dù kinh tế vẫn là trọng tâm của ông Abe, song có một nghịch lý là chiến thắng vừa qua có thể báo hiệu một thời kỳ với những chính sách không rõ ràng ở Nhật Bản.
Theo ước tính chỉ có khoảng 52% số cử tri tham gia bỏ phiếu, mức thấp thứ ba đối với một cuộc bầu cử quốc gia kể từ sau Thế chiến lần thứ hai. Tỷ lệ phiếu bầu 35% mà LDP giành được cao hơn so với con số 28% mà đảng này giành được trong cuộc bầu cử Hạ viện hồi tháng 12/2012, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với số cử tri nước này. Do đó, sự ủng hộ của Đảng Công minh Mới vẫn rất cần thiết trong việc thông qua các dự luật và đảng này có thể tiếp tục là cái "phanh hãm" đối với phe hữu hiếu chiến hơn trong LDP.
Thực tế, việc sửa đổi hiến pháp khó có thể được đưa vào chương trình xây dựng luật của Nhật Bản trong thời gian tới. LDP đã loại ý tưởng này khỏi cương lĩnh tranh cử ngay sau khi đảng này nhận thấy kế hoạch ban đầu mà ông Abe tiến hành nhằm sửa đổi Điều 96 để giảm bớt trở ngại đối với việc sửa hiến pháp, mà theo đó phải có sự ủng hộ của ít nhất 2/3 số nghị sĩ ở cả hai viện của Quốc hội, không nhận được sự ủng hộ rộng rãi của công chúng. Sau cuộc bầu cử ngày 21/7, ông Abe đã đề cập tới sự cần thiết phải tăng cường thương lượng về vấn đề này, nhưng chắc chắn ông sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn để có thể giành được đủ sự ủng hộ cần thiết. Trong khi đó, kết quả đáng thất vọng của các đảng có quan điểm ủng hộ việc sửa đổi hiến pháp như Đảng Phục hưng Nhật Bản (JRP) của Thị trưởng Osaka Toru Hashimoto càng làm cho việc này trở nên khó khăn hơn.
Hơn nữa, một số vấn đề cấp bách hiện nay buộc ông Abe phải tập trung vào vấn đề kinh tế. Theo kế hoạch, chính phủ Nhật Bản sẽ công bố những cải cách cơ cấu chi tiết hơn để bổ sung cho những chính sách tài chính và tiền tệ vốn đóng góp phần lớn vào sự thành công của ông Abe trong 7 tháng cầm quyền đầu tiên. Sự chú ý sẽ hướng vào những biện pháp cải cách này, nhất là sau khi những bài phát biểu của ông Abe chỉ đưa ra các mục tiêu đầy tham vọng như tăng gấp đôi thu nhập bình quân đầu người trong vòng 10 năm tới nhưng lại không đề cập tới cách thức cụ thể để đạt được những mục tiêu này. Mặc dù các chính sách của ông Abe đã giúp giá cổ phiếu tăng cao, nhưng nhiều người dân, đặc biệt là những người sống bên ngoài các thành phố lớn, vẫn chưa nhận được bất cứ lợi ích thực tế nào từ chính sách "Abenomics".
Chính phủ Nhật Bản cũng có kế hoạch tăng thuế tiêu dùng - một biện pháp được cho là cần thiết nhằm cắt giảm nợ công ngày càng tăng của nước này. Mặc dù đã đưa ra cơ sở pháp lý cho việc tăng thuế tiêu dùng (với hai giai đoạn là năm 2014 và 2015) nhưng quyết định có thực hiện hay không còn phụ thuộc vào nền kinh tế có phục hồi đủ mạnh để đối mặt với việc thắt chặt tài chính hay không. Đối với ông Abe, việc không thực hiện kế hoạch này sẽ được xem như là thất bại kép, với việc thừa nhận rằng các chính sách kinh tế mà ông đang theo đuổi không mang lại sự phục hồi bền vững và chính phủ của ông không có cách nào để giảm "núi" nợ công hiện nay.
Huy Hiệp