Theo báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, một số doanh nghiệp trong nước đã bước đầu làm chủ các công nghệ lõi và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược.
Công nghệ lõi được định nghĩa là công nghệ có tính nền tảng, quyết định đến việc hình thành, phát triển và làm chủ công nghệ cao; đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến tính năng, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược. Định nghĩa này đã được đưa vào Luật Công nghệ cao năm 2025.
Ứng dụng công nghệ UAV đưa bưu phẩm vượt biển đầu tiên tại Việt Nam.
Cụ thể, nhóm doanh nghiệp AI Camera của Việt Nam gồm MK, Hanet, BKAV, CMC và VNPT đã làm chủ khoảng 65% công nghệ lõi, với tỷ lệ nội địa hóa đạt trên 50%.
Tập đoàn Viettel đã làm chủ công nghệ tên lửa hành trình và khoảng 85% công nghệ lõi của mạng 5G, sẵn sàng cho thương mại hóa.
Nhóm doanh nghiệp phát triển UAV như Realtime Robotics, Viettel và CT Group đã làm chủ trên 70% công nghệ lõi, đầu tư tổ hợp nhà máy sản xuất tại Việt Nam và bước đầu xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, các doanh nghiệp như Zalo, FPT, Viettel, VNPT và CMC đã phát triển nhiều mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt dựa trên các mô hình mở.
Đối với các doanh nghiệp ngành Công Thương, nhóm công nghệ số như trí tuệ nhân tạo, bản sao số, thực tế ảo/tăng cường, robot, tự động hóa, điện toán đám mây, dữ liệu lớn... đã được các tập đoàn lớn như EVN, PVN và nhiều doanh nghiệp triển khai trong sản xuất, kinh doanh, bước đầu cho kết quả thử nghiệm tiềm năng.
Trong lĩnh vực robot công nghiệp, một số doanh nghiệp trong nước đã sản xuất, lắp ráp với tỷ lệ nội địa hóa khoảng 50%; riêng thị giác máy và trí tuệ nhân tạo đạt gần 80%, song vẫn gặp khó khăn về công nghệ lõi và phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện.
Công nghệ tự động hóa, sản xuất thông minh đã được áp dụng tại các doanh nghiệp lớn với mô hình nhà máy, dây chuyền thông minh, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa tập trung vào các khâu cần nâng cao hiệu suất và chất lượng.
Ngoài ra, các công nghệ đặc thù trong ngành năng lượng, vật liệu tiên tiến, khai thác đất hiếm, thăm dò địa chất và khai thác biển sâu cũng đã có các dự án cụ thể do EVN, PVN và các đơn vị thành viên triển khai.
Đối với các bộ, ngành, Bộ Quốc phòng có lợi thế đi từ thực tiễn, đã xác định 45 nhóm sản phẩm chiến lược, giao nhiệm vụ cho Tập đoàn Viettel, với đầu bài do các cơ quan chức năng của Bộ phụ trách; đồng thời tiên phong xét duyệt chức danh Tổng công trình sư.
Bộ Công an cơ bản làm chủ 3 nhóm công nghệ lõi gồm an ninh mạng; dữ liệu lớn, điện toán đám mây; công nghệ Blockchain; đồng thời tự chủ nghiên cứu, sản xuất 14 loại sản phẩm công nghệ lõi với chất lượng cao hơn tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam.
Bộ Y tế đang triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát thông qua việc xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý cho các thử nghiệm lâm sàng đối với các kỹ thuật và phương pháp y tế mới như vắc xin thế hệ mới, liệu pháp gen, tế bào gốc, in 3D cá thể hóa. Bộ Nông nghiệp và Môi trường ứng dụng công nghệ y sinh trong sản xuất vắc xin cho vật nuôi; thí điểm công nghệ Blockchain trong truy xuất nguồn gốc (sầu riêng); ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo khí tượng và phòng, chống thiên tai.
Bộ Công Thương đã ban hành kế hoạch, hướng dẫn các tập đoàn, doanh nghiệp triển khai nhiệm vụ về công nghệ lõi và bước đầu đạt kết quả. Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng mạng lưới 13 nhóm nhà khoa học, tập trung đào tạo nguồn nhân lực cho công nghệ lõi.
Đối với khối viện, trường, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ và TP Hồ Chí Minh, tiếp tục bám sát định hướng chỉ đạo. Đại học Quốc gia Hà Nội đang tập trung vào các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, chip lượng tử. Đại học FPT đào tạo nhân lực về trí tuệ nhân tạo, Blockchain, chip, điện toán đám mây, an toàn thông tin. Đại học VinUni đã thành công trong thử nghiệm tế bào gốc và CAR-T trong điều trị ung thư máu.
Trước đó, trong Chương trình phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược được ban hành cuối năm 2025, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 làm chủ tối thiểu 80% công nghệ lõi của các sản phẩm công nghệ chiến lược. Tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa đạt tối thiểu 60% trong giá bán sản phẩm và 40% trong giá thành sản phẩm. Đồng thời, các sản phẩm công nghệ chiến lược cần đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu thị trường trong nước và có sản phẩm xuất khẩu ra nước ngoài.