Kiến tạo tăng trưởng số - Bài 4: Từ giảm chi phí đến tạo giá trị mới

Chính sự dịch chuyển này đang đặt ra yêu cầu xây dựng những hệ sinh thái đủ mạnh để kết nối công nghệ, nguồn lực, chính sách và doanh nghiệp. Đây cũng là hướng đi mà Hà Nội lựa chọn khi thành lập Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội (HiHUB), với kỳ vọng trở thành đầu mối điều phối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Xây nền hệ sinh thái

Hà Nội đang chuyển cách tiếp cận trong thúc đẩy chuyển đổi số từ hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ sang xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi công nghệ, chính sách, nguồn vốn và thị trường được kết nối để tạo ra giá trị mới. Trong bối cảnh các bài toán phát triển đô thị ngày càng phức tạp, thành phố kỳ vọng một mô hình điều phối tập trung sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa ý tưởng, nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết: "Hà Nội đang đối mặt với những thách thức đô thị ngày càng phức tạp. Do vậy thành phố cần một đơn vị kiểu mới giúp các sở, ngành làm nhanh hơn, làm cùng nhau và có thể đo kiểm được. Đây là lý do Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội ra đời".

Điểm khác biệt của HiHUB không nằm ở việc bổ sung một đơn vị hỗ trợ doanh nghiệp, mà ở mô hình vận hành. "Việc thành lập Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội không đơn thuần là thành lập thêm một đơn vị, mà là kiến tạo mô hình Nhà nước định hướng - doanh nghiệp vận hành, theo tinh thần chuyển từ chính sách sang thị trường", ông Trương Việt Dũng nhấn mạnh. 

Theo mô hình này, HiHUB được giao tổ chức vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô; triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); xây dựng các chương trình ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp; đồng thời kết nối nhà đầu tư, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Thay vì triển khai các chương trình hỗ trợ riêng lẻ, HiHUB được kỳ vọng trở thành đầu mối điều phối, đưa bài toán của doanh nghiệp đến với công nghệ, nguồn vốn và thị trường. Cách tiếp cận này cũng phản ánh bước chuyển của chuyển đổi số trong giai đoạn mới là từ mục tiêu tối ưu quy trình, tiết giảm chi phí sang tạo lập hệ sinh thái để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Kết nối để bứt phá

Có công nghệ nhưng thiếu nguồn lực, có ý tưởng nhưng khó tiếp cận thị trường, có sản phẩm nhưng thiếu môi trường thử nghiệm - đó vẫn là những "điểm nghẽn" khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là startup công nghệ, chưa thể bứt phá. Vì vậy, bài toán không còn là hỗ trợ từng doanh nghiệp riêng lẻ mà là kết nối các nguồn lực trong một hệ sinh thái thống nhất.

Chính từ yêu cầu đó, HiHUB xây dựng mô hình hoạt động theo hướng đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ hành trình đổi mới sáng tạo, từ hình thành ý tưởng đến thương mại hóa sản phẩm.

Ở góc độ vận hành, HiHUB không chỉ đóng vai trò đầu mối kết nối mà còn xây dựng lộ trình hỗ trợ doanh nghiệp theo từng giai đoạn phát triển. Ông Trần Quang Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị HiHUB cho biết: "Trung tâm xây dựng cấu trúc phát triển dài hạn với 3 trọng tâm chiến lược, 4 giai đoạn ươm tạo và 6 nền tảng mục tiêu cốt lõi"; trong đó, trọng tâm đầu tiên là mở rộng không gian đổi mới sáng tạo thay vì chỉ dựa vào nguồn lực sẵn có.

Ông Hưng nhấn mạnh: "Về 3 trọng tâm chiến lược, trước hết, phải bắt đầu từ tư duy đột phá, thu hút nguồn lực sáng tạo toàn cầu để giải quyết bài toán xã hội, đưa công nghệ, mô hình tiên tiến nhất của thế giới về Hà Nội thay vì giới hạn nguồn lực tại chỗ".

Đồng thời, HiHUB xác định thúc đẩy kết nối với cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học Việt Nam trong và ngoài nước. Để hiện thực hóa tư duy thành hành động, cần một chiến lược đối ngoại xuyên suốt, thúc đẩy phát triển của tài năng và doanh nghiệp Việt Nam trong và ngoài nước. Đồng thời, chiến lược đối nội làm nổi bật vai trò của Trung tâm trong việc hỗ trợ và thúc đẩy khoa học công nghệ và công nghiệp sáng tạo nội địa.

Ông Trần Quang Hưng cho biết, HiHUB phát triển mô hình hỗ trợ doanh nghiệp theo 4 giai đoạn, hướng tới xây dựng chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo từ nghiên cứu, phát triển sản phẩm, thử nghiệm đến thương mại hóa. Cách tiếp cận này giúp kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái, qua đó rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến thị trường.

Bên cạnh các chương trình ươm tạo và tăng tốc khởi nghiệp, HiHUB còn triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), kết nối doanh nghiệp với nhà đầu tư, viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia trong nhiều lĩnh vực. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không chỉ tiếp cận công nghệ mới mà còn rút ngắn hành trình từ ý tưởng đến sản phẩm, từ nghiên cứu đến thị trường.

Theo kế hoạch, HiHUB sẽ xây dựng mạng lưới vườn ươm công nghệ, kết nối các tổ chức trong và ngoài nước, hỗ trợ hình thành các sản phẩm khởi nghiệp có khả năng thương mại hóa, đồng thời huy động nguồn lực đầu tư cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong các giai đoạn tiếp theo.

Có thể thấy nếu chuyển đổi số giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn thì hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra những giá trị mới. Với vai trò đầu mối kết nối công nghệ, nguồn vốn, chuyên gia và chính sách, HiHUB được kỳ vọng trở thành "chất xúc tác" để các ý tưởng đổi mới sáng tạo nhanh chóng được thương mại hóa, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo thêm động lực tăng trưởng cho kinh tế Thủ đô.

Bài cuối: Tăng tốc để nâng sức cạnh tranh quốc gia