Cùng nỗ lực cải thiện môi trường cạnh tranh

Ngày 28/4, tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chủ trì Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp năm 2014. Đây là Hội nghị quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tham dự Hội nghị có các Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Hoàng Trung Hải, Vũ Văn Ninh; lãnh đạo một số Bộ, ngành Trung ương.

Nhiều kiến nghị cụ thể

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong giai đoạn 2011-2013, cả nước có thêm 224.200 doanh nghiệp thành lập mới, chiếm gần 41% tổng số doanh nghiệp được thành lập trong 20 năm (từ 1991-2010).

Năm 2013, kinh tế có dấu hiệu phục hồi và một số khó khăn vĩ mô đã giảm bớt, giúp cho số lượng doanh nghiệp thành lập mới có dấu hiệu tăng trở lại (tăng 10% so với năm 2012). Riêng trong quý I/2014, cả nước có hơn 18.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng vốn đăng ký gần 98.000 tỷ đồng, tăng khoảng 17% về số doanh nghiệp và 23% về vốn đăng ký so cùng kỳ năm 2013.

Tại Hội nghị, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc cho biết, trong 300 kiến nghị cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp gửi lên Thủ tướng Chính phủ có thể tóm lược thành 8 nhóm vấn đề. Trong đó, một số vấn đề về thuế, phí, tín dụng có thể làm được ngay. Chẳng hạn, về chính sách tín dụng, các doanh nghiệp đề nghị cần được tiếp tục tháo gỡ theo hướng cải thiện điều kiện tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp.

Bên cạnh việc đơn giản hóa thủ tục và điều kiện cho vay, thực hiện những hình thức cho vay mới như: Cho vay theo các chuỗi sản xuất và cung ứng; phát triển hình thức bảo lãnh tín dụng qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam và mạng lưới quỹ bảo lãnh tín dụng cần được tổ chức ở tất cả các cấp; mở rộng hình thức cho vay tín chấp, cho vay theo dự án sản xuất kinh doanh chứ không chỉ dựa vào tài sản thế chấp; khẩn trương đưa quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa vào hoạt động, phát triển các qũy đầu tư mạo hiểm, quỹ tiên phong…

Còn với chính sách tài khóa, cộng đồng doanh nghiệp đề nghị thực hiện phương châm "khoan sức" cho doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thể trụ vững và phục hồi trong thời gian 2-3 năm trước mắt. Theo phương châm này, doanh nghiệp đề xuất Chính phủ kiến nghị Quốc hội rút ngắn lộ trình giảm thuế thu nhập doanh nghiệp xuống 20% với doanh nghiệp lớn và 18% với doanh nghiệp nhỏ và vừa; xem xét giảm thuế giá trị gia tăng cho một số ngành hàng.

Theo phản ánh của các doanh nghiệp, mặc dù nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp có giảm bớt nhưng các loại phí, lệ phí và các khoản đóng góp lại tăng cộng thêm tình trạng tận thu của cơ quan thuế đã làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Do đó, cần rà soát, bãi bỏ các loại phí không còn phù hợp, chuyển một số loại phí thực hiện theo chế độ giá dịch vụ, chấn chỉnh hoạt động thu phí và lệ phí trái quy định, giảm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp. Tiến tới xây dựng Luật phí và lệ phí thống nhất.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chủ trì Hội nghị Chính phủ với doanh nghiệp. Ảnh: Đức Tám - TTXVN

Quyết tâm mạnh mẽ từ cơ quan quản lý

Cũng theo ông Vũ Tiến Lộc, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang được khơi dậy từ kết quả bước đầu ổn định kinh tế vĩ mô và động thái cải cách thể chế quyết liệt của Thủ tướng và Chính phủ. Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp phấn khởi trước Thông điệp của Thủ tướng và mục tiêu của Chính phủ với quyết tâm trong 2 năm 2014-2015 phải thực hiện cổ phần hóa hơn 432 doanh nghiệp Nhà nước và tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh cải cách, Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia ra đời... Bởi đó là những tín hiệu tích cực.

Cụ thể, Nghị quyết 19 đặt mục tiêu năng lực cạnh tranh của Việt Nam tới năm 2015 phải đạt mức trung bình trong ASEAN–6, là mức tiên tiến hiện nay. Các bộ, ngành, địa phương phải soi vào tiêu chuẩn này để có thể cải cách thủ tục hành chính tốt hơn nữa.

Ở trong nước, Thủ tướng cũng đã lấy thước đo sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp để đánh giá quá trình cải cách của các bộ, ngành, địa phương. Nếu việc khảo sát, xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp với các bộ, ngành, địa phương được thực hiện định kỳ, khoảng 3 tháng một lần thì đây là áp lực lớn để đổi mới, cải cách.

Trước đề nghị của Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa cho rằng lãi suất cho vay vẫn còn cao so với nhu cầu của doanh nghiệp và cần giảm lãi suất cho vay, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình cho biết, việc giảm lãi suất phải phụ thuộc vào diễn biến của kinh tế vĩ mô. Vốn của ngân hàng vay của dân, hạ lãi suất xuống nữa thì phải giải quyết câu hỏi “dân có gửi tiền nữa hay không”, nếu dân không gửi thì sẽ đầu tư vào các lĩnh vực Nhà nước không khuyến khích như: Đô la, ngoại tệ, vàng…

Thống đốc Nguyễn Văn Bình khẳng định: Ngân hàng Nhà nước sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng để có thể giảm lãi suất một cách bền vững, tránh điều hành một cách giật cục, để niềm tin của dân vào chính sách được nâng lên, doanh nghiệp yên tâm tính toán phương án sản xuất một cách có hiệu quả.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình cũng gửi thông điệp đến các doanh nghiệp rằng, lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm cơ bản sẽ ổn định như hiện nay, nếu có điều kiện sẽ giảm hơn nữa.
Cũng tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng đã giải đáp các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp liên quan đến chính sách thuế, hải quan, điều hành giá xăng dầu…

Nỗ lực cải thiện môi trường cạnh tranh

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng biểu dương, đánh giá cao sự phấn đấu, nỗ lực, những kết quả và đóng góp hết sức quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước thời gian qua.

Bên cạnh khẳng định những kết quả đạt được, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng chỉ ra những khó khăn, tồn tại, hạn chế của doanh nghiệp, trong đó nổi lên là số lượng doanh nghiệp còn ít so với quy mô dân số; quy mô doanh nghiệp nhỏ, 97-98% là doanh nghiệp vừa và nhỏ; vốn ít, sử dụng lao động cũng ít; sức cạnh tranh của doanh nghiệp tuy có được nâng lên những chưa đáp ứng được yêu cầu, trong khi môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt; năng lực quản trị còn nhiều hạn chế; môi trường kinh doanh tuy được cải thiện những vẫn còn nhiều hạn chế, vướng mắc cần phải được cải thiện...

Với tinh thần chung như vậy, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội chung sức, chung lòng thực hiện tốt cải thiện môi trường cạnh tranh trong đầu tư, kinh doanh, bởi đây là yếu tố mang tính chất quyết định.

Theo Thủ tướng, muốn làm được điều này, trước hết phải đảm bảo được sự ổn định chính trị-xã hội; giữ ổn định kinh tế vĩ mô, tăng cường tính ổn định kinh tế vĩ mô theo hướng ngày càng vững chắc để cộng đồng doanh nghiệp yên tâm hơn, thuận lợi hơn trong phát triển sản xuất kinh doanh; thực hiện có hiệu quả các giải pháp bảo đảm cho tăng trưởng kinh tế, có tăng trưởng kinh tế mới tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển; hết sức quan tâm tập trung hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, đảm bảo tự do kinh doanh, doanh nghiệp được làm tất cả những gì mà pháp luật không cấm, thực hiện công khai, minh bạch, bình đẳng trong kinh doanh; quan tâm cải cách thủ tục hành chính, nhất là cải cách thủ tục về đăng ký thành lập doanh nghiệp, thuế, hải quan, đất đai, thủ tục thanh tra, kiểm tra...

“Chính phủ luôn đặc biệt quan tâm tập trung hoàn thiện thể chế thị trường, xây dựng cơ chế, chích sách; cải cách hành chính, đặc biệt là thủ tục hành chính, yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát lại các thủ tục thanh tra, kiểm tra nhằm cắt giảm tối đa phiền hà cho doanh nghiệp;... qua đó tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh.

Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, “Chính phủ đang tích cực chỉ đạo thực hiện việc nâng cao đạo đức phục vụ của cán bộ công chức đối với doanh nghiệp, đối với nhân dân”.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo ngành Ngân hàng tiếp tục tạo mọi điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận được với tín dụng. Yêu cầu Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo cụ thể, cái gì thuận lợi được cho doanh nghiệp, phải tạo điều kiện tối đa, đồng thời phải đảm bảo đảm được tín dụng cũng như chăm lo phát triển thị trường vốn, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa ngân hàng và doanh nghiệp.

Khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, song Thủ tướng cũng đề nghị các doanh nghiệp phải hết sức nỗ lực vươn lên, trong đó cần đặc biệt lưu ý tái cơ cấu trong điều kiện hội nhập, cạnh tranh để hoạt động hiệu quả hơn, năng suất lao động cao hơn, chi phí thấp hơn, sức cạnh tranh cao hơn. Trong tái cơ cấu cần hết sức chú ý ứng dụng mạnh khoa học công nghệ vào sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, từ đó nâng cao năng suất lao động, chất lượng, sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các doanh nghiệp, hiệp hội phối hợp tốt với các cơ quan chức năng trong hoạt động phòng chống buôn bán hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, bởi đây là những hành động theo Thủ tướng là “phá hoại sản xuất ghê gớm”; đồng thời mong muốn doanh nghiệp đóng góp tích cực vào hoạt động tìm kiếm, mở rộng thị trường trong và ngoài nước; quan tâm xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nhất là văn hóa ứng xử với người lao động, nghiêm túc thực hiện các chính sách, quy định của Nhà nước;...

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, “Chính phủ sẽ làm hết sức mình, tạo mọi thuận lợi cho doanh nghiệp để cộng đồng doanh nghiệp với tư cách là lực lượng sản xuất chủ yếu của nền kinh tế nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh, điều này vừa giúp doanh nghiệp thành công, vừa tăng khả năng đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp vào tăng trưởng, vào phát triển kinh tế-xã hội chung của đất nước; mong cộng đồng doanh nghiệp nỗ lực phát huy những kết quả, những thành tựu đạt được của mình, ra sức khắc phục những khó khăn, thách thức để thành công”.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng cho biết, sau Hội nghị, Văn phòng Chính phủ sẽ chuyển tất cả các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp đến từng Bộ, ngành. Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng theo thẩm quyền, theo nhiệm vụ được giao xem xét xử lý, trả lời tất cả các kiến nghị của doanh nghiệp trên tinh thần hết sức ủng hộ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh, làm ăn hiệu quả, bền vững.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng giao Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư căn cứ vào các ý kiến, kiến nghị tại Hội nghị tổng hợp và dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ để giao nhiệm vụ cho các Bộ, ngành, địa phương thực hiện các nhiệm vụ cần thiết theo chức trách của mình, tạo mọi thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục phát triển.


Thiện Thuật