Chuyến công du Á- Âu của Chủ tịch Quốc hội sẽ mở ra những cơ hội mới

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ tham dự Đại hội đồng IPU-152, tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ và thăm chính thức Italy từ ngày 11-17/4/2026. Xin Thứ trưởng cho biết mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội?

Nhận lời mời của Chủ tịch Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) Tulia Ackson, Tổng Thư ký IPU Martin Chungong, thay mặt Lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU-152) tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ và thăm chính thức Cộng hòa Italy từ ngày 11-17/4/2026.

Đây là chuyến công tác nước ngoài chính thức đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và kiện toàn bộ máy Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ mới; là bước triển khai kịp thời, hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIV, góp phần khẳng định vị thế và tư duy đối ngoại mới của Việt Nam; thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương và thượng tôn luật pháp quốc tế, tiếp tục thể hiện sự coi trọng và đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam đối với IPU; làm sâu sắc quan hệ với các nước, các đối tác, qua đó tiếp tục tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, các nguồn lực bên ngoài để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của đất nước. Chính vì vậy, chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cả về bình diện đa phương và song phương, thể hiện qua nét nổi bật sau:

Thứ nhất, Quốc hội Việt Nam luôn đi đầu, tích cực, thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ IPU; chủ động đề xuất và thúc đẩy nhiều sáng kiến, đóng góp thực chất vào hoạt động của IPU, sẵn sàng cùng với nghị viện các nước thành viên và IPU thực hiện các nghị quyết, sáng kiến của IPU nhằm góp phần duy trì hòa bình, bảo đảm phát triển bền vững vì lợi ích của các dân tộc trên toàn thế giới.

Bên cạnh đó, Quốc hội Việt Nam đã tham gia vào nhiều cơ chế lãnh đạo, điều hành của IPU, nhận được sự tín nhiệm cao của Nghị viện các nước thành viên trước năng lực lãnh đạo và dẫn dắt của Quốc hội Việt Nam. Đây là những nền tảng quan trọng để Quốc hội Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò và đóng góp trên một tâm thế mới, vị thế mới tại IPU-152 này.

Thứ hai, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, chủ đề “Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và bảo vệ công lý cho các thế hệ tương lai” của IPU-152 đã chạm đúng mối quan tâm cốt lõi của cộng đồng quốc tế hiện nay. Đây cũng là nền tảng căn bản và là điều kiện tiên quyết để giải quyết các thách thức chung và định hình tương lai bền vững. Theo đó, Chủ tịch Quốc hội sẽ có bài phát biểu quan trọng, chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam về các vấn đề toàn cầu và khu vực, đồng thời đề xuất các giải pháp hành động cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác liên nghị viện góp phần duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy phát triển bền vững, thịnh vượng trên toàn thế giới. Bên cạnh đó, Quốc hội Việt Nam sẽ cùng Nghị viện các nước thảo luận lộ trình nâng cao hiệu quả lập pháp, giám sát và thúc đẩy hợp tác đa phương để hiện thực hóa các mục tiêu chung.

Thứ ba, trong khuôn khổ hội nghị, Chủ tịch Quốc hội sẽ có các cuộc gặp gỡ, trao đổi, tiếp xúc với Lãnh đạo nghị viện các nước, Lãnh đạo IPU và các tổ chức quốc tế. Qua đó, Chủ tịch Quốc hội sẽ thông tin các thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam sau 40 năm đổi mới, tầm nhìn, khát vọng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao; truyền tải tới cộng đồng quốc tế thông điệp về đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Cuối cùng, tôi cho rằng chuyến công tác sẽ mang lại những xung lực mới cho quan hệ của Việt Nam với các đối tác quan trọng.

Với Thổ Nhĩ Kỳ, đây là chuyến thăm sau 8 năm của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam. Chuyến thăm là dịp để hai bên tăng cường tin cậy chính trị, làm sâu sắc hơn kênh hợp tác giữa hai Quốc hội nói riêng, thúc đẩy thực chất quan hệ song phương nói chung.

Với Italy, chuyến thăm là dịp để hai bên hiện thực hóa Tuyên bố chung của Lãnh đạo cấp cao hai nước về tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam – Italy, cũng như Kế hoạch hành động về hợp tác giữa hai nước theo giai đoạn. Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam – Italy đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực.  

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội cũng sẽ gặp Giáo hoàng Leo XIV và Thủ tướng Tòa thánh Vatican Pietro Parolin.

Xin Thứ trưởng cho biết những dấu ấn nổi bật trong quan hệ song phương giữa Việt Nam với Italy và Thổ Nhĩ Kỳ thời gian qua cũng như kỳ vọng của đồng chí về các chuyến thăm?

Italy và Thổ Nhĩ Kỳ đều là những đối tác truyền thống, lâu đời, quan trọng hàng đầu của Việt Nam ở khu vực châu Âu và Trung Đông. Những năm qua, quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và hai nước ngày càng phát triển chặt chẽ, hiệu quả, đạt nhiều kết quả tích cực, cụ thể:

Thứ nhất, tin cậy chính trị không ngừng được củng cố. Việt Nam và Italy, Thổ Nhĩ Kỳ thường xuyên duy trì các chuyến thăm và tiếp xúc các cấp; thiết lập và triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương. Tại các diễn đàn đa phương, các diễn đàn nghị viện, Việt Nam và hai nước duy trì sự phối hợp chặt chẽ và thường xuyên ủng hộ lẫn nhau, chia sẻ cách tiếp cận tương đồng trên nhiều vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. Việt Nam đều đã thành lập Nhóm nghị sĩ hữu nghị với cả hai nước đối tác này.

Thứ hai, Italy và Thổ Nhĩ Kỳ đều là đối tác kinh tế - thương mại quan trọng của Việt Nam. Italia là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam trong EU và Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Italy trong ASEAN, kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt 7,3 tỷ USD, tăng gần 115% so với năm 2013. Italy cũng là thành viên EU đầu tiên trong G7 thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA).

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam tại Trung Đông và là cửa ngõ để Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Trung Đông và Nam Âu, với kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt gần 2,3 tỷ USD. Thổ Nhĩ Kỳ còn là nhà đầu tư lớn thứ 2 của khu vực Trung Đông tại Việt Nam. Tính lũy kế đến tháng 12/2025, Thổ Nhĩ Kỳ có 49 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng số vốn đăng ký gần 1,8 tỷ USD. Có thể nói, ta và Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của nhau tại khu vực, hai nền kinh tế có tính bổ sung cao, đều là cửa ngõ quan trọng kết nối các khu vực và các tổ chức đa phương hai nước là thành viên.

Thứ ba, hợp tác trong các lĩnh vực khác như khoa học công nghệ, văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân được lãnh đạo các bên quan tâm thúc đẩy. Hợp tác khoa học - công nghệ giữa Việt Nam và Italy ngày càng phát triển với các chương trình, hoạt động hợp tác cụ thể cho từng giai đoạn, phù hợp nhu cầu và tiềm năng của hai bên, nổi bật gần đây có Chương trình hợp tác khoa học và công nghệ giai đoạn 2024-2026. Trong khi đó, hợp tác trong lĩnh vực văn hóa tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng cường hiểu biết, giao lưu nhân dân giữa hai nước. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật ngày/tuần văn hóa Việt Nam - Italy, các buổi biểu diễn nghệ thuật, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, điện ảnh, thời trang được tổ chức thường xuyên, nổi bật gần đây như show diễn “Hành trình kết nối di sản”, triển lãm ảnh “Italy và Việt Nam: 50 năm hữu nghị và hợp tác”, Chương trình giới thiệu du lịch Việt Nam tại Milan, Liên hoan phim Italy tại Việt Nam… đã để lại ấn tượng sâu sắc cho người dân hai nước.

Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ, minh chứng qua việc hỗ trợ 100.000 USD và cử đội cứu hộ giúp khắc phục thảm họa động đất tháng 2/2023. Tiếp nối thành công từ chuyến thăm của Thủ tướng Chính phủ vào tháng 11/2023, hai nước đang nỗ lực đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu. Các ưu tiên hiện nay bao gồm thúc đẩy giao lưu nhân dân, đơn giản hóa thủ tục thị thực và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng như năng lượng tái tạo, nông nghiệp, chuyển đổi số và khoa học công nghệ.

Bên cạnh những kết quả thực chất đã đạt được, dư địa hợp tác giữa Việt Nam với Italy và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn còn rất lớn. Việt Nam kỳ vọng đưa quan hệ với Italy lên tầm cao mới thông qua thúc đẩy hợp tác trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước, Nghị viện và trong các lĩnh vực then chốt như kinh tế, khoa học - công nghệ. Với Thổ Nhĩ Kỳ, trọng tâm là tăng cường hợp tác lập pháp, an ninh, kinh tế và nông nghiệp Halal.

Với nền tảng quan hệ truyền thống lâu đời, hợp tác tốt đẹp, tôi kỳ vọng và tin tưởng rằng chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực, đóng góp thiết thực cho việc củng cố và mở rộng các lĩnh vực hợp tác giữa Việt Nam với Italy và Thổ Nhĩ Kỳ.

Các cuộc gặp của Chủ tịch Quốc hội với Giáo hoàng và Thủ tướng Tòa thánh Vatican cũng sẽ tăng cường hơn nữa mối quan hệ đang trên đà phát triển tốt đẹp giữa Việt Nam và Tòa thánh hiện nay.

Tôi cũng tin tưởng rằng chuyến công tác sẽ mở ra những cơ hội mới, động lực quan trọng, huy động nguồn lực phục vụ đất nước tiến tới khát vọng phát triển hùng cường trong kỷ nguyên mới, tiếp tục đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.

Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang!