Cờ của Liên minh châu Âu (EU). Ảnh: IRNA/TTXVN
Theo kế hoạch, nếu đa số cử tri ủng hộ, Iceland sẽ nối lại tiến trình đàm phán gia nhập EU sau khi các cuộc đàm phán trước đó bị đình chỉ năm 2013 và chính thức chấm dứt năm 2015. Đây mới chỉ là bước khởi đầu. Nếu đạt thỏa thuận, người dân Iceland sẽ tiếp tục bỏ phiếu quyết định việc gia nhập EU.
Iceland hiện là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO), tham gia Thị trường chung châu Âu thông qua Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA) và thuộc khu vực Schengen. Những người ủng hộ gia nhập EU cho rằng việc tăng cường liên kết với khối có thể giúp Iceland củng cố vị thế trước những biến động địa chính trị, đồng thời mang lại các lợi ích kinh tế. Trong khi đó, những người phản đối cho rằng Iceland đang hưởng nhiều lợi ích từ quan hệ với châu Âu mà vẫn duy trì được quyền tự chủ, đặc biệt trong quản lý các nguồn tài nguyên biển.
Chính phủ trung tả của Thủ tướng Kristrún Frostadóttir, được bầu năm 2024, cam kết tổ chức cuộc bỏ phiếu về việc nối lại đàm phán với EU. Cuộc trưng cầu được thúc đẩy trong bối cảnh Iceland quan tâm hơn đến an ninh và vị thế của các nước nhỏ trước những biến động tại khu vực Bắc Đại Tây Dương.