Thủ tướng Anh David Cameron ngày 29/6 đã tới Afghanistan để tìm cách thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình đang bị bế tắc. Tuy nhiên, ông đã "tay trắng" trở về sau khi Tổng thống Hamid Karzai cảnh báo Afghanistan có thể bị tan rã nếu như phương Tây đạt được một thỏa thuận nào đó với Taliban.
Thủ tướng Anh David Cameron trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai tại Kabul ngày 29/6. Ảnh: AFP/TTXVN |
Ông Cameron, người hồi tháng 2 vừa qua đã tiếp đón Tổng thống Karzai tại Anh để thảo luận về tương lai của Afghanistan, đã thể hiện mình là một nhân tố trung gian công minh, có thể tận dụng mối quan hệ giữa Anh và nước hàng xóm có ảnh hưởng với Afghanistan là Pakistan để thuyết phục Taliban tham gia hòa đàm.
Phát biểu trong một cuộc họp báo tại Kabul sau khi tới thăm các binh sỹ Anh đóng quân tại tỉnh Helmand miền nam Afghanistan, ông nói rằng đã đến lúc phải thúc đẩy hòa bình. Thủ tướng Cameron khẳng định: "Cơ hội đã mở ra và tôi kêu gọi tất cả những người từ bỏ bạo lực, những người tôn trọng hiến pháp, và cả những người muốn đóng một vai trò cụ thể trong tương lai của đất nước nhanh chóng nắm lấy cơ hội này".
Những lời bình luận của ông Cameron được đưa ra một tuần sau khi Mỹ tiết lộ Taliban đã mở một văn phòng tại Qatar theo kế hoạch đã được vạch ra từ lâu, để mở đường cho cuộc gặp giữa chính quyền Afghanistan và Taliban. Tuy nhiên, kế hoạch đàm phán đã đổ vỡ sau khi Tổng thống Karzai lên tiếng phản đối cách thức Taliban mở văn phòng này và tiếp theo Taliban đã tấn công trung tâm thủ đô Kabul.
Ngày 29/6, Thủ tướng Karzai nói rằng ông hy vọng các cuộc đàm phán có thể bắt đầu càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, ông bày tỏ sự không hài lòng đối với các kế hoạch hòa bình của nước ngoài, tỏ giọng điệu thách thức Mỹ và cảnh báo về những rủi ro từ việc bắt tay với Taliban.
Tổng thống Karzai cũng nói thẳng rằng ông hoài nghi động cơ thực sự của Pakistan trong tiến trình hòa bình. Phát biểu tại một cuộc họp báo trong dinh thự tổng thống, ông nói: "Người dân Afghanistan phản đối tất cả những hành động mang tính áp đặt. Afghanistan sẽ coi hành động trao một hoặc hai vùng lãnh thổ cho Taliban là hành động xâm lược, là một âm mưu từ bên ngoài nhằm làm suy yếu và chia rẽ đất nước".
Ông Karzai đã hoan nghênh câu hỏi của một phóng viên đối với Thủ tướng Cameron rằng tại sao ông lại muốn đàm phán với Taliban trong khi quân đội Anh đang chiến đấu chống lại các phiến quân. Một nguồn tin của Anh nói với Reuters rằng Tổng thống Karzai vẫn "phẫn nộ" trước việc văn phòng của Taliban mở tại Qatar hồi tháng này có trang bị đầy đủ cờ và biển hiệu - những biểu tượng mà ông xem là chứng tỏ quốc tế phần nào công nhận tính hợp pháp của lực lượng này.
Nhà lãnh đạo Afghanistan cũng gác lại các cuộc đàm phán về một thỏa thuận an ninh dài hạn nhằm duy trì một lực lượng quân sự Mỹ tại đất nước sau năm 2014, sau khi Mỹ tuyên bố sẵn sàng đàm phán với Taliban. Ông Karzai chỉ trích Mỹ chơi trò hai mặt.
Ngày 29/6, Tổng thống Karzai cho biết ông đã hội đàm với người đồng cấp Mỹ Barack Obama qua cầu truyền hình về vấn đề trên, và ông Obama đã nói rằng Mỹ hy vọng có thể ký kết thỏa thuận vào tháng 10 tới. Tổng thống Karzai đã đáp lại một cách mập mờ. Ông cho biết: "Tôi đã nhấn mạnh và nhắc ông ấy rằng Afghanistan sẽ tiếp tục bảo lưu những nguyên tắc bất di bất dịch. Nếu những điều kiện này được đáp ứng, Afghanistan chắc chắn sẽ ký kết thỏa thuận an ninh với Mỹ".
Anh đang tìm cách mở rộng tầm ảnh hưởng về mặt chính trị đối với Afghanistan trong bối cảnh quốc gia này đang giảm dần quân số hiện vào khoảng 7.000 người đồn trú tại quốc gia này. Tối 29/6, Thủ tướng Anh Cameron đã tới Islamabad để hội đàm về vấn đề Afghanistan với Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari.
Pakistan có thể đóng một vai trò then chốt trong tất cả các tiến trình hòa bình. Lực lượng an ninh nước này từng hỗ trợ Taliban giành chính quyền tại Afghanistan giai đoạn giữa thập niên 90 của thế kỷ trước, và sau đó tiếp tục cho phép các thủ lĩnh của lực lượng nổi dậy này cư trú trên lãnh thổ.
Thủ tướng Cameron cho biết ông đang nỗ lực để thuyết phục cả hai nước rằng họ cần hợp tác với nhau, song thừa nhận thực tế là mới chỉ có "một số" tiến triển nhất định. Qua chuyến công du Afghanistan lần này, Thủ tướng Cameron cũng muốn nhấn mạnh thông điệp rằng quân đội Anh sẽ được rút hoàn toàn khỏi khu vực và sau giai đoạn này Anh sẽ chỉ cung cấp cho Afghanistan một số lượng giới hạn các hỗ trợ tài chính và viện trợ.
Một nguồn tin quân sự cấp cao từng tiết lộ quân đội phương Tây có thể tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ tại Afghanistan sau năm 2014 - kế hoạch có thể kéo dài tối đa 5 năm. Tuy nhiên, Thủ tướng Cameron nói rằng sẽ không có binh sỹ Anh nào tham gia các nhiệm vụ này. Ông nhấn mạnh: "Anh sẽ không duy trì bất kỳ lực lượng tham chiến nào tại khu vực sau năm 2014. Các binh sỹ Anh đang trở về nhà".
TTK