Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu trong một cuộc họp báo tại Jerusalem. Ảnh: THX/TTXVN
So sánh này nhanh chóng được những người ủng hộ ông Netanyahu lan truyền trên mạng xã hội. Trong nhiều năm qua, vị thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Israel thường tự xem mình là người đứng đầu mặt trận quốc tế chống lại Iran, tương tự cách ông Churchill từng đối đầu với Đức Quốc xã.
Cuộc chiến mới với Iran, khởi đầu bằng vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, càng củng cố niềm tin của những người ủng hộ vị thủ tướng này khi Israel tiến gần tới cuộc bầu cử dự kiến diễn ra cuối năm nay.
Theo trang CNN, một khảo sát sơ bộ do Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS) công bố cho thấy 81% người dân Israel ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào Iran, trong khi 63% cho rằng chiến dịch nên tiếp tục cho đến khi chế độ Iran sụp đổ. Ngay cả Channel 12 - kênh truyền hình thường chỉ trích chính phủ - cũng thay đổi khẩu hiệu thành “Cùng nhau đến cùng”.
Tính toán chính trị của thủ tướng Israel
Trong nhiều thập kỷ, ông Netanyahu luôn coi Iran là mối đe dọa sống còn đối với Israel và xây dựng toàn bộ chiến lược an ninh, ngoại giao của đất nước quanh mối đe dọa này.
Sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 - sự cố an ninh nghiêm trọng nhất trong lịch sử Israel - hình ảnh “ông trùm an ninh” của ông Netanyahu bị tổn hại nặng nề. Các chiến dịch quân sự sau đó, bao gồm cuộc chiến 12 ngày với Iran hồi tháng 6 năm ngoái và chiến dịch hiện nay, được xem là nỗ lực nhằm viết lại di sản chính trị của ông.
Theo các nguồn tin thân cận với chính phủ Israel, những chiến thắng quân sự được kỳ vọng sẽ giúp thủ tướng Israel bước vào chiến dịch tranh cử với thành tích cụ thể, đồng thời tái định nghĩa sự kiện ngày 7/10 như khởi đầu của một quá trình biến đổi lớn trong khu vực.
Kể từ sau sự kiện đó, Israel đã tiêu diệt nhiều lãnh đạo của các lực lượng mà Netanyahu gọi là “trục ác”, từ Yahya Sinwar và Ismail Haniyeh của Hamas đến Hassan Nasrallah của Hezbollah và mới đây là Ayatollah Ali Khamenei.
Ngay sau đòn tấn công mở màn vào Iran, Văn phòng Thủ tướng Israel đã đặt tên chiến dịch là “Tiếng gầm sư tử”. Giới quan sát cho rằng việc quảng bá chiến dịch như vậy cho thấy ông Netanyahu muốn tận dụng khí thế chiến tranh để thúc đẩy một cuộc bầu cử sớm, dù lịch chính thức dự kiến vào cuối tháng 10.
Song song với đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump được xem là nhân vật trung tâm trong chiến lược ngoại giao của ông. Thủ tướng Israel liên tục cảm ơn Washington vì sự phối hợp quân sự và thậm chí đã tuyên bố sẽ trao cho ông Trump giải thưởng Israel Prize nhân dịp Quốc khánh Israel vào tháng tới.
Tranh cãi tại Mỹ
Trái với sự ủng hộ rộng rãi tại Israel, chiến dịch quân sự chống Iran lại gây tranh cãi mạnh ở Mỹ - đồng minh quan trọng nhất của Israel.
Theo một cuộc khảo sát do CNN thực hiện ngay sau khi các cuộc tấn công vào Iran bắt đầu, gần 60% người Mỹ phản đối quyết định sử dụng lực lượng quân sự của Washington. Sự chia rẽ chính trị rất rõ rệt: chỉ 18% cử tri Đảng Dân chủ ủng hộ, trong khi con số này ở Đảng Cộng hòa là 77%.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington tiến hành chiến dịch vì biết rằng Israel sắp hành động và Iran có thể tấn công lực lượng Mỹ trong khu vực. Phát biểu này nhanh chóng lan truyền và bị diễn giải theo hướng Israel đã thúc ép Mỹ tham gia cuộc chiến.
Dù Rubio sau đó đính chính rằng quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Trump, nhiều nhà phân tích cho rằng những phát biểu ban đầu đã gây ra tổn hại không nhỏ cho hình ảnh của Israel.
Jeremy Issacharoff, cựu quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Israel, nói rằng thông điệp từ phía Mỹ đang tạo ra sự nhầm lẫn về nguyên nhân của cuộc chiến. Ông cảnh báo việc Israel trở thành chủ đề trong cuộc tranh cãi đảng phái tại Mỹ luôn là điều bất lợi.
“Khi giá xăng tăng, thị trường chứng khoán giảm và giá dầu leo thang, người dân Mỹ sẽ bắt đầu tự hỏi liệu cuộc chiến này có thực sự cần thiết hay không”, Issacharoff nhận định.
Rủi ro với liên minh chiến lược
Thủ tướng Israel từ lâu đã ủng hộ các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Năm 2002, ông từng vận động Washington phát động chiến tranh lật đổ Saddam Hussein ở Iraq, và sau đó dẫn đầu chiến dịch phản đối thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015.
Giờ đây, khi được xem là kiến trúc sư của một cuộc chiến mới với Iran, ông có nguy cơ bị coi là nhân tố thúc đẩy một cuộc xung đột mà nhiều cử tri Mỹ, ở cả hai đảng, không mong muốn.
Một câu hỏi lớn vẫn chưa có lời giải: cuộc chiến này sẽ kết thúc như thế nào.
Cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6 năm ngoái đã chấm dứt khi Tổng thống Trump yêu cầu Israel rút máy bay chiến đấu khỏi một đợt tấn công tiếp theo. Nếu Washington cho rằng mục tiêu đã đạt được trước khi Israel hoàn thành toàn bộ chiến dịch, kịch bản tương tự hoàn toàn có thể lặp lại.
Theo các chuyên gia, nếu mục tiêu chiến lược không rõ ràng, dư luận Mỹ có thể nhanh chóng quay sang chỉ trích Israel.
Trong bối cảnh đó, nhiều nhà quan sát cho rằng chiến dịch quân sự hiện nay có thể giúp Netanyahu củng cố vị thế chính trị trong nước trong ngắn hạn. Tuy nhiên, mối liên kết chặt chẽ giữa ông với Tổng thống Trump và cuộc chiến chung với Iran có nguy cơ làm suy yếu một trong những tài sản chiến lược quan trọng nhất của Israel: sự ủng hộ lưỡng đảng tại Mỹ.
Nói cách khác, chiến thắng trên chiến trường có thể giúp vị thủ tướng này trong cuộc bầu cử sắp tới, nhưng đồng thời cũng đặt ra nguy cơ làm rạn nứt mối quan hệ đồng minh quan trọng nhất của Israel trên trường quốc tế.