Với những gia đình kiều bào nhiều thế hệ tại Lào, việc gói bánh chưng không đơn thuần là chuẩn bị một món ăn, mà là cách họ đánh thức hương vị quê hương trong tâm hồn những người con xa xứ.
Chị Phạm Thu Hương, 56 tuổi, Việt kiều tại Lào, hướng dẫn các con cách chọn lá dong gói bánh chưng. Ảnh: Xuân Tú/TTXVN
Tuy không sầm uất như phố Hàng Mã ở Hà Nội, nhưng chợ Thongkhankham những ngày này đầy đủ các món hàng của Tết Việt. Từ thực phẩm, nguyên liệu làm bánh đến đồ trang trí..., tất cả tạo nên một bức tranh Xuân rực rỡ. Tại đây, sự giao thoa văn hóa hiện rõ khi các quầy hàng Việt luôn tấp nập cả khách người Việt lẫn người Lào. Tại khu chợ Thongkhankham sầm uất, không khó để nhận ra những sạp hàng mang đậm phong vị Việt. Chị Hương dẫn hai con len lỏi qua những gian hàng đầy ắp lá dong xanh mướt, cùng những bó lạt tre trắng muốt. Chị tỉ mỉ dạy các con cách chọn lá dong sao cho bản to, xanh đều, cách chọn thịt sao cho tươi, cách chọn gạo nếp sao cho thơm hương lúa mới. Giữa lòng thủ đô Viêng Chăn, hình ảnh ba mẹ con cùng nhau chọn lựa từng nguyên liệu gói bánh chưng đã trở thành một nét đẹp bình dị nhưng đầy sức sống. Sự giao thoa văn hóa hiện rõ khi tại các quầy hàng này, không chỉ có người Việt mà rất nhiều người bạn Lào cũng tò mò tìm hiểu, cùng sắm sửa để chung vui ngày Tết cổ truyền của Việt Nam.
Rời khu chợ náo nhiệt, không khí Tết thực sự gõ cửa khi cả gia đình cùng nhau quây quần trong bếp. Những cuống lá dong được cắt tỉa gọn gàng, chị Hương hướng dẫn các con tỉ mỉ từng công đoạn, từ việc rửa sạch hai mặt lá sao cho giữ được sắc xanh nguyên bản, đến cách dùng khăn vải mềm lau khô từng mặt lá. Chị giảng giải cho các con rằng mỗi chiếc lá dong sạch không chỉ giúp bánh ngon, mà còn thể hiện sự trân trọng của mình dành cho tổ tiên.
Chị Phạm Thu Hương, 56 tuổi, Việt kiều tại Lào, hướng dẫn các con và các bạn người Lào cách gói bánh chưng. Ảnh: Xuân Tú/TTXVN
Bên mâm nguyên liệu đủ đầy với gạo nếp, đỗ xanh và thịt lợn đã tẩm ướp tiêu thơm nồng, gian nhà nhỏ rộn ràng tiếng cười nói và cả sự tập trung của những thành viên trong gia đình. Dưới sự hướng dẫn của mẹ, những đôi tay nhỏ nhắn bắt đầu học cách gấp mép lá vuông vức, cách tra nhân sao cho cân đối và cách buộc lạt sao cho chiếc bánh chắc chắn nhưng không quá chặt. Chị Hương giảng giải với các con của mình rằng gói bánh chưng cần sự kiên nhẫn và cái tâm. Chị không chỉ dạy các con làm một món ăn, mà đang dạy các con cách gói ghém tình yêu thương gia đình vào trong đó.
Đối với gia đình chị Hương, Tết Bính Ngọ 2026 mang một ý nghĩa đặc biệt. Bởi đây không chỉ là mùa Xuân của sự sum vầy, mà còn là mùa Xuân của niềm tin khi chứng kiến đất nước bước vào kỷ nguyên mới sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đặc biệt hơn, đây còn là dịp để gia đình chị chứng kiến sự trưởng thành của thế hệ trẻ, khi người con dâu cả ngày càng thấu cảm và cùng mẹ chồng "giữ lửa" nếp nhà Việt một cách tự nhiên, bền bỉ. Chị cho biết dù sinh sống trên nước bạn Lào đã lâu, nhưng nếp nhà phải được giữ vẹn nguyên. Chị muốn các con từ nhỏ đã phải biết mùi vị của lá dong, biết cách xếp lá, tra đỗ. Đây chính là cách chúng tôi dạy các con đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", để dù đi đâu cũng không quên cội nguồn dân tộc.
Chị Phạm Thu Hương chia sẻ cách giữ "nếp nhà" qua nét văn hóa cổ truyền gói bánh chưng Tết. Ảnh: Xuân Tú/TTXVN
Chia sẻ với phóng viên TTXVN, chị Vannydeuane Souvanmani, con dâu chị Hương cho biết cảm thấy rất hạnh phúc. Mặc dù ban đầu gói bánh rất khó, nhưng sau khi nghe mẹ kể về ý nghĩa của hạt nếp, hạt đỗ, cô hiểu rằng mỗi chiếc bánh là một tấm lòng biết ơn và cô muốn học cách gói bánh chưng thật nhuần nhuyễn để sau này còn truyền lại cho con cái mình.
Chia tay gia đình chị Hương, chúng tôi hiểu rằng văn hóa Việt Nam vẫn đang nảy mầm và xanh tươi trên đất bạn Lào, bắt đầu từ chính những gian hàng đầy ắp lá dong của những người mẹ Việt dẫn các con đi chợ mỗi độ Xuân về.