Đại biểu chia sẻ các kinh nghiệm phát triển Hệ sinh thái Trung tâm tài chính hàng hải Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh.
Ngày 21/5, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) phối hợp cùng Tập đoàn Gemadept và Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh tổ chức diễn đàn phát động sáng kiến Hệ sinh thái Trung tâm tài chính hàng hải Quốc tế (IMFC/IMFE).
Theo các chuyên gia kinh tế, mỗi năm Việt Nam thất thoát khoảng 6 - 8 tỷ USD lợi tức từ các dịch vụ hàng hải có giá trị gia tăng cao như tài trợ thương mại, tài trợ tàu biển, bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải. Phần lớn dòng tiền này đang được xử lý thông qua các trung tâm tài chính quốc tế như Singapore hay Hồng Kông.
Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, cho biết việc hình thành Hệ sinh thái Trung tâm tài chính hàng hải Quốc tế (IMFC) không chỉ là bước đi chiến lược trong lĩnh vực tài chính hàng hải mà còn là một trong những trụ cột quan trọng để xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh.
Theo ông Vinh, Thành phố đang định hướng phát triển mô hình “từ cảng biển đến tài chính”, kết nối trực tiếp hoạt động logistics, xuất nhập khẩu với các dịch vụ tài chính hiện đại nhằm gia tăng giá trị giữ lại trong nước thay vì chỉ đóng vai trò trung chuyển hàng hóa như hiện nay.
Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, phát biểu tại diễn đàn.
Ông Vinh cho rằng để hiện thực hóa mục tiêu này, TP Hồ Chí Minh cần tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách đặc thù cho tài chính hàng hải, tạo điều kiện thu hút các định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, hãng bảo hiểm và ngân hàng tham gia hệ sinh thái; đồng thời, Thành phố cũng sẽ thúc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng blockchain và dữ liệu lớn vào thanh toán xuyên biên giới, bảo hiểm hàng hải và quản trị chuỗi logistics nhằm giảm chi phí giao dịch, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao tính minh bạch.
Theo định hướng của TP Hồ Chí Minh, hệ sinh thái IMFC sẽ tập trung vào ba trụ cột chính gồm thanh toán xuất nhập khẩu xuyên biên giới, bảo hiểm hàng hải và các nền tảng tài chính số phục vụ logistics quốc tế. Thành phố kỳ vọng đây sẽ là nền tảng giúp Việt Nam từng bước giữ lại dòng vốn tỷ đô đang chảy ra nước ngoài, đồng thời nâng vị thế TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm tài chính và hàng hải quan trọng của khu vực.
Trong khi đó, ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Gemadept cho biết, lộ trình phát triển IMFC sẽ triển khai theo ba giai đoạn. Trong 1 - 2 năm đầu, hệ sinh thái sẽ tập trung xây dựng cơ chế thử nghiệm sandbox, trung tâm dịch vụ một cửa và nền tảng hạ tầng số. Giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng số hóa quy trình, phát triển các quỹ đầu tư hàng hải công - tư. Sau năm thứ ba, TP Hồ Chí Minh hướng đến vận hành sàn giao dịch phái sinh và cơ quan trọng tài hàng hải mang tầm khu vực.
Một cụm cảng biển tại các tỉnh phía Nam.
Đáng chú ý, định hướng dài hạn của IMFC là phục vụ quy mô lưu chuyển hơn 25 triệu TEU hàng hóa và thu hút thêm từ 10 - 15 tỷ USD vốn đầu tư mới mỗi năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, VIFC-HCMC và Gemadept đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, đồng thời công bố hai nền tảng công nghệ lõi đầu tiên gồm Hệ thống thông tin cộng đồng hàng hải (MCS) và sàn giao dịch hàng hải ứng dụng blockchain. Trong đó, hệ thống MCS cho phép chia sẻ dữ liệu thời gian thực giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và tổ chức tài chính; còn nền tảng blockchain sẽ giúp số hóa chứng từ thương mại, tự động hóa giao dịch thông qua hợp đồng thông minh và rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.
Theo ông Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, nếu cụm cảng nước sâu của TP Hồ Chí Minh đóng vai trò trung chuyển hàng hóa thì VIFC-HCMC sẽ hướng đến trở thành “cảng trung chuyển” dòng vốn cho toàn bộ nền kinh tế biển Việt Nam. Vì vậy, để hiện thực hóa mục tiêu này, TP Hồ Chí Minh cần đẩy mạnh hoàn thiện hành lang pháp lý cho các dịch vụ tài chính hàng hải, đồng thời xây dựng cơ chế sandbox nhằm thử nghiệm các mô hình thanh toán số, bảo hiểm và tài trợ thương mại xuyên biên giới.
Bên cạnh đó, Thành phố cũng cần tăng tốc đầu tư hạ tầng dữ liệu dùng chung, kết nối giữa doanh nghiệp logistics, ngân hàng, hãng tàu và cơ quan quản lý để rút ngắn quy trình giao dịch, giảm chi phí vận hành. Hiện nay, VIFC-HCMC đang hoàn thiện các bước chuẩn bị cuối cùng để vận hành đầy đủ trên cơ sở Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội cùng hệ thống nghị định hướng dẫn đi kèm.