Nhìn lại việc “trải thảm đỏ đón nhà đầu tư”

Bình Dương từ một tỉnh thuần nông, công nghiệp chưa phát triển nhưng với tầm nhìn chiến lược đột phá và chủ trương: “Trải thảm đỏ đón nhà đầu tư” đã thu hút nguồn lực vốn trong và ngoài nước, trong đó có nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hết sức quan trọng cho Bình Dương.

Nguồn FDI đã góp phần tăng trưởng kinh tế xã hội, thúc đẩy vùng kinh tế động lực phía Nam tăng trưởng nhanh. Năm 2012, tỉnh đã có gần 2.100 dự án vốn FDI còn hiệu lực, trên tổng số đăng ký 2.208 dự án, tổng vốn đăng ký còn hiệu lực 17 tỷ 120 triệu USD/17 tỷ 488 triệu USD, vốn điều lệ hơn 5,1 tỷ USD. Về dự án FDI, Bình Dương chỉ đứng thứ ba sau TP.HCM và Đồng Nai, về vốn đứng hàng thứ 4 sau TP.HCM, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu. Trong năm 2012, do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thế giới, Bình Dương vẫn là tỉnh có nguồn vốn huy động vốn FDI lớn, có dự án lên đến trên 1, 2 tỷ USD.

Khơi luồng nguồn vốn FDI

Ngược thời gian, để thấy điểm xuất phát của tỉnh Sông Bé rồi tỉnh Bình Dương sau khi tái thành lập, trong thời kỳ đổi mới 1980-1990, kinh tế của tỉnh còn dựa vào nông nghiệp. Nhưng với tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược, tỉnh Bình Dương xác định đúng định hướng khai thác lợi thế “đi tắt đón đầu” và đến 1990 - 2010 trở thành một tỉnh đi lên công nghiệp hóa khá vững chắc. Tỉnh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi thu hút các nguồn vốn, trong đó có vốn FDI. Đặc biệt là đầu tư vào lĩnh vực tiềm năng có vùng nguyên liệu tập trung lớn hiện có, nhất là lâm - nông sản như: công nghiệp cho chế biến gỗ, tủ, bàn, ghế, kể cả tre nứa; công nghiệp chế biến cao su; công nghiệp gốm sứ mà tỉnh có truyền thống lâu đời...

Lợi thế nữa là tỉnh Bình Dương khai thác có hiệu quả nhất vị thế của vùng cận kề TP.HCM. Theo đánh giá của lãnh đạo tỉnh Bình Dương, có thể khẳng định yếu tố vị thế đặc biệt quan trọng để Bình Dương kết nối với TP.HCM phát triển kinh tế, thu hút nguồn vốn FDI. Chủ trương của Bình Dương “trải thảm đỏ đón nhà đầu tư” rất sớm và cho đến nay nó vẫn là thời sự “nóng” cho các tỉnh phía Nam và cả nước...

Ngày 10/10/2012, Đoàn đại biểu cấp cao Bộ Đất đai-Cơ sở hạ tầng-Giao thông-Du lịch Nhật Bản do Bộ trưởng Hata Yuichiro làm trưởng đoàn đã đến thăm và làm việc tại Bình Dương về tình hình đầu tư của các doanh nghiệp Nhật Bản cũng như đầu tư các dự án trong tương lai. Ảnh: Quách Lắm

Theo báo cáo của tỉnh Bình Dương: Chủ trương của tỉnh “trải thảm đỏ đón nhà đầu tư” đã có kết quả, không chỉ là nguồn vốn, mà còn công nghệ hiện đại giúp cho Bình Dương “đi tắt đón đầu” từ tỉnh nghèo đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa khá vững chắc. Hiện nay đã có 36 quốc gia và lãnh thổ đầu tư vào Bình Dương, trong đó có nhiều tập đoàn, tổng công ty đa quốc gia có tiềm lực tài chính và công nghệ cao.

Theo phân kỳ đầu tư vốn của các quốc gia và lãnh thổ như: 1989-2011 đã có 758 dự án của Đài Loan vào Bình Dương, chiếm 34,13% tổng dự án FDI với tổng vốn đầu tư là 3 tỷ 784 triệu USD, bình quân dự án là 5 triệu USD. Sau Đài Loan là các nhà đầu tư Hàn Quốc với 495 dự án, với tổng vốn đầu tư là 1 tỷ 747 triệu USD, vốn đầu tư trung bình 3,3 triệu USD. Các nhà đầu tư Đài Loan, Hàn Quốc đầu tư vào các dự án vừa, nhỏ, trung bình, sử dụng nhân công phổ thông lành nghề chủ yếu vào các lĩnh vực chế biến sinh lời nhanh... Các nhà đầu tư Xinhgapo, Malaixia, Hồng Công... đầu tư vào Bình Dương theo thế mạnh của tỉnh như: Ngành công nghiệp gốm sứ, điện tử, may mặc, sản xuất trang thiết bị, phụ tùng xe hơi…

Các dự án của các nhà đầu tư này với quy mô trung bình, khoảng 13 triệu USD mỗi dự án. Đặc biệt là đầu tư vào công nghiệp gốm sứ, các nhà đầu tư đã đưa ngành gốm sứ Bình Dương phát triển theo công nghệ ngày càng hiện đại. Riêng các nhà đầu tư Nhật Bản đầu tư vào Bình Dương so với Hàn Quốc và Đài Loan chậm hơn nhưng vốn đầu tư bình quân cho dự án rất lớn, đến nay các nhà đầu tư Nhật Bản đã có 171 dự án với vốn đầu tư lên 3 tỷ 100 triệu USD, đứng hàng thứ hai vốn đầu tư vào tỉnh Bình Dương, bình quân một dự án lên đến 18 triệu USD. Vốn FDI của các nhà đầu tư Nhật Bản cho thấy không những quy mô dự án mà công nghệ cao và sản phẩm hàm lượng chất xám cao. Đặc biệt là các nhà đầu tư châu Âu, Bắc Mỹ những năm gần đầy đã đầu tư vào Bình Dương với quy mô lớn và mang đến cho Bình Dương luồng gió mới về công nghệ hiện đại, quản trị tiên tiến góp phần quan trọng cho tỉnh Bình Dương đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhanh hơn.

FDI động lực kinh tế

Nguồn vốn FDI đầu tư vào tỉnh Bình Dương đã làm cho nền kinh tế chuyển dịch rất mạnh từ nông nghiệp sang công nghiệp và là động lực tăng trưởng kinh tế: Tăng nguồn thu cho ngân sách, tăng giá trị xuất khẩu, chuyển dịch lao động nông nghiệp sang công nghiệp, giải quyết việc làm cho lao động trong tỉnh và thu hút cả lao động ngoài tỉnh... Dòng vốn FDI đầu tư vào Bình Dương đạt hiệu quả cao đã góp phần tăng nguồn thu ngân sách: Năm 1997, các doanh nghiệp vốn FDI đóng góp cho ngân sách 817 tỷ đồng thì đến năm 2011 đã đóng góp cho ngân sách lên 183,2 triệu USD, chiếm 16% ngân sách và chiếm gần 35% GDP của tỉnh Bình Dương. Và năm 2012 mặc dù ảnh hưởng kinh tế toàn cầu, nhiều doanh nghiệp khó khăn nhưng phần đóng góp cho ngân sách tỉnh từ FDI trên 200 triệu USD…

Không những đóng góp cho ngân sách, doanh nghiệp FDI đã tăng giá trị xuất khẩu đạt 8 tỷ 309 triệu USD, chiếm 80,35% tổng giá trị xuất khẩu năm 2011, đến năm 2012, giá trị xuất khẩu FDI đạt gần 10 tỷ USD, chiếm gần 83% giá trị xuất khẩu của tỉnh. Các doanh nghiệp FDI còn mang đến cho Bình Dương công nghệ và kỹ năng maketing từ các công ty nước ngòai, góp phần đưa nhiều sản phẩn Việt Nam ra thị trường thế giới. Thông qua các tổng công ty và tập đoàn đa quốc gia nhiều sản phẩm sản xuất tại Bình Dương đã tiếp cận với các thị trường quốc tế. Hiện nay sản phẩm sản xuất tại Bình Dương đã xuất khẩu vào 193 quốc gia và lãnh thổ trên thế giới. Nhiều sản phẩm có giá trị xuất khẩu có giá trị cao như: máy tính và linh kiện điện tử, dây điện và cáp điện...

Nhà máy sợi Duy Nam - KCN dệt Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Ảnh: PV

Theo Ban quản lý các khu công nghiệp Bình Dương cho biết: Vào những năm đầu các nhà đầu tư FDI vào lĩnh vực nguồn nguyên liệu sẵn có như chế biến gỗ, sản xuất đũa tre, sản phẩm cao su... Những năm sau này nhất là 2005-2010 và đến năm 2012, nguồn vốn FDI các nhà đầu tư nhiều vào các ngành nghề kỹ thuật cao như: sản xuất linh kiện điện tử, phụ tùng xe ô tô, xe máy, sản xuất nhựa PVC, kính cao cấp, tủ lạnh, máy điều hòa... Do đó trình độ công nhân kỹ thuật ngày càng cao đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp hiện đại.

Các tổng công ty và tập đoàn đa quốc gia đang đầu tư phát triển một số ngành kinh tế quan trọng như cơ khí chế tạo, điện tử, tin học, ô tô xe máy theo công nghệ tiên tiến hiện có trong nước và tương đương với các nước trong khu vực Đông Nam Á. Nhiều công nghệ mới hiện đại đang triển khai tại các khu công nghiệp Bình Dương như: Dây chuyền tự động lắp ráp hàng điện tử, lắp ráp ô tô, sản xuất tổng đài điện thoại kỹ thuật số, sản xuất cáp quang...

Đưa vốn FDI về “làng”

Nguồn vốn FDI làm cho nhiều huyện, thị đạt chuẩn “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa” vùng nông thôn rất nhanh. Những ngày cuối năm 2012, chúng tôi có dịp đến huyện Bến Cát, Bình Dương, chỉ cách đây 5-6 năm nơi đây vẫn còn là vùng đất thuần nông. Bây giờ công nghiệp, nhà máy, xí nghiệp, ấp, xã, phường, thị trấn nào cũng có. Bến Cát đã hình thành đến 8 KCN tập trung. Nhờ công nghiệp hóa, Bến Cát hóa thành “Bến Vàng”. Vốn FDI vào Bình Dương bây giờ không chỉ vào thành phố mà đã đưa đến các huyện như: Dĩ An, Thuận An, Bến Cát…

Chúng tôi ghé quán nước của bà Hạnh - người bán nước ở đầu đường KCN Mỹ Phước và nghe câu nói của bà: “Nhờ ông Becamex mở mang công nghiệp đã mang lại bộ mặt cho nông thôn khác xa rất nhiều. Bây giờ cuộc sống văn minh hơn xưa. Bến Cát vùng đất nông thôn, thuần nông vậy đó mà “rạo rực” cuộc sống đô thị và công nghiệp. Bởi công nghiệp về “làng” đã mang về theo đường nhựa, trường học, bệnh viện, công ty, xí nghiệp, nhà trọ, cửa hàng kinh doanh ăn uống mọc lên sầm uất”.

Trần Quốc Thái - Dương Chí Tưởng - Quách Lắm