Quang cảnh Diễn đàn.
Ngày 16/7, tại TP Hồ Chí Minh, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp đã phối hợp với các đơn vị tổ chức Diễn đàn Nông nghiệp 2026 với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển và động lực tăng trưởng mới cho nông nghiệp Việt Nam”.
Tại diễn đàn, các chuyên gia cho rằng, để nâng cao năng lực cạnh tranh, nông nghiệp Việt Nam không thể tiếp tục phát triển theo hướng tăng sản lượng mà phải chuyển sang tạo giá trị thông qua đổi mới công nghệ, kinh tế tuần hoàn và liên kết chuỗi.
Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên Môi trường TP Hồ Chí Minh, cho biết tỷ trọng đóng góp của nông nghiệp trong GDP đang giảm dần, từ 12,34% năm 2024 xuống 11,2% năm 2025 và dự kiến còn khoảng 10,38% trong năm 2026. Theo ông, để tạo dư địa tăng trưởng mới, ngành nông nghiệp cần chuyển từ mục tiêu tăng sản lượng sang gia tăng giá trị thông qua chế biến sâu, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ.
Theo Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, nhiều "điểm nghẽn" đang cản trở sự phát triển của ngành, trong đó nổi bật là những vướng mắc về đất đai, tín dụng và liên kết chuỗi. Dù Luật Đất đai đã có quy định tạo điều kiện tích tụ đất đai, việc triển khai tại nhiều địa phương vẫn còn thiếu linh hoạt, khiến doanh nghiệp gặp khó khi phát triển các mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch, dịch vụ và kinh tế sinh thái.
Nguồn vốn cũng là rào cản lớn khi cơ chế cho vay vẫn chủ yếu dựa vào tài sản thế chấp thay vì hiệu quả dự án và dòng tiền sản xuất. Theo ông Thuận, cần đổi mới tư duy tín dụng, đồng thời xây dựng cơ chế bảo lãnh để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu và phát triển chuỗi giá trị.
Mặt khác, ngành nông nghiệp Việt cần phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng tối đa phụ phẩm để gia tăng giá trị. Song song đó, chuyển đổi số phải được triển khai xuyên suốt từ quản lý giống, vùng nguyên liệu đến truy xuất nguồn gốc và logistics nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Ông Trần Ngọc Liêm, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Giám đốc VCCI TP Hồ Chí Minh.
Trong khi đó, ông Trần Ngọc Liêm, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Giám đốc VCCI TP Hồ Chí Minh cho biết, để đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần mở rộng các không gian tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo. Riêng với nông nghiệp, trọng tâm là chuyển từ tư duy sản xuất sang kinh tế nông nghiệp đa giá trị, kết hợp công nghệ cao, chuyển đổi xanh và liên kết vùng để nâng cao giá trị trên mỗi đơn vị diện tích.
Theo ông Liêm, 6 tháng đầu năm 2026, ngành nông nghiệp đạt mức tăng trưởng GDP 3,57%, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ và xuất siêu hơn 12,5 tỷ USD. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp vẫn còn khiêm tốn, đặc biệt là doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao do còn nhiều rào cản về tín dụng, nguồn vốn dài hạn và cơ chế hỗ trợ phát triển các mô hình nông nghiệp xanh, tuần hoàn.
Ngoài ra, các mục tiêu nâng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản không thể chỉ dựa vào tăng sản lượng mà phải tập trung nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Điều này đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và người nông dân để hình thành chuỗi giá trị bền vững.