Quản lý phát thải được xem là giải pháp then chốt
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn số 5087/BNNMT-VP gửi các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố về việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Tháng hành động vì môi trường, Ngày Đại dương thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026.
Ngày Môi trường thế giới 5/6/2026 được Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) phát động với chủ đề “A Global Call for Climate Action - Kêu gọi toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”, nhằm kêu gọi các quốc gia, tổ chức và cộng đồng trên toàn cầu hành động mạnh mẽ, đồng bộ và thực chất để bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.
Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan, nước biển dâng và thiên tai tiếp tục gia tăng, việc thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái và cộng đồng dân cư trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam tại Hội nghị COP26.
Không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, những cánh rừng Mã Đà còn đóng vai trò quan trọng trong điều hòa khí hậu, giữ nguồn nước và bảo vệ môi trường sinh thái cho khu vực. Ảnh: Đậu Tất Thành/TTXVN.
Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh.
Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường; tạo điều kiện thuận lợi để người dân, doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh. Đồng thời, triển khai hiệu quả các cam kết quốc tế về khí hậu, đặc biệt là mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong giám sát môi trường và quản trị khí hậu. Việc phát triển các nền tảng số, dữ liệu mở, hệ thống cảnh báo thiên tai và quản lý phát thải được xem là giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Song song, công tác truyền thông được yêu cầu đổi mới mạnh mẽ theo hướng đa nền tảng, lấy thay đổi nhận thức và hành vi làm trọng tâm. Các chiến dịch truyền thông số, sáng kiến cộng đồng, thử thách hành động xanh được khuyến khích triển khai rộng rãi nhằm lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Cùng với đó, ngày Đại dương thế giới 8/6/2026 được Liên hợp quốc (UN) lựa chọn chủ đề “Strong Marine Protected Areas for Our Blue Planet - Các khu bảo tồn biển vững mạnh cho hành tinh xanh của chúng ta”, nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của các khu bảo tồn biển và hệ sinh thái biển trong bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì cân bằng sinh thái, bảo đảm sinh kế bền vững và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Chủ đề đồng thời thể hiện nỗ lực kết nối toàn cầu trong bảo tồn, phục hồi và phát triển bền vững biển và đại dương, vì lợi ích của các thế hệ hôm nay và mai sau.
Vẻ đẹp đảo Cù Lao Chàm, thành phố Đà Nẵng. Ảnh: Đỗ Trưởng/TTXVN
Gắn với chủ đề Ngày Đại dương thế giới năm 2026 về tăng cường các khu bảo tồn biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò của biển, đảo Việt Nam trong phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Theo đó, các địa phương cần tập trung triển khai các hoạt động bảo tồn biển, phục hồi hệ sinh thái, giảm thiểu rác thải nhựa đại dương, đồng thời tăng cường kiểm soát khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), hướng tới phát triển nghề cá có trách nhiệm và bền vững.
Cùng với đó, Bộ khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế biển xanh, kinh tế carbon thấp, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, tái chế chất thải và áp dụng công nghệ sạch. Vai trò của doanh nghiệp, hợp tác xã và khu vực tư nhân được nhấn mạnh trong việc đầu tư các dự án bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái và phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển.
Đặc biệt, các sáng kiến cộng đồng, mô hình giảm rác thải nhựa, giải pháp dựa vào thiên nhiên và các chương trình khởi nghiệp xanh được khuyến khích nhân rộng, tạo sức lan tỏa trong toàn xã hội.
Tổ chức hoạt động hưởng ứng đồng bộ, thiết thực, lan tỏa rộng khắp
Để bảo đảm các mục tiêu đề ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành, địa phương tổ chức các hoạt động hưởng ứng theo hướng thống nhất, đồng bộ, hiệu quả và có sức lan tỏa rộng khắp.
Các hoạt động được triển khai từ nay đến hết tháng 6/2026, trong đó cao điểm từ ngày 1 - 8/6/2026, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương và mang lại hiệu quả rõ rệt.
Nội dung triển khai bao gồm tổ chức lễ phát động, hội nghị, hội thảo, diễn đàn, triển lãm; các chiến dịch cộng đồng như trồng cây, làm sạch môi trường, thu gom rác thải nhựa, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ môi trường biển. Đồng thời, tăng cường truyền thông trực quan tại các khu vực công cộng, trường học, khu dân cư, cảng biển và khu du lịch.
Bộ cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền; phát huy vai trò của mạng xã hội và các nền tảng số như Facebook, TikTok, YouTube, Zalo trong lan tỏa thông điệp. Các chiến dịch truyền thông số, hashtag cộng đồng và thử thách hành động xanh được khuyến khích triển khai nhằm thu hút sự tham gia của đông đảo người dân, đặc biệt là giới trẻ.
Để bảo đảm triển khai thống nhất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Báo Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối cung cấp thông tin, tài liệu truyền thông và phối hợp tổ chức các hoạt động trên phạm vi cả nước.
Các bộ, ngành, địa phương căn cứ điều kiện thực tế chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, đồng thời báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 31/7/2026 để tổng hợp.