Tập trung xây dựng, ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật đối với những ngành, nghề cắt giảm

Xây dựng và ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật đối với những ngành, nghề được cắt giảm

Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP nêu rõ, Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm phối hợp với các bộ, ngành để ban hành các quy chuẩn kỹ thuật, đảm bảo có hiệu lực cùng thời điểm có hiệu lực của Nghị quyết từ ngày 1/7/2026. Đồng thời, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề đối với những ngành, nghề được cắt giảm tại Nghị quyết này để xây dựng quy trình, thủ tục quản lý theo phương thức hậu kiểm. Việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quy định tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước.

Thực hiện chủ trương cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, ngày 20/5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 22/2026/TT-BKHCN sửa đổi, bổ sung một số thông tư trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng để thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và phù hợp với pháp luật về đầu tư kinh doanh.

Bên cạnh đó, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia rà soát, cập nhật hệ thống tiêu chuẩn liên quan đến các nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện được cắt giảm. Đối với những ngành nghề cắt giảm chưa có tiêu chuẩn kỹ thuật, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia chỉ đạo tập trung xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trước hoặc cùng thời điểm có hiệu lực của Nghị quyết từ ngày 1/7/2026.

Ông Nguyễn Văn Khôi, Trưởng ban Tiêu chuẩn, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia cho biết: Nếu trước đây, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thường được xây dựng sau khi sản phẩm đã hình thành thì hiện nay tiêu chuẩn phải đi trước một bước, đóng vai trò định hướng, lựa chọn, làm chủ, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và nhu cầu thị trường.

Việc nghiên cứu, xây dựng và ban hành Tiêu chuẩn Việt Nam phù hợp hoặc lựa chọn áp dụng trực tiếp tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài chỉ thật sự có ý nghĩa khi đánh giá thử nghiệm, chứng nhận sản phẩm theo tiêu chuẩn tương ứng và được thị trường chấp nhận. Đặc biệt, một số sản phẩm, công nghệ có tính đặc thù, do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, phát triển, đồng hành, có khả năng tạo lợi thế cạnh tranh thì ưu tiên xây dựng Tiêu chuẩn Việt Nam.

Trong bối cảnh Nghị quyết yêu cầu thực hiện gấp, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia sẽ tập trung bám sát danh mục các ngành nghề kinh doanh có điều kiện được cắt giảm để triển khai xây dựng và ban hành trong thời gian sớm nhất. Đặc biệt, đối với các nhóm ngành nghề, lĩnh vực đòi hỏi chuyên gia sâu, trong quá trình xây dựng, Ủy ban sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu...

Xây dựng quy trình, thủ tục quản lý theo phương thức hậu kiểm trước ngày 1/7/2026

Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/02/2027 nêu rõ, đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Luật Đầu tư đã được cắt giảm theo quy định của Nghị quyết thì tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc hình thức văn bản cho phép đầu tư, kinh doanh khác do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã cấp đến hết thời hạn của văn bản, giấy tờ đó.

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia nhấn mạnh: Hiện nay, công tác cải cách thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng được Đảng và Nhà nước quyết liệt chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện, vì vậy Thông tư sửa đổi trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng được xây dựng nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Việc ban hành Thông tư số 22/2026/TT-BKHCN sửa đổi, bổ sung một số thông tư trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên. Thông tư số 22/2026/TT-BKHCN có phạm vi theo các thông tư trong lĩnh vực tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng để thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và phù hợp với pháp luật về đầu tư kinh doanh và phù hợp với Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP.

Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP yêu cầu xây dựng quy trình, thủ tục quản lý theo phương thức hậu kiểm trước ngày 1/7/2026. Trước đó, triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đã được Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia triển khai ở những lĩnh vực phù hợp. Việc chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm được thực hiện trên những nguyên tắc rõ ràng và những mặt hàng có thể quản lý được rủi ro. Để triển khai hậu kiểm hiệu quả, Việt Nam phải xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia liên thông, minh bạch, hỗ trợ giám sát thời gian thực; ứng dụng công nghệ số, AI để phát hiện vi phạm; đào tạo đội ngũ giám sát liêm chính, tinh gọn, đủ năng lực; ban hành chế tài đủ mạnh, đi đôi với tư pháp độc lập và hiệu quả; phát huy vai trò giám sát của xã hội dân sự, báo chí, hiệp hội và công chúng. Đây không chỉ là cải cách thủ tục, mà là chuyển đổi mô hình quản trị quốc gia, từ hành chính sang quản trị thông minh, dựa trên dữ liệu và trách nhiệm giải trình.

Thực hiện Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia rà soát, hoàn thiện quy trình, thủ tục quản lý theo phương thức hậu kiểm đảm bảo quản lý chặt chẽ để ngăn ngừa mọi rủi ro nhưng vẫn khuyến khích sự sáng tạo. Bên cạnh đó, Ủy ban đẩy mạnh triển khai dữ liệu số, nâng cao năng lực giám sát, xây dựng chế tài xử lý sai phạm.

Việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được thực hiện theo tinh thần chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quốc gia phối hợp với các các bộ, ngành xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn rõ ràng để người dân, doanh nghiệp tự quyết định hoạt động đầu tư kinh doanh khi đáp ứng đủ điều kiện. Cơ chế mới yêu cầu doanh nghiệp thực hiện thông báo tới cơ quan quản lý, sau đó cơ quan nhà nước sẽ thực hiện “hậu kiểm”. Đồng thời, trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp được nâng cao, đi kèm với chế tài xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm.