Chương trình nghệ thuật Chào Show đang được nhiều du khách yêu thích khi đi du lịch đêm tại TP Hồ Chí Minh.
Không chỉ là phố sáng đèn
Theo các chuyên gia du lịch, nếu ban ngày là guồng quay của kinh tế truyền thống thì ban đêm đang trở thành “không gian tăng trưởng mới” của nhiều đô thị hiện đại trên thế giới. Tại Bangkok, Seoul hay Singapore, kinh tế đêm không còn gói gọn trong các quán ăn hay trung tâm mua sắm mở cửa khuya mà đã phát triển thành cả hệ sinh thái du lịch, văn hóa, giải trí và dịch vụ hoạt động xuyên đêm.
Du khách có thể xem các show nghệ thuật đẳng cấp quốc tế, trải nghiệm lễ hội ánh sáng, du thuyền đêm, phố đi bộ, tổ hợp giải trí tích hợp hay chợ đêm vận hành đến rạng sáng. Không gian đô thị về đêm trở thành “mỏ vàng” mang lại nguồn thu lớn cho ngành du lịch và dịch vụ. Trong khi đó, TP Hồ Chí Minh – đô thị năng động nhất cả nước cũng đang đứng trước cơ hội lớn để biến “đêm Sài Gòn” thành thương hiệu du lịch đặc trưng.
Tại TP Hồ Chí Minh, sau khi mở rộng không gian phát triển với việc sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu từ tháng 7/2025, TP Hồ Chí Minh từng bước hình thành mô hình “siêu đô thị” kết nối tài chính, logistics, công nghiệp, cảng biển và du lịch biển. Trong cấu trúc phát triển mới ấy, kinh tế đêm được xem là dư địa chiến lược để mở rộng tiêu dùng, gia tăng doanh thu du lịch và nâng cao sức cạnh tranh đô thị.
Theo nhiều doanh nghiệp lữ hành, điểm yếu lớn nhất của du lịch TP Hồ Chí Minh hiện nay là thời gian lưu trú ngắn. Phần lớn du khách quốc tế chỉ ở lại khoảng 2 - 3 ngày trước khi tiếp tục hành trình đến các địa phương khác. Sau khi tham quan những điểm đến quen thuộc vào ban ngày, du khách thường không có nhiều hoạt động đủ hấp dẫn để tiếp tục chi tiêu vào buổi tối. Điều này đồng nghĩa thành phố đang bỏ lỡ nguồn doanh thu rất lớn.
TS. Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết, kinh tế đêm không đơn thuần là kéo dài thời gian hoạt động mà phải tạo ra chuỗi trải nghiệm có chiều sâu văn hóa. Theo đó, TP Hồ Chí Minh đã xuất hiện nhiều “điểm sáng” như phố đi bộ Nguyễn Huệ, phố Bùi Viện, không gian ẩm thực, du lịch đường sông, các chương trình biểu diễn nghệ thuật hay hoạt động giải trí ven sông. Tuy nhiên, các sản phẩm này vẫn còn rời rạc, thiếu liên kết để hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh.
“Điểm nghẽn hiện nay không nằm ở tài nguyên hay nhu cầu thị trường mà ở khả năng tổ chức, kết nối và chuyển hóa nguồn lực thành năng lực cạnh tranh thực chất”, TS. Dương Đức Minh nhận định.
Phối cảnh Nhà hát Sóng Xanh Blue Waves Theatre sẽ được xây dựng tại Cần Giờ. Ảnh minh hoạ
Trong khi đó, ông Nguyễn Minh Mẫn, Phó giám đốc Công ty du lịch Vinagroup cho biết, một trong những lợi thế lớn nhất của TP Hồ Chí Minh chính là sự giao thoa văn hóa đặc sắc. Đó là nét phóng khoáng của văn hóa Nam Bộ, cộng đồng người Hoa ở Chợ Lớn, dấu ấn kiến trúc Pháp cùng nhịp sống hiện đại và cởi mở của một đô thị trẻ. Đây được xem là “nguyên liệu vàng” để hình thành các sản phẩm du lịch đêm mang bản sắc riêng thay vì sao chép mô hình từ nước ngoài.
Những năm gần đây, thành phố đã xuất hiện nhiều sản phẩm văn hóa hoạt động về đêm như À Ố Show, múa rối nước Rồng Vàng, tour xe buýt hai tầng, tour Vespa khám phá phố đêm hay chương trình nghệ thuật kết hợp ẩm thực VietCharm – Culture & Dining Show, Chào Show. Các sản phẩm này bước đầu giúp du khách có thêm lựa chọn ngoài ăn uống hay quán bar. Tuy nhiên, TP Hồ Chí Minh vẫn thiếu những sản phẩm quy mô lớn và mang tính biểu tượng đủ sức giữ chân du khách như các đô thị du lịch hàng đầu khu vực.
Ông Võ Việt Hòa, Giám đốc Khối Du lịch quốc tế, Công ty TNHH MTV Dịch vụ Lữ hành Saigontourist cho rằng, thành phố cần phát triển mô hình trải nghiệm tất cả trong 1 dành cho du khách. Theo đó, một buổi tối lý tưởng tại TP Hồ Chí Minh có thể bắt đầu bằng ngắm hoàng hôn trên sông Sài Gòn, thưởng thức ẩm thực Nam Bộ hiện đại, xem show nghệ thuật chất lượng quốc tế, mua sắm sản phẩm mang dấu ấn thành phố rồi thư giãn trong hệ thống dịch vụ đêm an toàn và hiện đại. Đây không chỉ là nhu cầu của du khách mà còn là yêu cầu để TP Hồ Chí Minh phát triển trong kỷ nguyên mới.
Khát vọng tạo "siêu điểm đến" mới
Thực tế, không gian phát triển mới của kinh tế đêm TP Hồ Chí Minh hiện không chỉ dừng lại ở khu vực trung tâm mà đang mở rộng mạnh ra biển. Trong chiến lược phát triển đô thị mới, Cần Giờ được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của du lịch nghỉ dưỡng và kinh tế đêm. Với lợi thế rừng ngập mặn, biển rộng và quỹ đất còn nhiều dư địa phát triển, khu vực này được xem là “mảnh ghép” quan trọng để TP Hồ Chí Minh tạo khác biệt với các đô thị trong khu vực.
Bà Huỳnh Phan Phương Hoàng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP Hồ Chí Minh, Phó Tổng Giám đốc Vietravel cho biết, dù TP Hồ Chí Minh dẫn đầu cả nước về doanh thu và lượng khách du lịch nhưng thời gian lưu trú trung bình vẫn thấp do thiếu các tổ hợp nghỉ dưỡng và giải trí quy mô lớn. Theo đó, Cần Giờ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thành “siêu điểm đến” nếu được quy hoạch theo mô hình tích hợp giữa nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái biển, giải trí và du lịch MICE.
“Cần Giờ có thể phát triển phố đi bộ ven biển, chợ đêm, bến du thuyền, lễ hội ánh sáng, show nghệ thuật ngoài trời và chuỗi dịch vụ hoạt động xuyên đêm. Về lâu dài, nếu được đầu tư đúng hướng, Cần Giờ không chỉ giúp TP Hồ Chí Minh giữ chân du khách lâu hơn mà còn có thể trở thành điểm đến mới của châu Á", bà Hoàng cho biết thêm.
Ở góc độ quy hoạch, TSKH Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh cho rằng, Cần Giờ có thể học hỏi kinh nghiệm từ Sentosa, Dubai hay Las Vegas nhưng phải lựa chọn hướng đi riêng. Theo đó, TP Hồ Chí Minh không nên chạy theo mô hình giải trí đại trà mà cần xây dựng hình ảnh “siêu đô thị du lịch sinh thái biển quốc tế” dựa trên nền tảng rừng ngập mặn, biển và bản sắc Nam Bộ.
Các sản phẩm văn hoá - nghệ thuật về đêm được đầu tư bài bản hơn để giữ chân du khách.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Thắng cho rằng, Thành phố cần đầu tư mạnh vào hạ tầng kết nối như cầu vượt biển, metro, đường sắt tốc độ cao và các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí quy mô lớn. Ngoài du lịch, kinh tế đêm còn mở ra hàng loạt cơ hội việc làm trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, vận tải, tổ chức sự kiện, biểu diễn nghệ thuật và công nghiệp sáng tạo. Đây cũng được xem là động lực thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa phát triển mạnh hơn trong tương lai.
Theo TS. Dương Đức Minh, điều quan trọng nhất là TP Hồ Chí Minh phải tạo ra bản sắc riêng cho “đêm Sài Gòn”. Du khách có thể quên một bữa ăn ngon, nhưng họ sẽ nhớ cảm xúc của một thành phố về đêm nếu trải nghiệm ấy đủ khác biệt và đáng nhớ. Để làm được điều đó, TP Hồ Chí Minh cần phát triển những sản phẩm du lịch đêm mang đậm dấu ấn văn hóa Nam Bộ thay vì chỉ tập trung vào ăn uống và giải trí đơn thuần. Thành phố có thể đẩy mạnh các show diễn thực cảnh, lễ hội ánh sáng, phố nghệ thuật, chợ đêm văn hóa gắn với câu chuyện lịch sử và đời sống sông nước Sài Gòn.
Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh cần đầu tư đồng bộ hạ tầng phục vụ kinh tế đêm như giao thông công cộng xuyên đêm, bãi đỗ xe, hệ thống chiếu sáng, an ninh và các trung tâm thông tin du lịch để du khách yên tâm trải nghiệm. Việc hình thành các tổ hợp “all-in-one” tích hợp mua sắm, giải trí, ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật và lưu trú cũng được xem là giải pháp quan trọng để kéo dài thời gian chi tiêu của du khách. Ngoài ra, thành phố cần có cơ chế riêng cho kinh tế đêm như kéo dài thời gian hoạt động tại một số khu vực, hỗ trợ doanh nghiệp sáng tạo sản phẩm mới và đẩy mạnh quảng bá “đêm Sài Gòn” như một thương hiệu du lịch đặc trưng của khu vực Đông Nam Á.
Bài cuối: Cần một “nhạc trưởng” cho nền kinh tế không ngủ