Ở vị trí khung thành, thủ môn Yann Sommer – người hùng của World Cup 2018 – đã quyết định giã từ sự nghiệp thi đấu quốc tế. Hàng phòng ngự cũng mất đi một nhân tố quan trọng khi trung vệ Fabian Schär, cầu thủ từng có nhiều năm chinh chiến đỉnh cao và giữ vai trò ổn định tại Newcastle United ở Premier League, chia tay đội tuyển. Đáng chú ý nhất là sự ra đi của Xherdan Shaqiri – ngôi sao tấn công giàu cá tính, nổi tiếng với những khoảnh khắc bùng nổ và các bàn thắng để đời. Anh cũng từng được người hâm mộ ưu ái gọi là “Messi của Thụy Sĩ”.
Tiền vệ Granit Xhaka. Ảnh tư liệu: uefa.com
Theo phóng viên TTXVN tại Geneva, chứng kiến những tên tuổi của bóng đá Thụy Sĩ trong một giai đoạn đáng nhớ 10 năm qua nói lời chia tay, không ít cổ động viên nước này lo lắng, thậm chí bi quan về khả năng giành vé dự World Cup 2026. Với họ, những cái tên mới giã từ đội tuyển không chỉ mang tới chất lượng cho đội hình, mà còn cả sự tự tin trong khâu phòng thủ lẫn tấn công của tuyển Thụy Sĩ. Tuy nhiên, kết quả từ các trận đấu vòng loại khu vực châu Âu để giành vé dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh đã xua tan bầu không khí lo lắng.
Dưới bàn tay của HLV Murat Yakin, tuyển Thụy Sĩ có thành tích bất bại ở vòng loại, với những con số biết nói. Đó là 4 trận thắng, 2 trận hòa, ghi được 14 bàn và chỉ để thủng lưới 2 bàn, đứng đầu bảng B. Chiến thắng 4-1 trước Thụy Điển cuối năm ngoái đã mở toang cánh cửa giành vé dự World Cup 2026. Lúc này, người hâm mộ và truyền thông Thụy Sĩ như vỡ òa, họ bất ngờ trước tính hiệu quả trong lối chơi của toàn đội trước một đội bóng mạnh ở châu Âu như Thụy Điển, vốn sở hữu không ít cái tên đang làm mưa làm gió ở giải Ngoại hạng Anh như Viktor Gyökeres, Alexander Isak, Anthony Elanga…
Dĩ nhiên, trong bất cứ câu chuyện thành công nào, cũng phải có những nhân tố mang đến sự hiệu quả. Và lần này, khi các “công thần” một thời chia tay đội tuyển, nhân tố nổi lên không ai khác, chính là một ngôi sao đã quá đỗi quen thuộc với người hâm mộ bóng đá trên toàn thế giới. Đó là tiền vệ Granit Xhaka. Máu lửa, nhiệt huyết và đôi khi là nóng tính trên sân, Granit Xhaka từng có những năm tháng khó quên khi khoác áo Arsenal. Anh nổi lên rất sớm sau giai đoạn thi đấu đầu sự nghiệp và nhanh chóng thu hút sự chú ý của “ông lớn” ở giải Ngoại hạng Anh. Nhưng khi sang Anh, tính khí có phần bốc đồng của ngôi sao này trên sân đã ảnh hưởng không nhỏ tới màn trình diễn của anh. Và phải tới khi chuyển từ Arsenal sang Bayern Leverkusen năm 2023, thời điểm mà nhiều người nghĩ sự nghiệp của anh sắp khép lại, Granit Xhaka lại khiến người hâm mộ phải nhắc tới mình.
Dưới bàn tay của chiến thuật gia Xabi Alonso, Granit Xhaka bỗng chuyển từ một “chiến binh” ra sân với tinh thần không khoan nhượng trong từng pha bóng thành người có khả năng “chia bài” bằng chiếc chân trái rất dẻo, rồi khả năng đột phá vòng vây ở khu vực giữa sân và đọc tình huống trên sân rất hiệu quả. Có anh ở tuyến giữa, Bayern Leverkusen đã vô địch Bundesliga ở mùa 2023/2024. Rồi khi mọi người tưởng anh sẽ chơi nốt những năm tháng cuối sự nghiệp ở Đức, tới mùa Hè 2025, anh bất ngờ thông báo quay lại Anh, chơi cho Sunderland A.F.C. Dĩ nhiên, truyền thông Thụy Sĩ tranh cãi dữ dội, họ đặt không ít câu hỏi về việc tại sao anh lại không ở lại Bayern Leverkusen để được thi đấu cả ở Champions League mà lại sang với một đội bóng mới lên hạng và không chắc có trụ hạng được không?. Dĩ nhiên, khi vòng đấu cuối cùng của giải Ngoại hạng Anh năm nay kết thúc, Sunderland A.F.C. không chỉ trụ hàng mà còn giành vé dự Cup châu Âu mùa tới, sau 51 năm chờ đợi. Một câu trả lời không thể hoàn hảo hơn của Xhaka, người đã không còn phong cách trả lời thách thức truyền thông, thay vào đó lấy kết quả trên sân làm thước đo cho trình độ và phong độ của mình.
Sau khi mùa giải trôi qua, Granit Xhaka chỉ đơn giản nói rằng khao khát chinh phục đỉnh cao đã thôi thúc anh đưa ra quyết định vào mùa Hè năm ngoái. Từ cấp độ đội tuyển, một người đã lặng lẽ theo dõi anh thay đổi trong những năm qua. Sau EURO 2024, tuyển Thụy Sĩ được xây dựng quanh Granit Xhaka. Đó là một tập thể mà HLV Murat Yakin muốn anh truyền ngọn lửa nhiệt huyết cho dàn cầu thủ trẻ mới của Thụy Sĩ, cũng như sẽ là lá cờ đầu để toàn đội nhìn theo trong những thời điểm khó khăn.
“Khi vẫn còn cảm thấy khao khát chinh phục đỉnh cao mới, cùng với đó là sự quyết tâm của cả tập thể, tôi vẫn sẽ ra sân thi đấu. Chúng tôi muốn biến giấc mơ của tuyển Thụy Sĩ thành hiện thực”, đây là tuyên bố của Granit Xhaka trước khi cùng toàn đội tuyển lên đường sang Mỹ.
Có lẽ, ở lần dự World Cup thứ 4 trong sự nghiệp, Granit Xhaka đã không còn là chàng trai trẻ bốc đồng ngày nào, giờ đây, anh gánh trên vai trọng trách chia sẻ kinh nghiệm và bản lĩnh thi đấu cho các đàn em. Thế hệ tiếp nối thế hệ. Đây có thể là lần cuối dự World Cup nhưng chắc chắn, Granit Xhaka biết cách làm thế nào để gánh vác trọng trách trên sân.