Đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam. Ảnh: Minh Đức/TTXVN
Việc tổ chức các hoạt động "Tháng nghe dân nói" nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031; thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031.
Kế hoạch yêu cầu hoạt động "Tháng nghe dân nói" phải được triển khai ở tất cả các vùng miền, từ cấp tỉnh, thành phố (gọi chung là cấp tỉnh) đến cấp xã, phường, đặc khu (gọi chung là cấp xã), đảm bảo thực chất, hiệu quả; không hình thức, chồng chéo trong phối hợp. Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp trực tiếp xuống địa bàn để tổ chức đối thoại, tiếp xúc, quan tâm đến các nhóm đối tượng yếu thế, chưa là hội viên, đoàn viên. Lấy kết quả xử lý thực tế và mức độ hài lòng của nhân dân, hội viên và đoàn viên làm thước đo để đánh giá hiệu quả. Phấn đấu 100% ý kiến kiến nghị, phản ánh được chuyển đến cá nhân, cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết và có kết quả rõ ràng, đúng thời hạn theo quy định.
Theo kế hoạch, các hoạt động "Tháng nghe dân nói" được tổ chức định kỳ hằng năm với hình thức phù hợp gắn với dịp kỷ niệm ngày truyền thống của mỗi tổ chức, bảo đảm phù hợp với quyền, trách nhiệm của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội.
Nội dung, hình thức tổ chức "Tháng nghe dân nói" gồm: Tổ chức "Diễn đàn Nhân dân" hoặc diễn đàn "Lắng nghe dân nói". Ở cấp Trung ương tiếp tục duy trì, đổi mới hoạt động đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo Đảng, Nhà nước với nhân dân; mở rộng phạm vi, nội dung đối thoại theo hướng tập trung vào những vấn đề lớn, những chính sách có tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân, tạo điều kiện để nhân dân tham gia đóng góp ý kiến, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và kiến nghị các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.
Ở cấp tỉnh, cấp xã, tùy theo điều kiện thực tiễn của địa phương và của tổ chức mình để tổ chức "Diễn đàn nhân dân" hoặc diễn đàn "Lắng nghe dân nói", chú trọng tổ chức ở cấp xã, khu dân cư, tổ dân phố.
Nội dung diễn đàn ập trung vào các vấn đề: Nhân dân tham gia ý kiến để tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức và phương thức vận hành chính quyền địa phương hai cấp gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân; đề xuất sáng kiến bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống, tự hào dân tộc. Nhân dân đề xuất sáng kiến phát huy nguồn lực trong nhân dân để thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới, sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ trong mọi lĩnh vực; các chính sách dân tộc, tôn giáo, chính sách đối với hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng yếu thế; các vấn đề liên quan tới quản lý, vận hành, sử dụng nhà chung cư, quy hoạch, đất đai, đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm quốc gia và địa phương, môi trường, đô thị, nông thôn mới; xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc; các vấn đề về y tế, giáo dục, an toàn vệ sinh thực phẩm, an sinh xã hội và các nội dung khác mà Nhân dân quan tâm.
Hằng năm, việc xác định chủ đề lắng nghe dân nói phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương để thực hiện thống nhất, tập trung vào các chính sách phát triển kinh tế, xã hội, các chương trình, đề án, dự án phát triển ngành nghề gắn với sinh kế của người dân địa phương; các chủ trương, chính sách gắn liền với quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, chính sách an sinh xã hội; các nội dung các vấn đề đặc thù theo giới, theo lứa tuổi, ngành nghề; các vấn đề người dân còn bức xúc, kiến nghị phản ánh nhiều lần chưa được giải quyết thỏa đáng…
Các diễn đàn được tổ chức dưới các hình thức hội nghị trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế; thiết lập các kênh tiếp nhận ý kiến của nhân dân, đoàn viên, hội viên thông qua nền tảng công nghệ số, các trang mạng xã hội và các phương tiện truyền thông chính thức của mỗi tổ chức.
Thực hiện, duy trì hiệu quả các mô hình lắng nghe dân nói Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cấp tỉnh, cấp xã, duy trì, phát huy, sáng tạo và nhân rộng các mô hình tiếp xúc, lắng nghe nhân dân đã được triển khai hiệu quả, như: "Ngày cuối tuần cùng dân", "Ngày thứ Sáu tuần cuối hàng tháng nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin", "Nghe dân nói, nói dân nghe", "Lắng nghe Nhân dân nói", "Ngày thứ Sáu nghe dân nói", "Ngày thứ Bảy - lắng nghe dân nói", "Cà phê dân sinh", "Bàn trà Mặt trận", "Hộp thư điện tử - Mặt trận lắng nghe 24/7"…, đồng thời các địa phương chủ động xây dựng mới các mô hình lắng nghe dân nói phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế địa phương.
Khuyến khích, đa dạng hóa các hình thức tổ chức mô hình lắng nghe dân nói, trong đó chú trọng các mô hình trực tiếp định kỳ, mở rộng trên nền tảng chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số để người dân có nhiều kênh phản ánh ý kiến, kiến nghị, đề xuất. Mọi ý kiến của người dân phải được tiếp nhận trên hệ thống quản lý thông tin, lưu trữ tập trung và công khai tiến độ, kết quả xử lý trên các kênh truyền thông của Mặt trận, bảo đảm minh bạch và sự tham gia giám sát của nhân dân.
Tăng cường tiếp công dân, phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân, nhất là lãnh đạo cấp xã và cán bộ phụ trách cơ sở phải tăng cường gặp gỡ trực tiếp người dân tại khu dân cư, tổ dân phố để kịp thời nắm bắt thông tin, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân và những vấn đề bức xúc, khó khăn; xây dựng cơ chế phối hợp giữa MTTQ và lãnh đạo Đảng, chính quyền để tiếp nhận, xử lý thông tin thực chất.
Chia sẻ, lan tỏa và quảng bá các mô hình lắng nghe dân nói đã triển khai hiệu quả; tổng hợp, đánh giá, rút kinh nghiệm và gợi ý mô hình mẫu để các địa phương, tổ chức chính trị - xã hội học tập, áp dụng, nhân rộng trong phạm vi cả nước, phù hợp với điều kiện thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả tiếp thu, giải quyết ý kiến, kiến nghị của nhân dân.
Bên cạnh đó, tổ chức các hoạt động văn hoá - cộng đồng gắn với các hình thức "Tháng nghe dân nói": Chủ động thiết kế và tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, giao lưu cộng đồng gắn với "Tháng nghe dân nói" phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, bảo đảm phát huy tinh thần đoàn kết, gắn bó giữa chính quyền, Ủy ban MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân, đoàn viên, hội viên.
Khuyến khích các địa phương tổ chức không gian trưng bày, triển lãm hoặc giới thiệu các mô hình, công trình, sáng kiến cộng đồng tiêu biểu về "Tháng nghe dân nói" nhằm phản ánh kết quả cụ thể trong việc tiếp thu, phản hồi và giải quyết kiến nghị của nhân dân.
Các địa phương chủ động lồng ghép nội dung "Tháng nghe dân nói" vào các sự kiện chính trị, sinh hoạt cộng đồng, hội nghị đối thoại hoặc các hoạt động phong trào của Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, bảo đảm việc lắng nghe ý kiến nhân dân thường xuyên, tạo không khí dân chủ, cởi mở, nâng cao niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Ủy ban MTTQ Việt Nam.
Mở rộng các kênh thu nhận, lắng nghe ý kiến nhân dân: Đa dạng hóa các kênh thu nhận, lắng nghe ý kiến nhân dân, bao gồm: mở chuyên mục "Tháng nghe dân nói" trên Cổng Mặt trận số; thiết lập các chuyên trang, chuyên mục về lắng nghe ý kiến nhân dân trên báo chí và các phương tiện truyền thông của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội. Phân công trách nhiệm rõ ràng trong việc tiếp nhận, phân loại, xử lý và kiến nghị giải quyết kịp thời các ý kiến, phản ánh, kiến nghị của Nhân dân; đồng thời tổng hợp, báo cáo và công khai kết quả giải quyết trên các kênh thông tin của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, bảo đảm minh bạch, tạo điều kiện cho nhân dân giám sát.
Ngoài giao trách nhiệm cho các đơn vị chức năng của cơ quan, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam giao các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố căn cứ Kế hoạch của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, khẩn trương ban hành kế hoạch, hướng dẫn tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế, đảm bảo, thiết thực, hiệu quả.
Sáu tháng, một năm và các dịp trước, sau kỳ họp Quốc hội, HĐND các cấp hằng năm, Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội báo cáo kết quả thực hiện các hoạt động "Tháng nghe dân nói" tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân về Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam để tổng hợp chung gửi đến các kỳ họp của Quốc hội và các cơ quan bộ ngành có liên quan; đồng thời đôn đốc, theo dõi, giám sát quá trình giải quyết, trả lời ý kiến, kiến nghị của các cơ quan, tổ chức.