Huấn luyện viên trưởng U23 Trung Quốc Antoni Puche (trái). Ảnh: The Global Times
Theo tờ Global Times, đội tuyển Trung Quốc đã tiến xa hơn bất kỳ đội tuyển tiền nhiệm nào ở cấp độ này. Câu chuyện thành công của họ được xây dựng dựa trên kỷ luật phòng ngự và lối chơi thực dụng trong thi đấu.
Trong bốn trận đấu tại giải U23 châu Á, U23 Trung Quốc không để thủng lưới bàn nào trong thời gian thi đấu chính thức và chỉ ghi được một bàn thắng. Thành tích này bị đánh giá là khá khiêm tốn và đã nhận về không ít chỉ trích. Tuy nhiên, theo một số nhà phân tích, trong vòng loại trực tiếp, đặc biệt ở cấp độ cầu thủ trẻ, hiệu quả thường quan trọng hơn.
Về mặt phòng ngự, Trung Quốc đã thể hiện khả năng tổ chức xuất sắc. Hàng thủ duy trì đội hình chặt chẽ, tuyến tiền vệ bảo vệ khu vực trung tuyến với tính kỷ luật cao, còn thủ môn Lý Hạo nổi lên như nhân vật tiêu biểu của giải đấu khi chưa để lọt lưới bàn nào. Màn trình diễn ấn tượng của thủ môn này trong trận gặp U23 Uzbekistan, cùng những pha cản phá ở loạt sút luân lưu, đã biến một trận đấu tưởng chừng cân bằng thành bước đột phá mang tính lịch sử.
Trong khi đó, chiến thắng của U23 Việt Nam trước U23 UAE ở tứ kết được xem là một ví dụ đáng để nghiền ngẫm. Đội bóng hai lần vươn lên dẫn trước, hai lần bị gỡ hòa và cuối cùng giành chiến thắng 3-2 sau hiệp phụ. Trên lý thuyết, việc để thủng lưới hai bàn thua bằng đầu cho thấy điểm yếu nhất định, nhưng khả năng kiểm soát thế trận lại phản ánh một câu chuyện hoàn toàn khác.
U23 Việt Nam phần lớn kiểm soát trận đấu trong suốt 120 phút. Nhịp độ chuyền bóng, khả năng chọn vị trí cũng như khả năng nhận và chuyền bóng dưới áp lực trên khắp mặt sân đều được đánh giá vượt trội.
Đáng chú ý hơn, đội bóng cho thấy sự “hoàn thiện” rõ rệt. Việt Nam không còn là tập thể chỉ dựa vào những khoảnh khắc tỏa sáng cá nhân hay tinh thần nhất thời. Trong năm vừa qua, họ duy trì thành tích bất bại trước Trung Quốc trong hai trận giao hữu, trong đó có chiến thắng 1-0 tại Panda Cup hồi tháng 11.
Hiện tại, U23 Việt Nam thi đấu dựa trên nền tảng kỹ thuật ổn định, đồng thời có những cá nhân nổi bật, tiêu biểu là Nguyễn Đình Bắc, cầu thủ 21 tuổi từng nhiều lần khoác áo đội tuyển quốc gia. Dù chưa đạt phong độ cao nhất do ảnh hưởng của chấn thương, nhưng sự quyết đoán và tự tin của cầu thủ này vẫn mang lại lợi thế cho đội bóng.
Rõ ràng trong khoảng 10 năm trở lại đây, dù những hạn chế về thể chất chưa thể khắc phục trong thời gian ngắn, kỹ thuật vẫn là yếu tố mà các cầu thủ Việt Nam có thể chủ động cải thiện thông qua tập luyện. Những thành tích ổn định trong thập kỷ qua, bao gồm vị trí á quân tại U23 châu Á 2018, phản ánh niềm tin lâu dài vào con đường phát triển dựa trên kỹ thuật. Khi đối đầu với một đội tuyển Trung Quốc chủ yếu tập trung hạn chế khoảng trống thay vì tạo ra khoảng trống, sự tự tin về kỹ thuật của U23 Việt Nam đặt ra một thách thức hoàn toàn khác.
Tuy nhiên, sự thay đổi về mặt tâm lý cũng cho thấy quá trình tự đánh giá lại mục tiêu của U23 Trung Quốc. Cầu thủ Liu Haofan cho biết với các phóng viên ngày 19/1 rằng ban đầu mục tiêu của đội tại giải đấu chỉ là giành vé vào vòng loại trực tiếp, nhưng hiện tại kế hoạch đã thay đổi khi họ bắt đầu hướng đến mục tiêu góp mặt ở trận chung kết.
U23 Việt Nam nhiều khả năng sẽ kiểm soát bóng, kiên nhẫn luân chuyển và thử thách khả năng phòng ngự của Trung Quốc bằng những pha di chuyển linh hoạt, thay vì dựa vào sức mạnh thể chất. Ở chiều ngược lại, U23 Trung Quốc sẽ tìm cách thu hẹp không gian, phá vỡ nhịp độ của đối thủ và kéo trận đấu vào thế giằng co, lý tưởng nhất là những tình huống cố định hoặc thậm chí là loạt sút luân lưu, như cách họ từng thể hiện trước U23 Uzbekistan.
Không có gì đảm bảo rằng lối chơi kỹ thuật sẽ giành chiến thắng. Ưu thế kỹ thuật của U23 Việt Nam là có thật, và sức tấn công của “Những chiến binh sao vàng” có thể tạo ra khác biệt. Tuy nhiên, sự kiên cường trong phòng ngự của U23 Trung Quốc đến thời điểm này vẫn chưa bị lung lay, và trong bóng đá, phần thưởng thường dành cho đội bóng trụ vững lâu hơn.
Bất kể kết quả ra sao, cả U23 Việt Nam và U23 Trung Quốc đều có thể rút ra những bài học giá trị vượt ra ngoài khuôn khổ một trận đấu. Sự tiến bộ của bóng đá Việt Nam cho thấy đầu tư bền vững vào đào tạo kỹ thuật có thể định hình lại bản sắc của một nền bóng đá, trong khi hành trình của U23 Trung Quốc khẳng định rằng kỷ luật, cấu trúc và tính thực dụng vẫn có thể mở ra những cánh cửa tưởng chừng đã khép lại.