Viện "Jamestown Foundation" (Mỹ) ngày 16/5 cho biết, mặc dù Nga rất chú trọng tới khả năng cạnh tranh về không gian vũ trụ (KGVT), song hiện nay ngành công nghiệp này đã tụt hậu so với nhiều đối thủ khác. Nhận thức được điều này Chính phủ Nga đang nỗ lực khôi phục các chương trình phát triển KGVT cả trong lĩnh vực quân sự và dân sự.
|
Phóng tên lửa Soyuz 2-1b mang theo vệ tinh bổ sung cho hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu GLONASS của Nga ngày 26/4/2013. Ảnh: RIA Novosti |
Tháng 1/2013, Chính phủ Nga đã công bố ngân sách dành cho KGVT năm 2013 có thể vượt 2.000 tỷ rúp (60 tỷ USD). Trong chuyến thị sát bãi phóng tên lửa Vostochny ở khu vực Viễn Đông hồi tháng 4 vừa qua, Tổng thống Vladimir Putin đã chỉ đạo thành lập một bộ ngành đặc biệt chuyên nghiên cứu và phát triển khoa học KGVT. Điều này có nghĩa là Nga sẽ từ bỏ ý định thành lập một công ty KGVT tư nhân và cơ quan Roscosmos của chính phủ sẽ chỉ đạo các hoạt động KGVT dân sự và sẽ được mở rộng. Tổng thống Putin tuyên bố chính phủ cũng sẽ tài trợ 1.600 tỷ rúp (50 tỷ USD) trong giai đoạn 2013-2020 cho khu vực tư nhân. Ông dự đoán nhu cầu toàn cầu về các loại sản phẩm, dịch vụ và nghiên cứu chung về KGVT sẽ tăng vững chắc trong 4-5 năm tới. Giá trị thị trường hiện nay đã đạt mức 300-400 tỷ USD/năm và con số này có thể tăng lên 1.500 tỷ USD/năm. Vì vậy, Nga sẽ khai thác triệt để cơ hội hiện nay.
Theo kế hoạch của chương trình KGVT mới của Nga, cơ quan Roscosmos sẽ tăng gần gấp đôi số lượng vệ tinh dân sự hiện có lên 113 chiếc vào năm 2020. Năm ngoái, Nga bắt đầu triển khai chương trình phóng vệ tinh mới, trong đó mở đầu bằng vệ tinh Canopus-V và đang tiếp tục chuẩn bị phóng vệ tinh Resurs-II cuối năm 2013. Về quân sự, Bộ Quốc phòng Nga dự chi 70 tỷ rúp (2,2 tỷ USD) để xây dựng một hệ thống vệ tinh giám sát bằng vô tuyến điện tử mới nhất gồm 5 con tàu vũ trụ.
Mới đây, Phó Thủ tướng Dmitry Rogozin khẳng định quốc phòng sẽ được ưu tiên trong việc triển khai chính sách KGVT của nhà nước từ nay đến năm 2030. Lực lượng Vũ trang Nga đang có kế hoạch phát triển một số hệ thống cảnh báo tên lửa tấn công đặt trên quỹ đạo, phóng các vệ tinh trinh sát vô tuyến điện tử và điện tử quang học mới, thiết lập một mạng lưới truyền thông thống nhất và một hệ thống quản lý tác chiến thế hệ mới, cũng như đạt được các khả năng để ngăn chặn các mối đe dọa tiềm tàng từ không gian. Những phát triển đó sẽ cho phép Nga sẵn sàng đối phó với các loại vũ khí của các nước khác và rõ ràng đây là sự phát triển mà Nga hy vọng sẽ đạt được trong nay mai.
Nga thường chỉ trích các kế hoạch của Mỹ phát triển các loại vũ khí trong không gian nhưng cũng không quên Trung Quốc đã hai lần thể hiện khả năng chống vệ tinh và cũng có một chương trình KGVT quân sự quy mô. Tuy nhiên, Nga tiếp tục ủng hộ chương trình của Trung Quốc và giữ kín các khả năng để không tạo ra các mối đe dọa từ Mỹ. Ông Rogozin cho biết trong số các mối đe dọa, mối đe dọa đầu tiên là đối phương sử dụng các loại vũ khí chiến lược (kể cả tên lửa đạn đạo) phóng từ vũ trụ, do đó các tên lửa chống đạn đạo và hệ thống cảnh báo đặt trên quỹ đạo của Nga sẽ chống lại mối đe dọa này. Mối đe dọa chủ yếu thứ hai là sự phát triển thực tế của các loại vũ khí trong KGVT. Theo ông Rogozin, Nga sẽ phản ứng trước bất cứ nước nào triển khai các loại vũ khí trên KGVT, nhưng sẽ không bao gồm các chương trình vũ khí hóa KGVT của Nga.
TTK