Xác thực thuê bao di động chuyển từ ‘sửa sai dữ liệu’ đến ‘xác lập quyền sở hữu’

Nâng chuẩn xác thực dữ liệu thuê bao

Thông tư 08/2026/TT-BKHCN về xác thực thông tin đăng ký, sử dụng số thuê bao di động đã chính thức có hiệu lực trên toàn quốc. Theo quy định, mỗi số thuê bao di động phải được đối soát đầy đủ 4 trường thông tin gồm: số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh và dữ liệu sinh trắc học (ảnh khuôn mặt), bảo đảm trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu căn cước.

Ghi nhận của phóng viên báo Tin tức và Dân tộc tại một số điểm giao dịch của nhà mạng, người đến xác thực thông tin khá đông, chủ yếu là chuyển nhượng lại hợp đồng từ người thân trong gia đình, bạn bè… sang đứng tên chính chủ.

Ông Nguyễn Công Hoàng, nhà ở phố cổ Hà Nội cho biết: Số điện thoại ông đang dùng do con gái đăng ký. Nay thấy tuyên truyền cần xác thực thông tin chính chủ gắn với VNeID nên hai bố con ra điểm đăng ký để chuyển nhượng lại hợp đồng, xác thực lại thông tin để sau này dùng ứng dụng cho thuận tiện.

Ông Hoàng cũng cho biết: Năm 2023, nhà mạng chỉ thông báo chuẩn hóa thông tin đúng với căn cước công dân. Thấy không ảnh hưởng gì nên con gái vẫn tự xác thực theo số đang đứng tên. Nay để tránh phiền phức nên sang lại tên cho chính chủ đang sử dụng.

Anh Nguyễn Mạnh Đạt, chuyên gia công nghệ thông tin cho biết: Cách đây khoảng 10 năm, việc mua bán sim diễn ra dễ dàng kích hoạt sẵn. Thời điểm đó, dùng sim kích hoạt trước còn rẻ hơn dùng thuê bao trả trước, trả sau. Kéo theo đó là hiện tượng tin nhắn rác, cuộc gọi rác.

Để chấn chỉnh, cơ quan quản lý đã thực hiện chuẩn hóa thông tin năm 2023 nhưng tình trạng tin nhắn rác, cuộc gọi rác vẫn tồn tại do tình trạng sim chính chủ còn nhiều.

Chính vì vậy, theo các chuyên gia, so với đợt chuẩn hóa năm 2023 – khi trọng tâm là xử lý các trường hợp thông tin sai lệch – yêu cầu năm 2026 đặt ra mức độ kiểm soát chặt chẽ hơn, gắn trực tiếp số thuê bao với một danh tính số duy nhất, có xác thực sinh trắc học.

Nếu như năm 2023, người dùng phải chủ động kiểm tra, cập nhật lại thông tin qua nhiều kênh như ứng dụng nhà mạng, website hoặc đến trực tiếp điểm giao dịch, thì đến năm 2026, quy trình đã được đơn giản hóa đáng kể.

Thông qua ứng dụng VNeID, người dùng có thể kiểm tra toàn bộ danh sách thuê bao đứng tên mình và chỉ cần lựa chọn xác nhận “sử dụng” hoặc “không sử dụng”. Những số thuê bao không còn thuộc quyền kiểm soát có thể được đánh dấu và xử lý ngay trên hệ thống, thay vì phải phản ánh thủ công như trước.

Cách tiếp cận mới không chỉ giảm tải cho người dân mà còn tăng tính minh bạch, trao quyền chủ động kiểm soát “tài sản số” cho mỗi cá nhân.

Việc xác thực thuê bao không còn đơn thuần là một thủ tục hành chính. Đây là nỗ lực mạnh mẽ nhằm làm sạch môi trường số, tiến tới xóa bỏ SIM rác và thiết lập “hàng rào” bảo vệ người dùng trước các hình thức lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi.

Trong bối cảnh số điện thoại được sử dụng để đăng ký ngân hàng số, ví điện tử, mạng xã hội và nhiều dịch vụ quan trọng khác, việc mỗi thuê bao gắn với một danh tính xác thực trở thành yêu cầu cấp thiết.

Xác định chính chủ sở hữu

Đợt xác thực thuê bao được triển khai trong 60 ngày, từ 15/4/2026 đến 15/6/2026 để làm sạch dữ liệu trên toàn hệ thống. Trong đó, việc đối soát dữ liệu khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua căn cước công dân gắn chip và tài khoản VNeID mức độ 2 đóng vai trò then chốt.

Theo thống kê, đến cuối năm 2025, cả nước đã có trên 65 triệu tài khoản VNeID được kích hoạt, tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai xác thực thuê bao trên diện rộng. Cùng thời điểm, tổng số thuê bao di động đang hoạt động trên thị trường ước hơn 120 triệu, cho thấy quy mô và thách thức không nhỏ của đợt rà soát lần này.

Mỗi thuê bao được xác thực thành công không chỉ là một dữ liệu “đúng – đủ – sạch – sống”, mà còn là một bước tiến trong xây dựng hệ sinh thái số an toàn, minh bạch.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai giai đoạn nằm ở tư duy quản lý. Năm 2023 là bước “làm sạch dữ liệu đầu vào”, Các nhà mạng đã loại bỏ hơn 12,5 triệu SIM không chính chủ, không trùng khớp thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trên toàn hệ thống do nhà mạng triển khai.

Trong khi đó, năm 2026 hướng tới xác lập quyền sở hữu rõ ràng đối với từng số điện thoại – một dạng tài sản số gắn liền với mỗi cá nhân. Đây là nền tảng quan trọng để tiến tới quản lý xã hội số, kinh tế số một cách hiệu quả hơn.