Tiết kiệm - Cần những tấm gương

Ngay từ những ngày Cách mạng tháng Tám vừa thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói ngay đến vấn đề tiết kiệm trong đời sống của dân tộc. Và Người đã nêu một tấm gương tiết kiệm cho cả nước.

Mỗi người dân Việt Nam khi nhớ về Bác, là nhớ ngay đến bộ quần áo kaki bạc màu, đôi dép cao su đen giản dị và ngôi nhà sàn nhỏ bé giữa một vườn cây. Nói đến tiết kiệm, chúng ta cũng nhớ đến rất nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng và nhà nước ở gần Bác, không chỉ học tập, kế tục đường lối cách mạng của Người mà còn noi gương Bác trong nếp sống cần kiệm, giản dị. Chúng ta có thể kể ra rất nhiều những câu chuyện về đời sống giản dị, tiết kiệm của Bác Tôn Đức Thắng, các đồng chí Nguyễn Lương Bằng, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Văn Linh …v.v

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp ở Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành thời gian tăng gia. Ảnh : TTXVN.

Nhưng nói đến tiết kiệm là một quốc sách, chúng ta cũng không khỏi đau lòng khi thấy hiện nay còn rất nhiều cán bộ, đảng viên sống xa hoa, lãng phí, phô trương, xa rời đời sống của nhân dân. Nhiều tỷ đồng đổ ra mua những chiếc xe con quá mức sang trọng. Những lễ hội, khai trương, động thổ rầm rộ với quá nhiều cán bộ lãnh đạo, kể cả những cán bộ lãnh đạo đã nghỉ hưu. Những cuộc hội họp lại tổ chức ở các khu du lịch… Rồi những chuyến đi nước ngoài tốn kém, không cần thiết. Những việc cưới, việc tang xa hoa, khoe của hoặc vụ lợi của những con cái cán bộ có chức có quyền, những lễ hội thương mại hóa vv… khiến nhân dân bức xúc. Nhiều quan chức thích "hoành tráng", thích hình thức phô trương tổ chức những lễ hội sử thi, những lễ kỷ niệm tốn kém, vì tiền bỏ ra không phải của họ, mà của ngân sách.

Chúng ta luôn nhớ, mỗi khi nói đến ngân sách là Bác Hồ luôn nhắc đến "mồ hôi, nước mắt của nhân dân". Lãng phí thường gắn liền với quan liêu, tham nhũng. Vì quan liêu mà lãng phí, vì quan liêu mà để xảy ra tham nhũng. Đã có nhiều người vì lãng phí, quan liêu và tham nhũng mà bị kỷ luật, thậm chí phải vào tù, thân bại danh liệt!

Chúng ta thường nói, tiết kiệm phải là nếp sống hàng ngày của mỗi người dân.

Có người nói, thực hiện tiết kiệm với nhân dân thì dễ vì họ phải liệu cơm gắp mắm, nhưng vấn đề là cơ quan Nhà nước. Những người có chức quyền có thể tiết kiệm hàng tỷ, hàng nghìn tỷ, nếu như không có sự "tắc lưỡi" hoặc cả nể, hoặc lý do nào đó để đưa ra các quyết định.

Bác Hồ đã có lần nhắc nhở các cán bộ ngoại giao: Cái đẹp của hình thức là ở chỗ sạch sẽ, gọn gàng, giản dị, chứ không phải ở chỗ xa hoa, lãng phí. Các cô, các chú đi công tác nước ngoài càng phải chú ý điều này. Vì hoàn cảnh ở nước ngoài thường dễ làm cho mình sinh ra hoang phí, tham ô, hủ hóa, thậm chí sa ngã, mất cả tư cách của người cách mạng.

Một lần, Bác Hồ nói với các cán bộ ta:

"Có hai thứ đạo đức. Đạo đức cũ của phong kiến và đạo đức mới, đạo đức của người cách mạng. Các chú coi: Bọn phong kiến xưa cũng nêu cần kiệm liêm chính, nhưng chúng không đời nào làm. Chúng nêu ra cần kiệm liêm chính là để bắt nhân dân tuân theo, phục vụ quyền lợi của chúng. Còn ngày nay ta đề ra cần kiệm liêm chính thì cán bộ phải gương mẫu thực hiện cho nhân dân noi theo. Để làm gì? Để làm cho ích nước lợi dân" (Bác nói tại trường Sỹ quan lục quân tại Việt Bắc).

Đã nhiều lần chúng ta hô hào tiết kiệm, và cũng có đề ra một số quy định nào đó, nhưng rồi đâu lại vào đó, chưa có những chuyển biến thực sự. Mặc dù chúng ta cũng đã có cả Luật Thực hành tiết kiệm chống lãng phí, nhưng việc kiểm tra, giám sát còn lỏng lẻo, kỷ luật chưa nghiêm minh nên việc lãng phí vẫn tiếp tục xảy ra. Chúng ta chưa thực sự giáo dục được ý thức tiết kiệm cho các cơ quan công quyền, đặc biệt là các cán bộ, đảng viên, viên chức Nhà nước. Và nhiều cán bộ lãnh đạo chưa thật sự nêu gương!

Bác Hồ kính yêu của chúng ta là một tấm gương lớn về thực hành tiết kiệm và chống lãng phí. Nói đầy đủ về tấm gương này của Bác phải là những cuốn sách lớn. Nhưng chỉ xin kể vài câu chuyện nhỏ:

Thời gian sống và hoạt động cách mạng ở Pháp, Bác đã đến thăm nhà đồng chí Tô-Rê, sau này là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Pháp. Bà mẹ đồng chí Tô-Rê mời Bác ở lại ăn cơm. Sau bữa ăn, Bác đã lấy một tờ báo cũ, vun những vụn bánh mỳ trên bàn ăn lại, và nói để lát nữa cho chim ăn.

Khi Bác về, bà mẹ nói với Tô-Rê:

- Đồng chí Nguyễn Ái Quốc này là một con người rất đáng kính trọng. Không phải là một con người đã qua gian khổ thì không thể có những cử chỉ tiết kiệm như vậy.

Đồng chí Phạm văn Đồng kể:

"Theo tôi biết, trong đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, ở trong nước cũng như ở nước ngoài, thật sự không có ngày nghỉ, ngày nào cũng như ngày nào, bao giờ cũng có chương trình làm việc với những giờ giấc nghiêm ngặt, mà Bác gương mẫu thực hiện đúng".

Và cuối đời, Bản Di chúc thiêng liêng của một vị Chủ tịch nước, Chủ tịch Đảng cũng được viết trên những tờ giấy đã in một mặt của bản tin Thông tấn xã Việt Nam.

Có thể nói, suốt đời Bác là sự nêu gương về tiết kiệm, chống lãng phí!

Ngay đến công việc viết báo, Bác cũng tiết kiệm từng câu chữ, không viết dài dòng. Có những bài báo Bác chỉ viết vừa đúng 100 chữ.

Trong phong trào Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, điều quan trọng là phải làm theo tấm gương của Người. Bác đã dạy chúng ta:
"Muốn được dân tin, dân phục, dân yêu, cán bộ phải tự mình làm đúng đời sống mới. Nghĩa là phải siêng năng, tiết kiệm, trong sạch, chính đáng. Nếu không thực hành 4 điều đó, mà muốn được lòng dân thì cũng như bắc dây leo trời!".

Bác còn nói:

"Có tiết kiệm, không hoang phí xa xỉ thì mới giữ được liêm khiết, trong sạch. Nếu hoang phí xa xỉ, thì ắt phải tìm cách xoay tiền. Do đó mà sinh ra hủ bại, nhũng lạm, giả dối… Có Cần mới Kiệm. Có Cần, Kiệm mới Liêm. Có Cần, Kiệm, Liêm mới Chính…".

Bác Hồ còn nói: "Một dân tộc biết Cần, Kiệm, biết Liêm sỉ là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh tiến bộ".

Sống giản dị, tiết kiệm là lối sống Hồ Chí Minh, là đạo đức Hồ Chí Minh.

Tiết kiệm là sự khôn ngoan của loài người. Và muốn tiết kiệm cần phải có những tấm gương của những cán bộ lãnh đạo Nhà nước, Chính phủ, của các bộ trưởng, tổng giám đốc các tập đoàn nhà nước, các đồng chí lãnh đạo các địa phương, những người đứng đầu cơ quan. Trong gia đình, cần có những tấm gương tiết kiệm của ông bà, cha mẹ. Trong trường học, cần có những tấm gương tiết kiệm của các thầy cô giáo.

Tiết kiệm cần những tấm gương.

Những tấm gương ấy sẽ có sức lan tỏa những điều tốt đẹp ra cả xã hội.

Trong bài báo "Cần kiệm" in trên báo Nhân Dân ngày 15 tháng 11 năm 1959, cuối bài Bác Hồ đã viết hai câu thơ :

"Chúng ta phải Kiệm phải Cần