Đóng cửa phiên giao dịch ngày 7/7, chỉ số MXV-Index tăng 2,5% lên 2.640 điểm. Cà phê là tâm điểm của thị trường, giá tăng vọt hơn 16% chỉ trong một phiên và đóng góp gần 90% giá trị giao dịch toàn nhóm nguyên liệu công nghiệp, trong khi các mặt hàng nông sản cũng đồng loạt tăng giá nhờ lo ngại về thời tiết và dòng tiền đầu cơ quay trở lại.
Cà phê lập đỉnh nhiều tháng do lo ngại El Niño và lực mua bù bán khống
Giá hai mặt hàng cà phê chủ chốt đồng loạt tăng vọt trong phiên giao dịch đầu tuần. Giá cà phê Arabica bật gần 16,2% lên 7.715 USD/tấn, mức cao nhất trong 5,5 tháng; trong khi Robusta tăng gần 9% lên 4,044 USD/tấn.
Trên Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), cà phê tiếp tục duy trì vị thế chủ lực của nhóm nguyên liệu công nghiệp khi đóng góp gần 90% tổng giá trị giao dịch toàn nhóm.
Theo MXV, đà tăng của giá cà phê được thúc đẩy bởi sự cộng hưởng của nhiều yếu tố như lo ngại El Niño làm sụt giảm sản lượng, nguồn cung toàn cầu tiếp tục thắt chặt và hoạt động mua lại các vị thế bán khống của các quỹ đầu cơ.
Thị trường đang đánh giá lại mức độ rủi ro từ El Niño trong những tháng tới, đặc biệt đối với các loại cây trồng nhiệt đới như cà phê. Tại Việt Nam, những diễn biến thời tiết thất thường, nắng nóng cực đoan khiến nấm mốc bùng phát, làm dấy lên mối lo ngại lớn về sản lượng. Trong khi Brazil gần đây lại đang hứng chịu lượng mưa lớn bất thường gây gián đoạn tiến độ thu hoạch và gia tăng tỷ lệ rụng quả. Những rủi ro hiện hữu về sản lượng này đã kích hoạt sức mua quy mô lớn trên thị trường trong giai đoạn vừa qua.
Trong bối cảnh triển vọng nguồn cung kém tích cực, lực mua trên thị trường kỳ hạn tăng mạnh. Khối lượng giao dịch cà phê đã lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2024. Giá tăng nhanh cũng buộc nhiều quỹ đầu cơ phải mua đóng các vị thế bán khống để đáp ứng yêu cầu ký quỹ, qua đó tạo "hiệu ứng tuyết lăn", tiếp tục khuếch đại đà tăng của thị trường.
Báo cáo COT tính đến ngày 30/6, cho thấy các quỹ đầu cơ đã tăng vị thế ròng liên tiếp 3 tuần, tăng hơn gấp đôi kể từ ngày 9/6.
Về phía nguồn cung, các nhà vườn tại Brazil vẫn duy trì tâm lý thận trọng, chỉ bán ra lượng hàng vừa đủ để hoàn thành các cam kết ngắn hạn trong khi chờ các đánh giá chính xác thiệt hại thực tế trước khi đưa ra các kế hoạch xuất khẩu cụ thể cho những tháng tới.
Theo Cục Thống kê và Nghiên cứu Ngoại thương Brazil, xuất khẩu cà phê của nước này trong tháng 6 đạt khoảng 167.900 tấn, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, so với năm 2024 (năm có chu kỳ được mùa tương tự niên vụ hiện tại), khối lượng xuất khẩu vẫn thấp hơn 17%, cho thấy nguồn cung chưa tăng mạnh như thị trường từng kỳ vọng.
Trong khi đó lượng tồn kho cà phê trên sàn ICE liên tục giảm trong ba tháng qua tiếp tục hỗ trợ giá cà phê. Tính đến 6/7, lượng tồn kho cà phê Arabica đạt chuẩn trên sàn ICE đã giảm xuống mức thấp nhất trong 2,25 năm, chỉ còn 366.756 bao.
Đậu tương bật tăng hơn 4% nhờ rủi ro thời tiết và lực mua kỹ thuật
Ở nhóm nông sản, sắc xanh bao phủ toàn bộ các mặt hàng. Trong đó, đậu tương CBOT tăng 4,2% lên 435 USD/tấn, mức cao nhất trong hơn 1 tháng, giữa bối cảnh rủi ro thời tiết khô nóng cực đoan tại cả hai bán cầu kích hoạt lực mua kỹ thuật dồn dập.
Dữ liệu từ MXV cho thấy, giá trị giao dịch của mặt hàng đậu tương chiếm 27% tổng giá trị toàn thị trường. Sức nóng của thị trường hiện vẫn rất lớn, nổi bật là các hợp đồng đậu tương với dòng tiền tham gia vô cùng tích cực. Bên cạnh đó, nhu cầu cân đối trạng thái danh mục của các nhà đầu tư đối với nhóm nông sản vẫn được duy trì đều đặn.
Động lực tăng giá chủ yếu đến từ diễn biến thời tiết khắc nghiệt tại các vùng sản xuất chính. Châu Âu đang trải qua giai đoạn nắng nóng kỷ lục, đe dọa nghiêm trọng đến năng suất của toàn bộ nhóm cây lấy dầu và ngũ cốc thô. Tại Mỹ, thị trường đang lo ngại về nguy cơ diễn ra nắng nóng trong giai đoạn sinh trưởng và ra hạt của cây đậu tương. Những yếu tố này thúc đẩy hoạt động mua phòng vệ và cộng thêm phần bù rủi ro thời tiết trên thị trường kỳ hạn.
Bên cạnh đó, đà phục hồi của nhóm họ đậu đang được tiếp sức mạnh từ đà tăng của lúa mì. Việc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) bất ngờ cắt giảm dự báo diện tích gieo trồng lúa mì xuống mức thấp nhất lịch sử (khoảng 17,3 triệu ha), đã kích hoạt làn sóng tăng trần của giá lúa mì kỳ hạn. Sức nóng nhanh chóng lan tỏa khắp nhóm nông sản và hạt có dầu, thu hút dòng tiền đầu cơ lớn quay lại mua ròng các mặt hàng đậu tương để cơ cấu lại danh mục sau chuỗi ngày bán tháo liên tục.
Lượng tồn kho đậu tương của Mỹ tính đến ngày 1/6 nhích nhẹ lên khoảng 28,88 triệu tấn, phù hợp với kỳ vọng của thị trường. Khi các thông tin về nguồn cung đã được phản ánh phần lớn vào giá sau ba tuần giảm liên tiếp, hoạt động mua bắt đáy và đóng vị thế bán khống đã góp phần thúc đẩy đà phục hồi.
Ngoài ra, nhu cầu ép dầu nội địa Mỹ duy trì ở mức cao kỷ lục nhờ ngành sản xuất diesel sinh học và diesel tái tạo được hỗ trợ bởi hạn ngạch pha trộn nhiên liệu tái tạo (RFS) năm 2026 và chính sách tín dụng thuế nhiên liệu sạch (45Z). Biên lợi nhuận ép dầu duy trì ở vùng đỉnh lịch sử (khoảng 129,3 USD/tấn) đã khuyến khích các nhà máy tăng cường thu mua đậu tương, qua đó tạo thêm lực hỗ trợ cho giá.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Trưởng phòng Tin Tức Công ty Cồ phần Hitech Finance, Thành viên Kinh doanh số 036 của MXV, đà tăng mạnh của đậu tương hiện chủ yếu đến từ yếu tố thời tiết và tâm lý đầu cơ hơn là sự thay đổi đáng kể về cung - cầu cơ bản.
Trước đó, USDA đã nâng diện tích gieo trồng đậu tương niên vụ mới lên 34,546 triệu héc-ta và dự báo tồn kho quý ở mức cao hơn kỳ vọng, cho thấy nguồn cung vẫn tương đối dồi dào trong trung hạn. Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tiếp tục tập trung vào diễn biến thời tiết tại vùng Trung Tây (Mỹ) và khả năng xuất hiện các đơn hàng mua đậu tương mới từ Trung Quốc.
“Xu hướng ngắn hạn của đậu tương đang được cải thiện sau khi bật tăng khỏi vùng đáy nhiều tháng. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần thận trọng với khả năng xuất hiện các nhịp điều chỉnh kỹ thuật nếu thời tiết tại Mỹ thuận lợi trở lại hoặc chưa có thêm tín hiệu mua hàng rõ ràng từ Trung Quốc”, bà Hiền khuyến cáo.
