Andrew Mountbatten-Windsor (trái) trò chuyện với Quốc vương Charles khi cả hai rời Nhà thờ Westminster ở London vào tháng 9. Ảnh: CNN
Tuyên bố từ Vua Charles được đưa ra nhanh chóng và dứt khoát. “Các cơ quan chức năng có sự ủng hộ và hợp tác đầy đủ, trọn vẹn của chúng tôi… pháp luật phải được thực thi”, thông cáo nêu rõ.
Chỉ vài giờ trước đó, em trai ông đã bị bắt tại nơi ở trên điền trang tư nhân Sandringham – khu bất động sản thuộc sở hữu của nhà vua ở phía bắc London.
Ngay cả với một gia đình vốn không xa lạ gì với tranh cãi, đây vẫn là diễn biến gây sốc. Bản tuyên bố dài chưa đầy 100 từ, được công bố dưới danh nghĩa cá nhân của Nhà vua, thể hiện lập trường rõ ràng: “Gia đình tôi và tôi sẽ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ và phụng sự đối với tất cả các bạn”.
Thông điệp được hiểu là: ông đặt nghĩa vụ với quốc gia lên trên bất kỳ sự cảm thông cá nhân nào dành cho người em trai.
Nguồn tin hoàng gia cho biết Thái tử William và Vương phi Catherine cũng ủng hộ tuyên bố này, cho thấy các thành viên cấp cao nhất của Hoàng gia thống nhất trong chiến lược xử lý khủng hoảng.
Cách tiếp cận của Vua Charles đối với những cáo buộc xoay quanh Hoàng tử Andrew được cho là khác biệt so với Nữ hoàng Elizabeth II quá cố. Andrew được cho là người con trai được bà yêu quý nhất, và từng có nhiều ý kiến chỉ trích rằng bà đã không hành động đủ nhanh để buộc Andrew chịu trách nhiệm về hậu quả từ mối quan hệ với tội phạm tình dục Jeffrey Epstein.
Nhiều người từng đặt câu hỏi vì sao bà cho phép Andrew sử dụng Cung điện Buckingham làm địa điểm cho cuộc phỏng vấn tai tiếng với BBC năm 2019, trong đó ông tìm cách bác bỏ các cáo buộc sai phạm. Cũng có những ý kiến thắc mắc vì sao Nữ hoàng được cho là đã hỗ trợ Andrew hàng triệu bảng để dàn xếp vụ kiện dân sự liên quan tới cáo buộc tấn công tình dục do Virginia Giuffre đệ trình năm 2021.
Dù đã chi tiền dàn xếp, ông Andrew luôn bác bỏ mọi cáo buộc của Giuffre và khẳng định không nhớ từng gặp bà bất chấp sự tồn tại của bức ảnh chụp chung.
Trái lại, kể từ khi lên ngôi năm 2022, Vua Charles được cho là đã hành động quyết đoán hơn trong việc xử lý em trai. Trước khi tước bỏ danh xưng “hoàng tử” và buộc Andrew rời khỏi điền trang hoàng gia ở Windsor vào tháng 10, ông đã cân nhắc nhiều phương án liên quan đến nơi cư trú của Andrew.
Đáng chú ý, trong tuyên bố hôm 19/2, Vua Charles không trực tiếp gọi Andrew là “em trai”.
Theo một nguồn tin hoàng gia, Nhà vua và Cung điện Burkingham không được báo trước về việc Andrew bị bắt. Việc bắt giữ với cáo buộc “hành vi sai trái trong khi thi hành công vụ” không đồng nghĩa với việc có tội, song đánh dấu thêm một bước sa sút nghiêm trọng trong hành trình mất uy tín kéo dài nhiều năm của ông Andrew.
Cảnh sát cho biết ông đã được thả nhưng vẫn trong diện điều tra. Hiện chưa có cáo buộc chính thức nào được đưa ra.
Trong khi đó, Andrew chưa công khai phản hồi về các cáo buộc mới nhất xuất hiện sau khi Bộ Tư pháp Mỹ công bố hàng triệu tài liệu liên quan đến Epstein. Ông nhiều lần phủ nhận mọi hành vi sai trái và khẳng định chưa từng chứng kiến hay nghi ngờ các hành vi mà Epstein bị cáo buộc.
Tuy nhiên, những diễn biến hôm 19/2 - bắt đầu bằng đoàn xe cảnh sát không biển hiệu xuất hiện tại nơi ở tạm thời của Andrew tại Sandringham đúng vào sinh nhật lần thứ 66 của ông – đã đẩy Hoàng gia Anh vào một trong những cuộc khủng hoảng lớn nhất trong nhiều thập niên.
Ở một góc độ nào đó, sự việc gây sốc nhưng không hoàn toàn bất ngờ, khi các cáo buộc nhằm vào Andrew ngày càng gia tăng và phủ bóng đen lên toàn bộ gia đình hoàng gia suốt nhiều năm qua.
Tuần trước, Cung điện đã khẳng định rõ ràng rằng Vua Charles sẽ hỗ trợ các cơ quan chức năng trong quá trình điều tra. Nếu được yêu cầu, điều đó có thể bao gồm việc cho phép cảnh sát tiếp cận các trao đổi nội bộ giữa Andrew và những người khác.
Charles và Andrew được cho là không quá thân thiết khi lớn lên do chênh lệch tuổi tác 11 năm. Nhà vua được biết đến là có mối quan hệ gần gũi hơn với em gái, Công chúa Anne.
Hai anh em được cho là thân thiết nhất vào những năm 1980, khi Charles kết hôn với Diana và Andrew cưới Sarah Ferguson - hai người phụ nữ vốn là bạn thân.
Nhà sử học hoàng gia Kate Williams nhận định Hoàng gia Anh hiện đang đối mặt với “một vấn đề cực lớn” và phải tìm cách tách mình khỏi Andrew. Bà cho rằng công chúng có thể yêu cầu trách nhiệm giải trình cao hơn từ nhà vua và các thành viên khác trong thời gian tới.
“Câu hỏi sẽ ngày càng được đặt ra: ‘Charles biết gì?’ Và rồi người ta cũng sẽ hỏi: ‘William biết gì?’” Williams nói. “Đây sẽ là thách thức lớn nhất mà Hoàng gia phải đối mặt kể từ sau cái chết của Diana.”
Bình luận viên Hoàng gia Sandro Monetti cho rằng “vấn đề Andrew đã và sẽ định hình toàn bộ triều đại của Vua Charles".
“Dù Andrew đã bị tước bỏ nhiều thứ, ông ấy vẫn đứng thứ tám trong danh sách kế vị ngai vàng”, ông Monetti lưu ý, đồng thời cho rằng có thể sẽ xuất hiện các lời kêu gọi thay đổi thứ tự kế vị tại Quốc hội trong những ngày tới. “Những hành vi mà ông ấy bị cáo buộc đe dọa tương lai của chế độ quân chủ”, bình luận viên Hoàng gia nói.