Người dân tránh nóng tại một công viên ở Madrid, Tây Ban Nha ngày 24/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo C3S, nhiệt độ trung bình tại Tây Âu trong tháng 6 đạt 20,74 độ C, cao hơn 3 độ C so với mức trung bình giai đoạn 1991-2020 và vượt kỷ lục được thiết lập vào tháng 6/2025. Trên phạm vi toàn cầu và toàn châu Âu, đây cũng là tháng 6 nóng thứ hai từng được ghi nhận.
Nhiệt độ trung bình toàn cầu trong tháng 6 cao hơn 1,39 độ C so với mức trung bình của thời kỳ tiền công nghiệp (1850-1900). Trong khi đó, nhiệt độ bề mặt đại dương trên thế giới cũng đạt mức cao nhất từng ghi nhận trong tháng 6, trong bối cảnh hiện tượng El Niño đang hình thành và được dự báo tiếp tục mạnh lên tại khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương.
Theo bà Samantha Burgess, phụ trách chiến lược khí hậu của Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF), đơn vị vận hành C3S, thế giới ấm lên sẽ kéo theo các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn, cường độ mạnh hơn, kéo dài hơn và ảnh hưởng trên phạm vi rộng hơn.
Báo cáo cho biết tháng 6 đặc biệt khắc nghiệt tại châu Âu khi hiện tượng "vòm nhiệt" (heat dome) – hiện tượng thời tiết khi có một vùng áp suất cao trong khí quyển giữ chặt nhiệt lại trong một khu vực, như chiếc nắp giữ khối không khí nóng – đã khiến nhiều quốc gia ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục trong lịch sử hoặc trong riêng tháng 6.
Hơn 410 triệu người, tương đương hơn 2/3 dân số châu Âu, đã phải trải qua nền nhiệt trên 35 độ C trong giai đoạn từ ngày 15-30/6. Đợt nắng nóng này được cho là liên quan đến hàng nghìn ca tử vong, chủ yếu tại Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ.
C3S nhận định, đợt nắng nóng đã gây nhiều tác động nghiêm trọng tới sức khỏe cộng đồng, trong đó có các trường hợp tử vong liên quan đến nhiệt độ cao, trong khi độ ẩm lớn cũng khiến người dân khó hồi phục vào ban đêm khi nhiều khu vực liên tiếp trải qua các "đêm nhiệt đới", tức nhiệt độ không giảm xuống dưới 20 độ C.
Ngoài đất liền, Địa Trung Hải cũng ghi nhận đợt nắng nóng trên biển nghiêm trọng nhất từ trước đến nay, trong khi vùng ven Đại Tây Dương của châu Âu cũng chịu ảnh hưởng của nhiệt độ cao, làm gia tăng nguy cơ tổn hại các hệ sinh thái biển. C3S cảnh báo tình trạng khô hạn kéo dài làm gia tăng nguy cơ hạn hán tại Đông Âu, đồng thời góp phần làm bùng phát các vụ cháy rừng tại bán đảo Iberia và miền Nam nước Pháp.
Các nhà khoa học thuộc mạng lưới World Weather Attribution nhận định đợt nắng nóng trong tháng 6 vừa qua là nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận tại châu Âu và gần như không thể xảy ra nếu không có tác động của biến đổi khí hậu. Theo các chuyên gia, châu Âu cần đẩy mạnh các biện pháp thích ứng với khí hậu, đồng thời sớm đưa phát thải ròng khí nhà kính về mức 0 nhằm hạn chế các đợt nắng nóng ngày càng cực đoan trong tương lai.
Trong bối cảnh nắng nóng tiếp diễn tại lục địa già, theo phóng viên TTXVN tại Rome, Italy đang bước vào đợt nắng nóng thứ 3 kể từ đầu Hè, với nền nhiệt tiếp tục tăng trên diện rộng dưới tác động của khối áp cao cận nhiệt, khiến nhiều khu vực ghi nhận nhiệt độ cực đại từ 38-40 độ C.
Theo dự báo khí tượng, từ ngày 8/7, nhiệt độ cực đại tại khu vực đồng bằng Padana sẽ phổ biến ở mức khoảng 38 độ C, trong đó khu vực giữa vùng Emilia-Romagna và phía Nam Lombardia có thể lên đến 39 độ C. Đến cuối tuần, phạm vi nắng nóng tiếp tục mở rộng với nhiệt độ dự báo lên tới 40 độ C tại Oristano (Sardegna), trong khi nhiều địa phương ở Puglia và Toscana cũng có thể ghi nhận mức nhiệt 39 độ C.
Bộ Y tế Italy đã nâng mức cảnh báo cam (mức cao thứ 2 trên thang 4 cấp) tại 10 thành phố, gồm Ancona, Bologna, Brescia, Firenze, Milano, Perugia, Pescara, Torino, Venezia và Verona. Đây là cấp cảnh báo khí tượng - y tế cao thứ hai, áp dụng với điều kiện thời tiết có khả năng gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ em và người mắc bệnh mãn tính.
Dự kiến trong ngày 9/7, số địa phương ở mức cảnh báo cam sẽ giảm xuống còn 3 thành phố, song Firenze sẽ được nâng lên mức cảnh báo đỏ - cấp độ nguy hiểm cao nhất, với nhiệt độ cảm nhận thực dự báo lên tới 37°C.
Đợt nắng nóng hiện không chỉ ảnh hưởng đến Italy mà còn lan rộng trên nhiều khu vực châu Âu. Theo Giám đốc khu vực châu Âu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Hans P. Kluge, một đợt sóng nhiệt mới đang hình thành trên Đại Tây Dương và sẽ tiếp tục tác động đến bán đảo Iberia, Pháp, khu vực Benelux và một phần Trung Á. WHO khu vực châu Âu đã triệu tập cuộc họp khẩn với đại diện 41 quốc gia cùng Ủy ban châu Âu nhằm đánh giá mức độ rủi ro và tăng cường phối hợp ứng phó với các hiện tượng khí hậu cực đoan.
WHO nhấn mạnh, các kế hoạch hành động y tế trong điều kiện nắng nóng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tỷ lệ tử vong và bảo vệ các nhóm dân cư dễ bị tổn thương. Theo WHO, Italy là một trong những quốc gia có hệ thống giám sát tác động của nắng nóng hoạt động hiệu quả. Hệ thống theo dõi tỷ lệ tử vong hiện được triển khai tại 45 thành phố, cho phép cập nhật dữ liệu gần theo thời gian thực, hỗ trợ các cơ quan quản lý nhanh chóng đưa ra các biện pháp cảnh báo và ứng phó trong bối cảnh các đợt sóng nhiệt ngày càng xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn do biến đổi khí hậu.