Mudik - Hành trình đoàn tụ lớn nhất trong năm tại Indonesia

Kết thúc tháng Ramadan - tháng chay tịnh, cầu nguyện và tự thanh lọc - Idul Fitri đánh dấu sự trở về với trạng thái trong sạch của tâm hồn, khi con người trao cho chính mình và trao cho nhau sự bao dung, tha thứ.

Sau một năm hối hả với công việc, mưu sinh, đây là dịp các gia đình sum họp, trở về quê hương, cùng quây quần đoàn viên và tưởng nhớ tổ tiên. Đây là thời điểm diễn ra làn sóng di chuyển lớn nhất năm tại Indonesia, được gọi là Mudik. Với người Hồi giáo, Idul Fitri vì thế không chỉ là lễ hội, mà là biểu tượng của tái sinh, của gắn kết và của niềm tin được làm mới sau một tháng Ramadan rèn luyện đức tin và lòng kiên nhẫn.

Huy động nhiều nguồn lực cho Mudik

Trước cao điểm Mudik, Chính phủ Indonesia đã triển khai chương trình “Về quê miễn phí - Mudik Gratis 2026” với sự tham gia của nhiều bộ, ngành, chính quyền địa phương và doanh nghiệp.

Chương trình do Bộ Giao thông Indonesia chủ trì, phối hợp với chính quyền các tỉnh, thành phố lớn như Jakarta, Tây Java, Trung Java và Đông Java nhằm bảo đảm việc tổ chức đồng bộ và an toàn. Ngoài ngân sách nhà nước, hoạt động này còn nhận được sự tài trợ và đồng hành của nhiều doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực ngân hàng, năng lượng, bán lẻ, bảo hiểm và giao thông vận tải.

Các tập đoàn quốc doanh lớn tham gia hỗ trợ phương tiện, kinh phí và công tác hậu cần, trong khi lực lượng cảnh sát và cơ quan quản lý giao thông địa phương chịu trách nhiệm điều tiết, kiểm tra kỹ thuật phương tiện và bảo đảm an ninh trật tự tại các điểm xuất phát. Chính quyền địa phương một số nơi cũng bố trí thêm điểm đón, trả khách tại các bến xe, sân vận động hoặc khu vực công cộng rộng lớn để giảm ùn tắc. Ước tính năm nay có khoảng 116.000 người thu nhập thấp được hỗ trợ về quê miễn phí.

Sáng 18/3, hàng nghìn người dân Indonesia đã tập trung tại sân vận động Gelora Bung Karno ở Jakarta để chờ làm thủ tục nhận vé miễn phí về quê.

Năm nay, chuỗi bán lẻ Indomaret triển khai chương trình Mudik với việc tặng 8.000 vé xe buýt, đưa người dân về các thành phố như Solo, Surabaya và Yogyakarta. Hoạt động nằm trong chuỗi sáng kiến phối hợp giữa doanh nghiệp và chính phủ nhằm giảm chi phí đi lại cho người thu nhập thấp, đồng thời hạn chế áp lực giao thông trong cao điểm lễ.

Từ sáng sớm, hàng trăm xe buýt đã xếp thành hàng dài chờ xuất phát. Nhân viên điều phối liên tục kiểm tra danh sách, hướng dẫn hành khách đối chiếu thông tin và ổn định chỗ ngồi.

Hành trình của cảm xúc

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Jakarta, bà Irtalah, một người dân quê ở Surabaya, cho biết gia đình bà 6 người đã đăng ký từ giữa tháng 2 để nhận nhận vé xe buýt hỗ trợ. Năm nào gia đình bà cũng tham gia chương trình vì được miễn phí và an toàn.

Cầm trên tay những tấm vé và áo đồng phục cho cả gia đình, bà Ciamitry phấn khởi liên tục nói lời cảm ơn chương trình đã giúp gia đình bà tiết kiệm được khoản chi phí lớn cho chuyến về quê dịp lễ này. Trong khi đó, ông Hari cùng đại gia đình 10 người chuẩn bị lên xe về Solo cho biết thủ tục rất thuận tiện, các nhân viên hỗ trợ tận tình cho người dân. Cả nhà ông đang háo hức chờ giờ khởi hành.

Theo Bộ Giao thông Indonesia, kỳ nghỉ Eid năm 2026 dự kiến ghi nhận khoảng 144 triệu lượt di chuyển, tương đương gần một nửa dân số Indonesia. Con số này cho thấy quy mô khổng lồ của một trong những đợt di chuyển theo mùa lớn nhất thế giới tại quốc gia đạo Hồi này.

Bên cạnh xe buýt đường bộ, một số chương trình Mudik miễn phí còn được tổ chức bằng tàu hỏa và tàu biển, đặc biệt phục vụ người dân tại khu vực quần đảo. Việc mở rộng phương thức vận chuyển nhằm phân luồng hành khách, hạn chế tình trạng quá tải và giảm nguy cơ tai nạn giao thông – vấn đề thường gia tăng trong mỗi mùa Mudik.

Theo giới chức Indonesia, chương trình không chỉ hỗ trợ người dân có thu nhập thấp được về quê đoàn tụ mà còn là giải pháp quản lý giao thông hiệu quả trong giai đoạn cao điểm.

Từ một tuần trước lễ, các tuyến cao tốc rời Jakarta, các nhà ga, cảng biển và sân bay đã ghi nhận lưu lượng tăng mạnh. Bộ Giao thông Indonesia dự kiến phương tiện cá nhân vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, với hơn 76 triệu người sử dụng ô tô riêng, hơn 24 triệu người sử dụng xe máy và khoảng 23,3 triệu người đi xe buýt.

Chính phủ Indonesia cũng đã áp dụng nhiều phương án phân luồng nhằm ưu tiên cho dòng xe Mudik như mở cửa miễn phí các trạm soát vé trên cao tốc, hạn chế tạm thời đối với xe tải lớn trên các tuyến chính, ngoại trừ phương tiện chở hàng thiết yếu và nhiên liệu, nhằm giảm ùn tắc và tai nạn.

Công ty đường sắt nhà nước (KAI) đã sớm lập kế hoạch và bổ sung thêm nhiều chuyến tàu từ các nhà ga ở trung tâm Jakarta như ga Pasar Senen và Gambir để đáp ứng nhu cầu của người dân. Mùa cao điểm vận tải dịp lễ Idul Fitri tại Indonesia được xác định kéo dài từ 11/3 đến 1/4, với ga Pasar Senen dự kiến là điểm khởi hành nhộn nhịp nhất và ga Tugu ở Yogyakarta là điểm đến đông khách nhất.

Mudik không đơn thuần là sự dịch chuyển ồ ạt. Đó là nghi lễ quốc gia, nơi hàng triệu người trở về quê hương đoàn tụ, khẳng định sợi dây gắn kết gia đình sau những thời gian xa cách. Nhiều người dành dụm tiết kiệm cả năm để có thể về quê dịp Idul Fitri.

Những chuyến xe bus miễn phí lăn bánh, không chỉ mang theo hành lý và quà bánh, mà còn chở theo niềm mong mỏi đoàn viên. Với người Indonesia, Mudik là biểu tượng của sự sum họp - một hành trình trở về đầy cảm xúc giữa nhịp sống hối hả của quốc gia hơn 270 triệu dân.