Khắc phục khoảng trống pháp lý qua khởi kiện công ích

Ngày 25/8, Tòa án nhân dân khu vực 3 – thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự công ích về việc yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp thuế Nhà nước.

Vụ án do Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 - thành phố Hà Nội khởi kiện bị đơn là Công ty Cổ phần xây dựng công trình giao thông 1 - Hà Nội (viết tắt là Công ty, trụ sở tại phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) yêu cầu thực hiện việc nộp số tiền nợ thuế là hơn 22 tỷ đồng. Trong đó, bao gồm: Nợ thuế giá trị gia tăng gần 5,9 tỷ đồng, nợ thuế thu nhập doanh nghiệp hơn 2,6 tỷ đồng, tiền chậm nộp là gần 14 tỷ đồng. 

Chú thích ảnh
Các bên đương sự, người liên quan tại phiên tòa. 

Thu hồi tài sản về cho Nhà nước

Vụ kiện được thực hiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công trên địa bàn địa phương thuộc thẩm quyền của Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Hà Nội.

Trước đó, ngày 21/7/2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 - thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định yêu cầu Công ty Cổ phần xây dựng công trình giao thông 1 - Hà Nội chấm dứt hành vi vi phạm nợ thuế và  áp dụng các biện pháp ngăn chặn, khắc phục hậu quả. Nhưng đến nay doanh nghiệp vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Sau khi Viện Kiểm sát khởi kiện, ngày 29/7/2026, Công ty đã nộp hơn 142 triệu đồng vào Ngân sách Nhà nước, gồm: Tiền thuế Giá trị gia tăng 100 triệu đồng; Tiền phạt hành chính trong lĩnh vực thuế 6,3 triệu đồng; Phạt vi phạm hành chính đối với luật thuế thu nhập cá nhân 2,8 triệu đồng; Tiền chậm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 12,5 triệu đồng; Tiền chậm nộp thuế thu nhập cá nhân hơn 20 triệu đồng.

Trong số hơn 22 tỷ đồng mà Viện Kiểm sát yêu cầu Công ty nộp, có hơn 7 tỷ đồng là tiền thuế thu nhập doanh nghiệp từ năm 2012 trở về trước và số tiền chậm nộp. Do hiện cơ quan thuế và Công ty đang đối chiếu nên Thuế cơ sở 3 – thành phố Hà Nội chưa kiến nghị khởi kiện, sau này làm rõ sẽ kiến nghị khởi kiện sau. Vì vậy, số tiền yêu cầu bị đơn phải nộp được Viện Kiểm sát điều chỉnh xuống còn hơn 15 tỷ đồng.

Tại phiên tòa, đại diện Công ty cho biết các khoản nợ thuế Công ty đều biết và đều nhận được thông báo đầy đủ. Tuy nhiên, do sự quản lý yếu kém của người đại diện Công ty trước đây và việc giải quyết tranh chấp giữa các thành viên công ty tại Tòa án nên Công ty hiện nay chưa có khả năng đóng thuế. Công ty đề nghị các cơ quan chức năng tạo điều kiện để Công ty có phương án đóng thuế.

Chú thích ảnh
Hội đồng xét xử tuyên án. 

Sau khi xem xét toàn bộ nội dung vụ án, Tòa án nhân dân khu vực 3 - thành phố Hà Nội đã tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 - thành phố Hà Nội đối với bị đơn là Công ty Cổ phần xây dựng công trình giao thông 1 - Hà Nội; Buộc Công ty Cổ phần xây dựng công trình giao thông 1 - Hà Nội thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế theo quy định pháp luật về thuế của Nhà nước với số tiền nợ thuế tạm tính đến ngày 31/7/2026 là hơn 15 tỷ đồng.

Ngoài số tiền nêu trên, kể từ ngày 1/8/2026 cho đến khi thực hiện xong nghĩa vụ nộp thuế, Công ty Cổ phần xây dựng công trình giao thông 1 - Hà Nội còn phải nộp số tiền chậm nộp thuế tương ứng với thời gian chậm nộp (Mức tính tiền chậm nộp bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp).

Bảo vệ pháp luật, quyền con người và công bằng xã hội

Phiên tòa xét xử vụ án này được truyền trực tuyến từ phòng xử chính tới 14 điểm cầu tại Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, 12 Viện Kiểm sát khu vực thuộc thành phố Hà Nội và Hội trường của UBND phường Bạch Mai (Hà Nội). Riêng tại điểm cầu Hội trường UBND phường Bạch Mai, có tới hơn 250 người theo dõi là bí thư, phó bí thư, lãnh đạo UBND, tổ dân phố… thuộc 10 phường trên địa bàn khu vực 3 - thành phố Hà Nội. Đây là những “cầu nối” trong công tác tuyên truyền, phổ biến những điểm ưu việt, bảo vệ lợi ích công, bảo vệ người yếu thế… của Nghị quyết số 205 tới người dân, cộng đồng và xã hội.

Chú thích ảnh
Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 - thành phố Hà Nội rút kinh nghiệm sau phiên tòa tố tụng công ích ngày 25/8. 

Một trong những băn khoăn của những người được theo dõi phiên xử là bằng biện pháp nào hữu hiệu để có thể thu hồi lại số tiền thuế chậm nộp cho Nhà nước. Đây mới chính là kết quả thể hiện hiệu lực trong việc giao quyền khởi kiện công ích cho cơ quan Viện Kiểm sát.

Trong vụ án này, Hội đồng xét xử đã tuyên: “Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 - Luật Thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7,8,36,71 và 72 - Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại khoản 2, Điều 34 - Luật Thi hành án dân sự”. Đây là cơ sở để các cơ quan thi hành án và cơ quan kiểm sát việc thực thi bản án.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 - thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Thuận khẳng định: Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, nếu doanh nghiệp không thực thi, Viện Kiểm sát sẽ phối hợp với cơ quan Thi hành án xác minh tài sản của Công ty Cổ phần xây dựng công trình giao thông 1 – Hà Nội để cưỡng chế thi hành, đảm bảo thu hồi thuế cho Nhà nước. Việc thi hành án cần được tiến hành nhanh chóng, sát sao, vì thuế là một trong những nguồn thu của ngân sách, đảm bảo hoạt động của Nhà nước.

Trong thời gian tới, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 - thành phố Hà Nội tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết 205 trên nhiều lĩnh vực như bảo hiểm xã hội, ô nhiễm môi trường… và đặc biệt là bảo vệ quyền lợi cho người yếu thế.

"Chúng tôi tập trung bảo vệ quyền lợi cho trẻ em từ khi sinh ra đến nay chưa cấp giấy khai sinh do vướng mắc các thủ tục hành chính hoặc do gia đình không quan tâm, thờ ơ với con em mình. Kiểm sát viên của khu vực 3 cùng với cán bộ tư pháp các phường tiến hành rà soát và đã cấp được giấy khai sinh cho 2 cháu bắt đầu đi học mới biết là không có giấy khai sinh, để đảm bảo quyền con người, quyền công dân cho các cháu", Viện trưởng Nguyễn Văn Thuận cho biết.

Bằng việc trao quyền khởi kiện công ích cho cơ quan Viện Kiểm sát, Nghị quyết 205 của Quốc hội đã góp phần bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước hoặc quyền dân sự của các nhóm người dễ bị tổn thương trong xã hội khi không có cá nhân nào đứng ra khởi kiện. Điều này đã giúp khắc phục khoảng trống pháp lý khi quyền lợi cộng đồng bị xâm hại nhưng cá nhân bị hại không thể hoặc không đứng ra khởi kiện. Qua đó, nâng cao vai trò bảo vệ pháp luật, quyền con người và sự công bằng xã hội của ngành Kiểm sát.

Tin, ảnh: Kim Anh (TTXVN)
Tây Ninh: Khởi tố các đối tượng tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép
Tây Ninh: Khởi tố các đối tượng tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép

Vào lúc 7 giờ 55 phút, ngày 24/8, tại luồng xuất cảnh Trạm Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài thuộc Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh), Tổ công tác đang thực hiện nhiệm vụ đã phát hiện Zeng Qingshou (sinh năm 1979, quốc tịch Trung Quốc) làm thủ tục xuất cảnh từ Việt Nam sang Campuchia.

Chia sẻ:

doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ

Các đơn vị thông tin của TTXVN